مؤسسه کشورهای عرب حوزه خلیج فارس در واشنگتن در مقالهای به بررسی دلایل راهبردی ورود انصارالله یمن (حوثیها) به جنگ گستردهتر در منطقه پرداخته است. این تحلیل در حالی منتشر میشود که حوثیها پس از ماهها بیعملی نسبی، با حمله به نفتکشهای سعودی در دریای سرخ، معادلات جدیدی را در خاورمیانه رقم زدهاند.
بازگشت به میدان نبرد پس از بازسازی توان نظامی
به گزارش این اندیشکده، حوثیها در تابستان ۲۰۲۵ و همزمان با عملیات «چکش نیمهشب» آمریکا علیه ایران، تصمیم گرفتند در حاشیه بمانند و وارد درگیری مستقیم نشوند. این وضعیت در اوایل سال ۲۰۲۶ و در دورهای اولیه عملیات «خشم حماسی» نیز تکرار شد. اما اکنون شرایط تغییر کرده است.
علت اصلی این تغییر، بازسازی توان موشکی و پهپادی حوثیها در ماههای اخیر بوده است. در جریان عملیات «سوارکار خشن» آمریکا از مارس تا مه ۲۰۲۵، دو طرف مقادیر قابل توجهی مهمات مصرف کردند و آمریکا بیش از ۱۱۰۰ حمله علیه انبارهای تسلیحاتی حوثیها انجام داد. با این حال، پس از آتشبس میان واشنگتن و صنعا، حوثیها به طور پیوسته به بازسازی زرادخانه خود پرداختند.
بر اساس گزارش رویترز، ایران در هفتههای اخیر هم نیرو و هم تجهیزات به یمن منتقل کرده است. این هجوم لجستیکی به رهبران حوثی اطمینان داده که اکنون توانایی نظامی لازم برای درگیری پایدار را دارند.
الگوی موفق ایران؛ الهامبخش حوثیها در دریای سرخ
یکی دیگر از عوامل تغییر محاسبات حوثیها، مشاهده موفقیت ایران در بستن تنگه هرمز بوده است. ایران با محدود کردن ترانزیت نفت از این تنگه راهبردی، توانست اقتصاد جهانی و صادرات نفت خاورمیانه را تحت تأثیر قرار دهد. حوثیها سالها در صدد بودند همین کار را در بابالمندب انجام دهند، اما موفقیت ایران مسیر تازهای پیش روی آنان قرار داده است.
همزمان با محاصره تنگه هرمز توسط ایران، عربستان سعودی مسیر صادرات نفت خود را از سواحل شرقی به غربی تغییر داد. نفتکشهای سعودی اکنون از بندر ینبع در دریای سرخ بارگیری کرده و از طریق بابالمندب راهی بازارهای جهانی میشوند. هماکنون بیش از ۸۰ درصد از صادرات روزانه ۴.۶ میلیون بشکهای عربستان از این مسیر عبور میکند که این کشور را در برابر تهدید حوثیها آسیبپذیر کرده است.
حوثیها بر این باورند که اکنون موشکها و پهپادهای کافی برای مسدود کردن این مسیر حیاتی را در اختیار دارند. در ۲۳ ژوئیه، آنان با حمله به دو نفتکش سعودی، این تهدید را عملی کردند و قیمت نفت را برای نخستین بار از ماه مه به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه رساندند.
بمباران فرودگاه صنعا؛ نقطه عطف تنشها
سومین عامل تعیینکننده در تصمیم حوثیها، بمباران فرودگاه صنعا توسط عربستان سعودی در ۱۳ ژوئیه بود. ریاض در اقدامی بیسابقه، فرودگاه اصلی صنعا را هدف حملات هوایی قرار داد تا از فرود یک هواپیمای ایرانی جلوگیری کند.
به ادعای عربستان، این هواپیما حامل افسرانی از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و همچنین تجهیزات نظامی بوده است. هرچند حوثیها اعلام کردند که هواپیما حامل هیئتی از مقامات یمنی بود که در مراسم تشییع رهبر فقید ایران شرکت کرده بودند، گزارشهای بعدی رویترز ظن عربستان را تأیید کرد.
حوثیها در تلافی این حمله، فرودگاهی در استان جنوبی ابهای عربستان را بمباران کردند. این رویدادها موجب شد آتشبس ضمنی که از سال ۲۰۲۲ میان طرفین برقرار بود، عملاً از بین برود.
راهبرد دوگانه حوثیها؛ اثبات وفاداری و کسب امتیاز
تحلیلگران مؤسسه خلیج فارس معتقدند که حوثیها اکنون دو هدف را همزمان دنبال میکنند. از یک سو، با بستن دریای سرخ به روی کشتیهای سعودی، وفاداری و ارزش خود را به ایران ثابت میکنند و از سوی دیگر، با تحت فشار قرار دادن عربستان سعودی، به دنبال کسب امتیازات مالی و سیاسی در داخل یمن هستند.
نکته جالب توجه آنکه حوثیها اعلام کردهاند دریای سرخ را به روی تمام ترافیک کشتیرانی نمیبندند، بلکه فقط کشتیهای سعودی را هدف قرار میدهند. این تمایز راهبردی نشاندهنده تلاش آنان برای محلیسازی درگیری و جلوگیری از ورود آمریکا و اسرائیل به صحنه نبرد است.
در ۲۵ ژوئیه، همزمان با کاهش تنش بین آمریکا و ایران، حوثیها حملات خود به تأسیسات نفتی عربستان در امتداد ساحل دریای سرخ را تشدید کردند و نشان دادند که قصد عقبنشینی از این راهبرد را ندارند.
چشمانداز پیش رو
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به حوثیها هشدار داده که هرگونه حمله بیشتر منجر به «مجازات نظامی بزرگی» خواهد شد. با این حال، به نظر میرسد حوثیها با محاسبه دقیق تواناییهای خود و آسیبپذیری عربستان، حاضر به پذیرش این ریسک هستند. تحولات روزهای آینده نشان خواهد داد که آیا این محاسبات حوثیها به نتیجه میرسد یا منطقه وارد مرحله جدیدی از تنش خواهد شد.
نظرات (0)