وزارت آموزش‌وپرورش ایران در آستانه اجرای یکی از گسترده‌ترین طرح‌های فناورانه در حوزه آموزش قرار گرفته است. بنا بر اعلام علیرضا کاظمی، وزیر آموزش‌وپرورش، نزدیک به نیمی از مدارس کشور در مسیر هوشمندسازی با الگویی کاملاً متفاوت از گذشته قرار خواهند گرفت.

الگوی جدید؛ فراتر از رایانه و نمایشگر

کاظمی با تأکید بر اینکه هوشمندسازی کلاس درس در عصر حاضر به معنای صرفاً قرار دادن یک رایانه یا نمایشگر در کلاس نیست، گفت: «امروز هوشمندسازی کلاس درس دیگر به معنای قرار دادن یک رایانه یا نمایشگر در کلاس نیست.» وی از انجام مطالعات گسترده شش‌ماهه در حوزه فناوری‌های نوین آموزشی با مدیریت و راهبری رئیس‌جمهور خبر داد که به طراحی الگویی جدید برای هوشمندسازی کلاس‌های درس منجر شده است.

بر اساس این الگو، کلاس‌های درس به نمایشگرهای هوشمند مجهز به اینترنت، شبکه‌های تعاملی، نرم‌افزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، محتوای آموزشی متنوع و آزمایشگاه‌های الکترونیکی تجهیز خواهند شد. این تجهیزات علاوه بر ایجاد ظرفیت‌های تازه برای فرایند یاددهی و یادگیری، قابلیت استفاده به عنوان تخته کلاس را نیز دارند.

پیشینه هوشمندسازی در ایران

طرح هوشمندسازی مدارس در ایران سابقه‌ای پانزده ساله دارد.最初 در آن زمان شیوه‌نامه‌ای تدوین شد و مراکز آموزشی کشور در مراحل مقدماتی، تکمیلی و پیشرفته به فناوری‌های نوین آموزشی مجهز شدند. با این حال، این طرح به دلیل عدم نگهداری صحیح تجهیزات و تغییرات سریع فناوری‌ها، نتوانست به همه مدارس گسترش یابد و عملاً در میانه راه متوقف شد.

به نظر می‌رسد در الگوی جدید تلاش شده تا با بهره‌گیری از فناوری‌های روز و ایجاد زیرساخت‌های پایدار، مشکل طرح‌های پیشین برطرف شود. استفاده از نرم‌افزارهای هوش مصنوعی و شبکه‌های تعاملی از جمله تفاوت‌های اساسی این طرح با نسخه‌های قبلی است.

۵ هزار تجهیزات تحویل داده شد

به گفته وزیر آموزش‌وپرورش، تاکنون ۵ هزار نمونه از این تجهیزات پیشرفته در اختیار وزارت آموزش‌وپرورش قرار گرفته است. این تجهیزات قرار است در مدارس سراسر کشور نصب و راه‌اندازی شوند. با اجرای کامل این طرح، بخش عمده‌ای از مدارس کشور از فناوری‌های نوین آموزشی بهره‌مند خواهند شد.

واکنش‌ها و چالش‌های پیش رو

این طرح در حالی اعلام می‌شود که برخی کارشناسان و کاربران شبکه‌های اجتماعی نسبت به تکرار تجربه‌های ناموفق گذشته ابراز نگرانی کرده‌اند. برخی پیش‌تر تجربه هوشمندسازی در دهه ۹۰ را یادآور شده‌اند که پس از چند سال تجهیزات آن از رده خارج شد. با این حال، مسئولان وزارت آموزش‌وپرورش بر این باورند که الگوی جدید با توجه به استفاده از فناوری‌های به‌روز و ایجاد زیرساخت‌های مناسب، از پایداری بیشتری برخوردار خواهد بود.

کارشناسان آموزشی معتقدند هوشمندسازی مدارس نیازمند توجه همزمان به سه مؤلفه تجهیزات فناورانه، محتوای آموزشی مناسب و آموزش معلمان برای استفاده مؤثر از این فناوری‌ها است. در غیر این صورت، صرفاً تجهیز کلاس‌ها به سخت‌افزارهای پیشرفته، تحول چشمگیری در کیفیت آموزش ایجاد نخواهد کرد.