دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، طرح تازه‌ای به ارزش ۱۷۵.۸ میلیون دلار برای جایگزینی کابل‌های فرسوده مخابراتی زیردریایی در منطقه کارائیب و آمریکای مرکزی به کنگره ارائه کرده است. این اقدام با هدف جلوگیری از گسترش نفوذ چین در زیرساخت‌های ارتباطی این منطقه راهبردی طراحی شده است.

احیای برنامه‌های ضدچینی

بر اساس اسنادی که خبرگزاری آسوشیتدپرس به آنها دست یافته، این طرح بخشی از تلاش گسترده دولت ترامپ برای احیای برنامه‌های مقابله با نفوذ چین است که سال گذشته در پی کاهش گسترده بودجه و تعدیل نیرو متوقف شده بودند. کاهش بودجه مذکور به انحلال آژانس توسعه بین‌المللی آمریکا (USAID)، حذف صدها پست دیپلماتیک و توقف شماری از پروژه‌های مهم منجر شده بود.

این تحرکات در شرایطی صورت می‌گیرد که ترامپ و شی جین‌پینگ، روسای جمهور آمریکا و چین، در آستانه سفر احتمالی رهبر چین به آمریکا در پاییز امسال، از همکاری میان دو کشور سخن گفته‌اند. با این حال، واشنگتن همزمان برنامه‌های خود برای مهار نفوذ پکن را با جدیت بیشتری دنبال می‌کند.

دلایل نگرانی واشنگتن

دولت آمریکا طی سال‌های اخیر بارها نسبت به حضور اقتصادی و راهبردی چین در قاره آمریکا ابراز نگرانی کرده است. مالکیت شرکت‌های چینی بر بنادر دو سوی کانال پاناما، پروژه‌های مرتبط با ابتکار «کمربند و جاده» و سرمایه‌گذاری‌های گسترده پکن در حوزه مخابرات از جمله مواردی است که نگرانی مقامات آمریکایی را برانگیخته است.

یکی از مقام‌های وزارت خارجه آمریکا که نخواست نامش فاش شود، مدعی شد فعالیت‌های اقتصادی چین در نیمکره غربی برای امنیت ملی و رفاه اقتصادی آمریکا خطرآفرین است. وی همچنین ادعا کرد پیشنهادهای اقتصادی چین اگرچه در ابتدا ارزان‌تر به نظر می‌رسند، اما در ادامه به دلیل افزایش هزینه‌ها، هزینه‌های پنهان نگهداری و عملکرد نامناسب، گران‌تر تمام می‌شوند.

بودجه‌های جدید برای رقابت با چین

بر اساس یک سند داخلی وزارت خارجه آمریکا، دولت ترامپ علاوه بر این طرح، در حال بررسی اختصاص نزدیک به ۵۰۰ میلیون دلار بودجه اضافی برای اجرای برنامه‌های مقابله با نفوذ چین در نیمکره غربی، آفریقا و آسیا است. در این سند تأکید شده که آمریکا باید به افزایش نفوذ اقتصادی، فناوری و دیپلماتیک حزب کمونیست چین در جهان پاسخ دهد.

بسیاری از این برنامه‌ها با هدف بازگرداندن نفوذ دیپلماتیک آمریکا در مناطقی طراحی شده‌اند که پس از کاهش شدید بودجه به رهبری وزارت بهره‌وری دولت آمریکا (DOGE)، فعالیت‌های واشنگتن در آنها متوقف شده بود. یک مقام ارشد آمریکایی تأیید کرده که دولت ترامپ قصد دارد بار دیگر بودجه این برنامه‌ها را افزایش دهد، هرچند بسیاری از پروژه‌های بزرگ همچنان در مرحله بررسی قرار دارند.

جزئیات پروژه کابل‌های زیردریایی

طرح ارائه‌شده به کنگره که «مقابله با کنترل حزب کمونیست چین بر کابل‌های زیردریایی کارائیب و آمریکای مرکزی» نام دارد، هزینه نصب کابل‌های جدید در نقاط راهبردی را تأمین خواهد کرد. این برنامه از دولت‌های منطقه برای همکاری با شرکت‌های خصوصی مجری پروژه حمایت می‌کند و کابل‌های قدیمی با گزینه‌هایی که واشنگتن آنها را «امن و مورد اعتماد» توصیف کرده، جایگزین خواهند شد.

اسناد منتشرشده نشان می‌دهد منابع مالی این طرح به کشورهای السالوادور، گواتمالا، هندوراس، نیکاراگوئه و هائیتی اختصاص خواهد یافت. با این حال، واشنگتن اعلام کرده با دولت نیکاراگوئه همکاری نخواهد کرد.

طرح‌های گسترده‌تر در راه است

همزمان، دولت ترامپ در حال بررسی اختصاص بیش از ۳۴۰ میلیون دلار برای اجرای بیش از ۵۰ پروژه دیگر با هدف مقابله با نفوذ چین در مناطق مختلف جهان است. از جمله این طرح‌ها می‌توان به ایجاد مراکز عملیات امنیتی در آرژانتین و بلیز برای رصد تهدیدهای سایبری و همچنین برنامه‌هایی برای مقابله با تلاش چین برای نفوذ در بنادر و بهره‌برداری از منابع شیلات و مواد معدنی در کشورهایی مانند اکوادور، جامائیکا، مکزیک، پاراگوئه، پرو و اروگوئه اشاره کرد.

این تحرکات در حالی انجام می‌شود که انتظار می‌رود ترامپ در ماه سپتامبر و هم‌زمان با نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک با شی جین‌پینگ دیدار کند. پیش از آن نیز مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، هفته گذشته در حاشیه یک نشست امنیتی در فیلیپین با وانگ یی، وزیر خارجه چین، گفت‌وگو کرده بود.

به نظر می‌رسد واشنگتن با وجود ابراز تمایل برای همکاری دیپلماتیک با پکن، همزمان راهبرد بلندمدت خود برای مهار نفوذ روزافزون چین در عرصه‌های اقتصادی، فناوری، زیرساختی و دیپلماتیک را با بودجه‌های جدید و پروژه‌های گسترده‌تر دنبال می‌کند.