تازه‌ترین گزارش‌های منتشر شده از وضعیت تردد دریایی در خلیج فارس حاکی از آن است که ناامنی در تنگه هرمز به بحرانی بی‌سابقه برای صنعت حمل‌ونقل نفت تبدیل شده است. با گذشت بیش از ۱۵۰ روز از آغاز درگیری‌های نظامی در منطقه، تبعات اقتصادی این تنش‌ها روزبه‌روز گسترده‌تر می‌شود.

جهش چندبرابری حق بیمه

بر اساس گزارش منتشر شده به نقل از اویل‌پرایس، هزینه بیمه نفتکش‌ها در مقایسه با دوره پیش از بحران، بین ۳ تا ۱۰ برابر افزایش یافته است. در شرایط عادی، حق بیمه نفتکش‌ها حدود ۰.۲۵ درصد ارزش کل کشتی بود، اما اکنون این رقم به ۳ تا ۱۰ درصد ارزش شناورها رسیده است.

برای نمونه، حق بیمه یک نفتکش ۱۰۰ میلیون دلاری از ۲۵۰ هزار دلار به ۳ تا ۱۰ میلیون دلار افزایش پیدا کرده است. این رقم برای نفتکش‌های بزرگ‌تر با ارزش ۲۵۰ میلیون دلار، از ۶۲۵ هزار دلار به ۷.۵ تا ۲۵ میلیون دلار جهش داشته است.

هزینه‌های اضافه ریسک

برخی از مالکان نفتکش‌ها برای پذیرش سفر به خلیج فارس، مبالغ جداگانه‌ای تحت عنوان «حق‌الزحمه ریسک» از شرکت‌های حمل‌ونقل مطالبه می‌کنند. این مبالغ بسته به شرایط و نوع محموله، از صدها هزار تا چند میلیون دلار به هزینه هر سفر اضافه می‌کند و بر پیچیدگی‌های تجارت دریایی در این آبراه حیاتی افزوده است.

رشد کرایه حمل دریایی

در کنار افزایش هزینه‌های بیمه، نرخ کرایه نفتکش‌ها در مسیرهای اصلی خلیج فارس نیز تقریباً دو برابر شده است. کاهش تعداد کشتی‌های فعال و طولانی شدن زمان انتظار برای عبور از تنگه هرمز، از عوامل اصلی این افزایش به شمار می‌رود. این امر هزینه صادرات نفت از منطقه را به‌شدت افزایش داده و قدرت رقابت‌پذیری نفت خلیج فارس در بازارهای جهانی را تحت تأثیر قرار داده است.

اهمیت استراتژیک تنگه هرمز

تنگه هرمز به عنوان یکی از مهمترین گذرگاه‌های انرژی جهان، روزانه میزبان تردد بخش قابل‌توجهی از نفتکش‌های حامل نفت خام و فرآورده‌های نفتی است. هرگونه اختلال در این آبراه استراتژیک، زنجیره تأمین انرژی جهان را با چالش جدی مواجه می‌کند و قیمت جهانی نفت را تحت فشار صعودی قرار می‌دهد.

کارشناسان اقتصادی هشدار می‌دهند که ادامه این وضعیت می‌تواند به افزایش چشمگیر قیمت نفت و فرآورده‌های نفتی در بازارهای جهانی منجر شود و بحران انرژی در برخی کشورها را تشدید کند. دخالت آمریکا در منطقه و تشدید تنش‌ها، دورنمای روشنی برای بازگشت ثبات به این گذرگاه حیاتی در کوتاه‌مدت ترسیم نمی‌کند.