به گزارش منابع دیپلماتیک، تنش میان آمریکا و فرانسه در سازمان ملل به اوج خود رسید و دیپلمات‌های آمریکایی روز دوشنبه در اقدامی بی‌سابقه، نشست شورای امنیت درباره جنگ روسیه علیه اوکراین را در اعتراض به سخنان نماینده فرانسه ترک کردند.

ریشه اختلاف؛ رأی منفی آمریکا به تمدید دوره مسئول حقوق بشر

این خروج نمایشی دو روز پس از یک تبادل نظر تند مجازی میان مقام‌های ارشد دو کشور رخ داد. ماجرا از آنجا آغاز شد که آمریکا به تمدید دوره چهارساله «ولکر تورک»، مسئول حقوق بشر سازمان ملل، رأی منفی داد. تورک که پیشتر نقض قوانین بین‌المللی توسط اسرائیل و آمریکا در فلسطین و ایران را مورد انتقاد قرار داده بود، با این مخالفت واشنگتن مواجه شد.

در پی این رأی، هیئت نمایندگی فرانسه در سازمان ملل در ژنو در پیامی اعلام کرد که آمریکا دیگر «مشعل‌دار حقوق بشر» نیست و در کنار کشورهایی چون کره شمالی، نیکاراگوئه، مالی و روسیه در اقلیت قرار گرفته است. این اظهارات خشم مقام‌های آمریکایی را برانگیخت.

واکنش تند سفیر آمریکا؛ اتهامات متقابل

«مایک والتز»، سفیر آمریکا در سازمان ملل، در شبکه اجتماعی ایکس در پاسخ به اظهارات فرانسه نوشت که پاریس به مسئول حقوق بشری رأی داده که «آزادانه دموکراسی‌های مستقلی مانند آمریکا، بریتانیا و اسرائیل را موعظه می‌کند، در حالی که با بدترین ستمگران جهان گرم می‌گیرد». این تنش لفظی به خروج فیزیکی دیپلمات‌های آمریکایی از نشست شورای امنیت انجامید.

موضع‌گیری نمایندگان پس از خروج

پس از این اقدام اعتراضی، «دن نگرئا»، یکی از نمایندگان جانشین آمریکا در شورای امنیت، اعلام کرد که هیئت آمریکایی تا زمانی که فرانسه لفاظی‌های «تحقیرآمیز و بی‌احترامانه» خود را پس نگیرد، به خروج از نشست‌های سازمان ملل ادامه خواهد داد. این موضع‌گیری نشان‌دهنده عمق شکاف دیپلماتیک میان دو متحد سنتی است.

در مقابل، «ژروم بونافون»، سفیر فرانسه، در سخنرانی خود در شورای امنیت هیچ اشاره‌ای به این خروج نکرد و گفت که فرانسه برای حفظ استقلال سازمان ملل و توانایی آن برای اقدام مؤثر تلاش می‌کند. وی بدون اشاره به تنش پیش‌آمده، به سخنرانی خود درباره اوکراین ادامه داد.

انتخاب مجدد تورک علیرغم مخالفت آمریکا

با وجود مخالفت واشنگتن، ولکر تورک با رأی ۱۴۴ موافق، ۱۰ مخالف و ۱۳ ممتنع در مجمع عمومی سازمان ملل بار دیگر به عنوان مسئول حقوق بشر این نهاد منصوب شد. این رأی‌گیری نشان‌دهنده انزوای آمریکا در این موضوع خاص بود.

پیشینه تنش‌های آمریکا و فرانسه

روابط واشنگتن و پاریس در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ دستخوش تنش‌های متعددی شده است. دو کشور پیش از این نیز بر سر هزینه‌های ناتو، سیاست‌های تجاری و تهدیدهای ترامپ برای تصرف گرینلند، قلمروی دانمارک — یکی از اعضای ناتو — دچار اختلاف شده بودند.

علاوه بر این، فرانسه همراه با دیگر کشورهای اروپایی، به دلیل خودداری از مشارکت مستقیم در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، خشم ترامپ را برانگیخته است. دولت ترامپ از سال ۲۰۲۵ بودجه نهادهای سازمان ملل را قطع کرده و از ده‌ها ارگان آن خارج شده است. واشنگتن همچنین تهدید کرده بود که مشارکت خود با این نهاد را به دلیل دوره مسئولیت تورک مورد بازنگری قرار خواهد داد.

کارشناسان مسائل بین‌الملل این خروج نمایشی را نشانه‌ای از تداوم رویکرد یکجانبه‌گرایانه آمریکا در قبال نهادهای بین‌المللی و افزایش شکاف میان این کشور و متحدان سنتی اروپایی خود ارزیابی می‌کنند.