استان البرز با جمعیتی بالغ بر چهار میلیون نفر و تراکم بالای جمعیتی، با چالش جدی تأمین آب مواجه است. جهانشاهی، معاون حفاظت و بهره‌برداری آب منطقه‌ای البرز، در گفت‌وگویی تلویزیونی با اشاره به شرایط بحرانی منابع آبی استان، هشدار داد که ذخیره آب پشت سدهای البرز در سال گذشته به کمترین میزان خود در ۵۷ سال اخیر رسیده است.

وضعیت بحرانی ذخایر آبی

به گفته این مقام مسئول، از مجموع ظرفیت ۲۵ میلیون مترمکعبی سدهای استان، تنها سه میلیون مترمکعب آب ذخیره شده و برنامه‌ریزی برداشت از آب‌های سطحی بر اساس الگوی سال گذشته تدوین شده است تا بتوان روند تأمین آب را تا پایان سال آتی مدیریت کرد. از سال ۱۴۰۲ با توجه به کاهش مستمر بارندگی‌ها و تغییر شرایط اقلیمی، محدودیت‌هایی در برداشت آب در خروجی شهر کرج اعمال شده تا اولویت اصلی یعنی تأمین آب شرب جمعیت استان‌های البرز و تهران محقق شود.

اقدامات مهار سیلاب و آبگیری

جهانشاهی با تشریح اقدامات انجام‌شده برای مدیریت منابع آبی گفت: در این مدت اقدامات مؤثری برای مهار سیلاب‌ها صورت گرفت و در چند نوبت موفق به آبگیری شدیم تا سیلاب‌های جاری در کانال‌های انتقال هدایت و ذخیره‌سازی شوند. وی تأکید کرد تأسیسات موجود در محدوده چپ و راست رودخانه کرج در تولیت آب منطقه‌ای البرز نیست، اما پیگیری‌های مستمری برای ساماندهی این بخش انجام شده است.

چالش چاه‌های غیرمجاز

یکی از معضلات جدی در استان البرز، وجود هزاران حلقه چاه غیرمجاز است. معاون حفاظت و بهره‌برداری آب منطقه‌ای البرز اعلام کرد مطابق برنامه، یک هزار و ۴۴۸ حلقه چاه غیرمجاز در استان باید مسدود شود که هزینه مسدود کردن هر حلقه حدود ۳۰ میلیون تومان برآورد می‌شود. این هزینه‌های سنگین سالانه بار مالی زیادی را به شرکت آب منطقه‌ای تحمیل می‌کند.

راهکار اساسی؛ جلوگیری از خرد شدن اراضی

جهانشاهی راهکار اصلی مقابله با این پدیده را پیشگیری از خرد شدن اراضی کشاورزی و باغی دانست و تصریح کرد: اگر مانع از خرد شدن زمین‌های کشاورزی و باغی در البرز شویم، تقاضا برای حفر چاه‌های جدید خودبه‌خود از بین خواهد رفت. در همین راستا، طرح تجهیز تمامی چاه‌های کشاورزی استان به کنتور هوشمند در سال جاری اجرایی می‌شود تا مصرف آب به صورت دقیق مدیریت و کنترل شود.

پساب تصفیه‌شده؛ تنها امید فضای سبز کرج

وی با اشاره به اینکه تأمین آب شرب چهار میلیون نفر جمعیت استان، تراکم جمعیتی بالا و مصارف باغ‌ها و صنایع البرز را تحت تأثیر قرار داده، گفت: تنها پتانسیل واقعی استان برای پاسخگویی به این نیازها، استفاده از پساب تصفیه‌شده است. شهرداری کرج اقداماتی را برای جمع‌آوری و راه‌اندازی شبکه فاضلاب در مناطق بالای اتوبان انجام داده که خروجی آن تولید روزانه ۱۰ کیلومتر مربع پساب در استان خواهد بود که می‌تواند نقش حیاتی در نجات فضای سبز کرج ایفا کند.

هماهنگی‌های مدیریتی برای حل بحران

استاندار البرز و نمایندگان مردم این استان در مجلس شورای اسلامی جلسات متعددی را برای حل مشکلات زیرساختی برگزار کرده‌اند که منجر به صدور مجوزهای اولیه شده است. یکی از چالش‌های اخیر بروز مشکل در سردهنه کانال‌های آب به دلیل بمباران پل بی‌یک بود که با ابلاغ دستورالعمل‌ها به پیمانکاران و فراهم کردن امکانات لازم، عملیات بازگشایی انجام شده و هم‌اکنون پذیرش آب در حال انجام است.

وی در پایان خاطرنشان کرد سهمیه آب باغ‌های استان در دو نوبت تأمین می‌شود که تاریخ دقیق آن پس از پایان عملیات پاکسازی و نهایی شدن اقدامات نهادی اعلام خواهد شد.