تنگه هرمز، یکی از مهمترین آبراههای جهان و شاهراه حیاتی انتقال انرژی، اینبار به صحنه همکاری منطقهای ایران و عمان تبدیل شده است. دو کشور ساحلی خلیج فارس در تازهترین دور از گفتوگوهای خود، به بررسی ابعاد مختلف مدیریت مشترک این آبراه استراتژیک پرداختهاند.
مذاکرات دیپلماتیک برای امنیت تنگه هرمز
کاظم جلالی، سفیر ایران در مسکو، امروز اعلام کرد که ایران و عمان درباره امنیت تنگه هرمز و رژیم حاکم بر عبور و مرور کشتیها در این آبراه در حال مذاکره و تصمیمگیری هستند. وی که با خبرگزاری دولتی تاس روسیه گفتوگو میکرد، افزود که این گفتوگوها با هماهنگی وزارت امور خارجه ایران در جریان است.
به گفته جلالی، موضوع هزینه خدمات مربوط به عبور از تنگه هرمز و میزان این هزینهها نیز بخشی از مذاکرات بین دو طرف را تشکیل میدهد و تصمیم مناسب درباره این مسائل در آینده اتخاذ خواهد شد.
تأکید بر حاکمیت و امنیت ملی
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز گذشته با اشاره به برگزاری چند دور مذاکره در روزهای جمعه و شنبه با مقامهای عمانی، این گفتوگوها را مفید ارزیابی کرد. وی تأکید کرد که در این نشستها درباره نحوه مدیریت تردد کشتیرانی در تنگه هرمز بحث و تبادل نظر صورت گرفته است.
بقائی هدف از این مذاکرات را چنین توصیف کرد: «ایران و عمان، به عنوان دو دولت ساحلی، به دنبال تدوین سازوکارهایی هستند که ضمن رعایت حقوق حاکمیتی و حاکمیت دو دولت و با در نظر گرفتن امنیت و منافع ملی ایران، اطمینان از کشتیرانی ایمن در تنگه هرمز حاصل شود.»
پیشنهاد عمان برای سازوکار مشترک منطقهای
پیش از این، خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع آگاه در حوزه خلیج فارس ادعا کرده بود که عمان پیشنهادی را به ایران ارائه داده که بر اساس آن، یک سازوکار مشترک منطقهای برای مدیریت تنگه هرمز با دریافت هزینههای داوطلبانه ایجاد شود. اگرچه این گزارش از سوی منابع رسمی تأیید یا تکذیب کامل نشده، اما اظهارات اخیر مقامهای ایرانی نشاندهنده جدی بودن این گفتوگوهاست.
اهمیت استراتژیک تنگه هرمز
تنگه هرمز به عنوان یکی از مهمترین گلوگاههای دریایی جهان، نقشی حیاتی در تجارت جهانی انرژی ایفا میکند. سالانه حدود یکپنجم از نفت و محصولات نفتی جهان از این آبراه عبور میکند. هرگونه تحول در نحوه مدیریت این تنگه میتواند تأثیر مستقیمی بر بازارهای جهانی انرژی و ثبات اقتصادی منطقه داشته باشد.
ایران و عمان به عنوان دو کشور ساحلی دارای حقوق حاکمیتی در این آبراه هستند و هرگونه تصمیم مشترک درباره مدیریت آن میتواند الگویی جدید برای همکاریهای منطقهای در خلیج فارس ایجاد کند. کارشناسان معتقدند که دستیابی به یک سازوکار مشترک و شفاف در مدیریت تنگه هرمز میتواند به کاهش تنشها و افزایش ثبات در منطقه کمک شایانی نماید.
چشمانداز همکاریهای آینده
با توجه به اظهارات مقامهای دو کشور، به نظر میرسد که مذاکرات ایران و عمان برای مدیریت تنگه هرمز در مسیر مثبتی در حال پیشرفت است. تدوین یک رژیم حقوقی جامع برای عبور و مرور کشتیها و تعیین هزینههای مرتبط با آن، از جمله موضوعات کلیدی است که در دورهای آتی مذاکرات مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
در صورت نهایی شدن این توافق، میتوان انتظار داشت که شاهد تغییرات مهمی در نحوه مدیریت یکی از حیاتیترین آبراههای جهان باشیم؛ تغییراتی که میتواند الهامبخش همکاریهای مشابه در سایر حوزههای منطقه نیز باشد.
نظرات (0)