نخستین نشست کارگروه ارتقای فرهنگ حفاظت از محیط‌زیست استان اصفهان روز دوشنبه با حضور محمدحسین بازگیر، مدیرکل دفتر آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور، معاون سیاسی اجتماعی استاندار اصفهان و نمایندگان دستگاه‌های اجرایی برگزار شد.

وضعیت بحرانی ردپای اکولوژیک

بازگیر در این نشست با اشاره به ابعاد نگران‌کننده بحران محیط‌زیستی در کشور گفت: ردپای اکولوژیک ما آن‌قدر بزرگ شده که برای تأمین نیازهای فعلی مردم ایران به سه برابر ظرفیت کشور نیاز داریم. وی هشدار داد که این روند به معنای مصرف منابع نسل‌های آینده است و چالش‌هایی نظیر گردوغبار، تخریب تالاب‌ها و مناطق حفاظت‌شده را پیش رو داریم.

به گفته وی، نزدیک به ۳۵ میلیون هکتار از عرصه‌های کشور آسیب دیده و سالانه چهار میلیون تُن گردوغبار تولید می‌کند. همچنین ۴۳ درصد تالاب‌ها و ۲۳ تا ۲۴ درصد مناطق حفاظت‌شده کشور به کانون‌های تولید گردوغبار تبدیل شده‌اند که این امر زنگ خطری جدی برای سلامت عمومی و زیست‌بوم‌های طبیعی است.

سند ملی ارتقای فرهنگ محیط‌زیست ابلاغ شد

مدیرکل دفتر آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط‌زیست یکی از مهم‌ترین خلأهای موجود را نبود برنامه و منشور فرهنگی مشخص برای محیط‌زیست دانست و اعلام کرد: سند برنامه ارتقای فرهنگ حفاظت از محیط‌زیست پس از سال‌ها کار کارشناسی در سال ۱۴۰۲ نهایی و در سوم خرداد ۱۴۰۴ ابلاغ شد. این سند مصوبه شورای فرهنگ عمومی است و در دستور کار شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار دارد.

وی سه محور اصلی این سند را آموزش همگانی (در دو بخش رسمی و غیررسمی)، توسعه مشارکت مردمی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی عنوان کرد و افزود: این سند ۱۵ راهبرد و ۷۹ اقدام عملی در هشت حوزه از جمله آموزش رسمی، زیست مذهبی، هنر و فرهنگ، کشاورزی، مدیریت شهری و مسئولیت اجتماعی پیش‌بینی کرده است.

اصفهان؛ پیشگام در اجرای برنامه‌های محیط‌زیستی

بازگیر با اشاره به اینکه اصفهان تقریباً دهمین یا یازدهمین استانی است که کارگروه ارتقای فرهنگ حفاظت از محیط‌زیست را راه‌اندازی می‌کند، گفت: ریاست این کارگروه بر عهده معاون استاندار است و دبیرخانه آن در اداره کل حفاظت محیط‌زیست استان مستقر خواهد بود. مدیریت مشارکتی مناطق حفاظت‌شده نیز به عنوان یک پروژه ملی به استان اصفهان سپرده شده است.

وی بر لزوم تدوین برنامه جامع ارتقای فرهنگ محیط‌زیست ویژه استان اصفهان تأکید کرد و افزود: این برنامه باید چارچوب حرکت ما باشد. منشور اخلاق محیط‌زیست و تشکیل خانه‌ها و انجمن‌های تخصصی نیز از موارد ساختاری است که باید به آن بپردازیم.

آموزش، کشاورزی و مدیریت شهری در اولویت

مدیرکل آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان محیط‌زیست در تشریح اقدامات پیش‌بینی شده در این سند گفت: در حوزه آموزش رسمی، استفاده از ظرفیت آموزش و پرورش و دانشگاه‌ها، تولید محتوا و افزودن مفاهیم محیط‌زیستی به برنامه‌های درسی در دستور کار قرار دارد. در حوزه فرهنگ و زیست مذهبی نیز از ظرفیت نماز جمعه، مساجد، حوزه‌های علمیه و مراسم مذهبی استفاده خواهد شد.

وی به حوزه کشاورزی نیز اشاره کرد و گفت: در پنج محور حمایت از مشاغل سبز، آموزش بهره‌برداران، ترویج درختکاری و فضای سبز، اصلاح الگوی کشت و مصرف بهینه باید اقدام شود، چراکه حدود ۳۰ درصد زحمات و منابع در این بخش هدر می‌رود. در حوزه مدیریت شهری نیز شهرداری‌ها و شوراهای شهر و روستا نقش محوری دارند.

مسئولیت اجتماعی و بحران پلاستیک

بازگیر با انتقاد از رویکرد کنونی به مسئولیت اجتماعی در کشور تصریح کرد: در دنیا حداقل ۳۰ درصد ظرفیت‌های مسئولیت اجتماعی صرف محیط‌زیست می‌شود، در حالی که در ایران بیشتر به کارهای خیریه سطحی محدود مانده است. همچنین از امسال تولید آثار فرهنگی با موضوع حفاظت از محیط‌زیست مشمول حمایت‌های قانونی شده است.

وی در پایان به معضل پلاستیک و میکروپلاستیک‌ها اشاره کرد و گفت: مشکل پلاستیک که از دهه‌ها پیش انباشته شده و به میکروپلاستیک‌های خطرناک تبدیل گردیده، نیازمند اقدام جدی همه دستگاه‌هاست.