نخستین نشست کارگروه ملی ارتقای فرهنگ حفاظت از محیط‌زیست استان اصفهان بعدازظهر دوشنبه با حضور محمدحسین بازگیر، مدیرکل آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور، ایوب درویشی، معاون سیاسی-اجتماعی استانداری اصفهان و نمایندگان دستگاه‌های اجرایی عضو سند ملی ارتقای فرهنگ حفاظت از محیط‌زیست به میزبانی اداره کل محیط‌زیست اصفهان برگزار شد.

ابلاغ سند ملی پس از سال‌ها کار کارشناسی

محمدحسین بازگیر، مدیرکل دفتر آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان محیط‌زیست در این نشست با اشاره به ابلاغ سند ارتقای فرهنگ حفاظت از محیط‌زیست در خرداد ۱۴۰۴ اظهار داشت: «آموزش همگانی، مشارکت مردمی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی سه محور اصلی این سند را تشکیل می‌دهد و اعضای کارگروه باید کمیته‌های تخصصی را فعال کرده و برنامه جامع استانی تدوین کنند.»

وی با اشاره به خلأهای فرهنگی در حوزه محیط‌زیست افزود: «تا پیش از این هیچ برنامه و منشور فرهنگی مشخصی برای محیط‌زیست وجود نداشت، اما سند برنامه ارتقای فرهنگ حفاظت از محیط‌زیست پس از سال‌ها کار کارشناسی در سال ۱۴۰۲ نهایی و در سوم خرداد ۱۴۰۴ ابلاغ شد.»

۱۵ راهبرد و ۷۹ اقدام عملی

بازگیر تأکید کرد که این سند مصوبه شورای فرهنگ عمومی است، در دستور کار شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار دارد و ذیل نقشه مهندسی فرهنگی کشور و برنامه سبک زندگی اسلامی-ایرانی تعریف شده است. به گفته وی، سه محور اصلی سند شامل آموزش همگانی (رسمی و غیررسمی)، توسعه مشارکت مردمی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی است و این سند ۱۵ راهبرد و ۷۹ اقدام عملی را در هشت حوزه از جمله آموزش رسمی، زیست مذهبی، هنر و فرهنگ، کشاورزی، مدیریت شهری و مسئولیت اجتماعی پیش‌بینی کرده است.

مدیرکل آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان محیط‌زیست یادآور شد که کارگروه ملی تشکیل شده و اصفهان تقریباً دهمین یا یازدهمین استانی است که کارگروه استانی ارتقای فرهنگ حفاظت از محیط‌زیست را راه‌اندازی می‌کند. رئیس این کارگروه معاون استاندار و دبیرخانه آن در اداره کل حفاظت محیط‌زیست استان مستقر خواهد بود.

تأکید بر اجرای بدون ملاحظه سند

ایوب درویشی، معاون سیاسی-اجتماعی استانداری اصفهان نیز در این نشست با تأکید بر لزوم اجرای جدی و بدون ملاحظه سند ملی ارتقای فرهنگ محیط‌زیست در استان گفت: «اگرچه تم اصلی آن فرهنگ‌سازی و جذب مشارکت مردم است، اما تکالیف تقسیم‌شده باید بدون مماشات دنبال شود.»

وی با بیان اینکه کاهش تشکل‌های مردم‌نهاد استان نیاز به آسیب‌شناسی دارد، افزود: «زمانی پیشرو بودیم اما اکنون تنها حدود ۲۱ تشکل در استان داریم در حالی که کل کشور بیش از یکهزار تشکل فعال دارد.» معاون استاندار اصفهان تأکید کرد که دولت باید تسهیل‌گر باشد و مردم را دچار تناقض نکند و اگر دستگاه‌های دولتی و حاکمیتی خلاف آنچه می‌گویند عمل کنند، اعتماد مردم از بین می‌رود و سرمایه اجتماعی کاهش می‌یابد.

وضعیت بحرانی محیط‌زیست اصفهان

مریم کرمانی، سرپرست اداره کل حفاظت محیط‌زیست استان اصفهان نیز در این نشست تصویری از وضعیت محیط‌زیستی استان ارائه داد. اصفهان با مساحت ۱۰۷ هزار کیلومتر مربع رتبه سوم کشور را دارد و جمعیت آن حدود ۵.۴ میلیون نفر است. ۲.۶ میلیون هکتار منطقه تحت مدیریت شامل سه پارک ملی، چهار منطقه حفاظت‌شده و شش پناهگاه حیات وحش در استان وجود دارد.

به گفته کرمانی، تنوع گیاهی استان حدود ۲ هزار گونه و حیات وحش آن ۱۵۹ گونه مهره‌دار است. با این حال، شعاع ۵۰ کیلومتری اصفهان که تنها هشت درصد مساحت استان را تشکیل می‌دهد، ۷۶ درصد صنایع و ۷۵ درصد جمعیت را در خود جای داده و فشار سنگینی بر کیفیت هوا وارد کرده است. از ابتدای امسال تا پنجم مرداد تنها ۱۰ روز هوای پاک ثبت شده است.

سرپرست حفاظت محیط‌زیست اصفهان به چالش‌های عمده زیست‌محیطی استان از جمله آلودگی شرکت ذوب‌آهن و واحدهای آجرپزی اشاره کرد و گفت که برنامه جامع کاهش آلودگی برای ذوب‌آهن تهیه شده و سند بهسازی و نوسازی آجرپزی‌ها در شورای برنامه‌ریزی تصویب شده است. وی همچنین بر ضرورت تأمین حقابه تالاب گاوخونی تأکید کرد و از استفاده از فناوری‌های نوین از جمله هوش مصنوعی، دوربین‌های پایش، پهپاد و دوربین دید در شب برای نظارت بهتر خبر داد.

قرق‌های اختصاصی؛ الگویی موفق در حفاظت از طبیعت

حسین اکبری، معاون محیط طبیعی اداره کل حفاظت محیط‌زیست اصفهان سه طرح ابلاغی هیئت دولت شامل مشارکت در مدیریت مناطق حفاظت‌شده، رونق کسب‌وکارهای زیست‌محیطی و ایجاد حفاظتگاه‌های مشارکتی و قرق‌های اختصاصی را معرفی کرد. وی گفت: «در استان اصفهان تجربیات بسیار خوبی در زمینه قرق‌های اختصاصی داریم که طی پنج سال اخیر آغاز شده و حتی بهتر از برخی مناطق حفاظت‌شده در احیای طبیعت عمل کرده‌اند.»

پویش «نه به پلاستیک» در هزار نانوایی اصفهان

در ادامه این نشست، سید مهدی سجادزاده، رئیس اداره توسعه فرهنگ شهروندی شهرداری اصفهان از اجرای پویش «نه به پلاستیک» خبر داد و گفت: «با همکاری سازمان پسماند و اتاق بازرگانی قصد داریم طرح حذف کیسه‌های پلاستیکی نان را در نزدیک به یکهزار نانوایی شهر اجرا کنیم و مدل موفقی در سطح کشور ارائه دهیم.»

وی با اشاره به تجربه موفق سه سال پیش در فروشگاه‌های کوثر، خاطرنشان کرد که تغییر الگوی رفتاری مردم کار سختی است اما با متقاعد کردن فروشگاه‌ها و ایجاد بازگشت هزینه می‌توان به پیشرفت دست یافت.

۲۷ دستگاه اجرایی عضو کارگروه استانی

بر اساس ماده ۹ سند ملی ارتقای فرهنگ حفاظت از محیط‌زیست، ۲۷ دستگاه اجرایی از جمله استانداری، حفاظت محیط‌زیست، آموزش و پرورش، فرهنگ و ارشاد اسلامی، علوم پزشکی، اداره کل کار و رفاه اجتماعی، منابع طبیعی، صدا و سیما، ورزش و جوانان، شهرداری، اتاق بازرگانی، دادگستری، حوزه علمیه و اساتید دانشگاهی و فعالان محیط‌زیستی اعضای کارگروه استانی را تشکیل می‌دهند.

در پایان این نشست بر لزوم فعال‌سازی دبیرخانه کارگروه، تشکیل کمیته‌های تخصصی و تدوین برنامه جامع و اجرایی ارتقای فرهنگ محیط‌زیستی استان اصفهان تأکید شد.