کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالمللی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در گفتوگو با شبکه خبر، ضمن تشریح جزئیات بند پنجم یادداشت تفاهم اسلامآباد درباره تنگه هرمز، ابعاد حقوقی و راهبردی این توافق را بررسی کرد.
سه بخش بند پنجم تفاهم اسلامآباد
غریبآبادی با اشاره به اینکه بند پنجم این یادداشت به موضوع تنگه هرمز اختصاص دارد، گفت که این بند از سه بخش تشکیل شده است. بر اساس بخش نخست، جمهوری اسلامی ایران متعهد شده است ترتیبات لازم را برای فراهم شدن عبور ایمن کشتیهای تجاری به صورت رایگان و برای مدت ۶۰ روز اتخاذ کند. بخش دوم موضوع مینزدایی را مورد توجه قرار داده و بر اساس آن، ایران متعهد شده است عملیات مینزدایی را ظرف ۳۰ روز انجام دهد. بخش سوم نیز به ترتیبات آینده برای مدیریت تنگه هرمز از طریق گفتوگو و مشورت با کشورهای ساحلی خلیج فارس اختصاص دارد.
نقش محوری «ترتیبات ایران» در توافق
معاون حقوقی و بینالمللی وزیر امور خارجه با تأکید بر اینکه مفاد بند پنجم از نظر حقوقی روشن است، اظهار داشت: «بر اساس متن توافق، فراهم شدن امکان عبور ایمن کشتیهای تجاری از تنگه هرمز باید در وهله نخست و با ترتیبات جمهوری اسلامی ایران انجام میشد. درج صریح عبارت «با ترتیبات ایران» حاصل مذاکرات و توافق طرفها بود.»
وی افزود که بند پنجم آخرین بندی بود که در مذاکرات نهایی شد و تا ساعات پایانی حضور هیئت قطری در ایران، اختلافهایی درباره آن وجود داشت. طرف آمریکایی تلاش داشت عبارت مربوط به «ترتیبات ایران» در متن گنجانده نشود، اما در نهایت طرفها بر متن فعلی به توافق رسیدند.
ایجاد مسیر جنوبی؛ از سوی آمریکا و عمان
غریبآبادی با تشریح نحوه اجرای بخش نخست بند پنجم گفت که جمهوری اسلامی ایران مسیر عبور و مرور کشتیها را در بخش شمالی تنگه هرمز و در نزدیکی جزیره لارک ایجاد و این مسیر را به سازمان بینالمللی دریانوردی در لندن اعلام کرد. در مقابل، آمریکا و عمان مسیری را در بخش جنوبی تنگه هرمز و در آبهای داخلی عمان ایجاد و آن را به سازمان بینالمللی دریانوردی اعلام کردند و سپس کشتیها به سمت این مسیر هدایت شدند.
وی تأکید کرد: «ایجاد مسیر جنوبی برای عبور کشتیها، مغایر با مفاد بخش نخست بند پنجم یادداشت تفاهم اسلامآباد و نقض صریح تعهدات مندرج در این توافق بود.» به گفته وی، برخی کشتیها که با اخطار جمهوری اسلامی ایران ملزم به بازگشت و حرکت به سمت مسیر شمالی بودند، با تهدید و استفاده از پهپادها برای ادامه حرکت در مسیر جنوبی تحت فشار قرار گرفتند.
تنگه هرمز؛ ظرفیت دفاعی جدید ایران
معاون حقوقی و بینالمللی وزیر امور خارجه با اشاره به اهمیت راهبردی تنگه هرمز گفت: «جمهوری اسلامی ایران طی ۴۵ سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ظرفیت قابل توجهی در حوزه دفاع موشکی و توان بازدارندگی ایجاد کرده است. اکنون ظرفیت جدیدی را نیز در حوزه دفاع و بازدارندگی شناسایی کرده که تنگه هرمز یکی از مهمترین ابعاد آن به شمار میرود.»
وی تصریح کرد که تنگه هرمز امروز به بخشی از امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده و علاوه بر این، یک ظرفیت و توان دفاعی مهم برای کشور محسوب میشود.
هشدار درباره تثبیت حاکمیت ایران در تنگه هرمز
غریبآبادی در بخش دیگری از سخنان خود هشدار داد که ادامه روند عبور کشتیهای تجاری از مسیر جنوبی، اعمال و تثبیت حاکمیت مؤثر جمهوری اسلامی ایران در تنگه هرمز را با چالش جدی مواجه میکرد. وی افزود: «طرف آمریکایی اکنون به این جمعبندی رسیده است که جمهوری اسلامی ایران برای تثبیت حاکمیت خود در تنگه هرمز، از هیچ اقدامی هراس ندارد؛ حتی اگر این موضوع با خطر ازسرگیری جنگ همراه باشد.»
معاون حقوقی و بینالمللی وزیر امور خارجه در عین حال تأکید کرد که این موضع نباید بهعنوان جنگطلبی یا تلاش ایران برای جنگافروزی تفسیر شود، بلکه ناظر بر اراده ایران برای دفاع از حقوق و منافع ملی خود است.
ابزارهای دشمنان و لزوم افزایش توان دفاعی
غریبآبادی در پایان با اشاره به ابزارهای مختلف دشمنان برای اعمال فشار بر ایران از جمله توسعه توانمندیهای نظامی، حمایت از گروههای تروریستی، بهرهگیری از موضوع حقوق بشر و اعمال تحریمها، گفت که جمهوری اسلامی ایران نیز باید ظرفیتها و ابزارهای خود را برای دفاع از کشور و تأمین منافع و امنیت ملی افزایش دهد.
نظرات (0)