نشست صمیمی تشکلهای محیطزیستی استان اصفهان با حضور مدیران ملی سازمان حفاظت محیطزیست، معاون سیاسی-اجتماعی استانداری اصفهان و جمعی از فعالان و سمنهای زیستمحیطی استان شامگاه سهشنبه برگزار شد. در این جلسه که با محوریت رفع موانع مشارکت و توسعه فعالیت سمنها تشکیل شده بود، شرکتکنندگان به بررسی چالشهای پیش روی تشکلهای مردمنهاد در حوزه محیطزیست پرداختند.
کمبود تشکلهای فعال؛ آمار رسمی در برابر واقعیت
مریم کرمانی، سرپرست اداره کل حفاظت محیطزیست اصفهان در ابتدای این نشست، تشکلهای مردمنهاد را بازوان اصلی ارتقای فرهنگ محیطزیستی خواند و با اشاره به آمار پایین سمنهای فعال در استان گفت: «تعداد تشکلهای فعال استان حدود ۲۳ مورد است که بسیار کم است و امیدواریم علت این کمبود شناسایی و تعداد آنها افزایش یابد.»
اعظم روانفر، رئیس اداره آموزش و مشارکتهای مردمی محیطزیست استان اصفهان نیز با ارائه آماری دقیقتر اظهار کرد: «از سال ۱۴۰۳ تاکنون ۳۵ خانه محیطزیست در استان تأسیس شده که از این تعداد ۱۱ خانه فعال هستند. شمار تشکلهای روی کاغذ ۳۶ مورد بوده اما تعداد دارای مجوز معتبر حدود ۱۴ مورد است و آمار استانداری و پروندههای اداره کل نیز با یکدیگر اختلاف دارد.» وی علت کاهش فعالیت خانههای محیطزیست را شرایط جنگ اخیر و تعطیلی مدارس عنوان کرد.
موانع اداری و مجوزدهی؛ سدی بر سر راه مشارکت
یکی از محورهای اصلی این نشست، بررسی موانع اداری پیش روی تشکلها بود. آقای چگینی، دبیر تشکلهای مردمنهاد محیطزیستی اصفهان عمده مشکل را تمدید مجوز و مسائل مربوط به ثبت شرکتها دانست و خاطرنشان کرد: «بسیاری از فرمانداریها نسبت به تشکلهای محیطزیستی آگاهی کافی ندارند و آمار واقعی تشکلهای شهرستانی بیشتر از آمار رسمی است.»
عبدالحسین میرمیران، مدیرعامل جمعیت امید دوستداران زایندهرود نیز با انتقاد از برخورد سختگیرانه با سمنها گفت: «یکی از مشکلات استان اصفهان اجرای ۱۲۰ درصدی قوانین است که فرآیند تمدید مجوز سمنها را به اندازه کنکور سخت و پیچیده کرده است. هم فرآیند استانداری و هم ثبت شرکتها بسیار دستوپاگیر شده است.»
افول سرمایه اجتماعی و تشکلهای بدون مجوز
حشمتالله انتخابی، مدیرعامل جمعیت طبیعتیاران استان اصفهان با اشاره به فراز و نشیبهای مشارکت در کشور گفت: «دهه ۷۰ شمسی دوره شکوفایی و نیمه دهه ۸۰ دوره افول شدید تشکلها بود. امروز فعالترین تشکلهای اصفهان مجوز ندارند یا تمدید نمیشوند؛ از جمله جمعیت دوستداران زایندهرود. سرمایه اجتماعی اصفهان به شدت افول کرده است. اگر واقعاً میخواهیم مشارکت مردم را داشته باشیم باید راه را باز کنیم.»
در ادامه، خانم دادخواه از جمعیت امید دوستداران زایندهرود با انتقاد از نادیده گرفته شدن سمنهای تخصصی، پرسید: «چرا جمعیت امید دوستداران زایندهرود که اساسنامهاش بر آب، زایندهرود و تالاب گاوخونی متمرکز است و سالها با دبیرخانههای تالابی کشور در ارتباط بوده، به جلسه هفته گذشته کارگروه هماهنگی مدیریت تالاب دعوت نشده بود؟»
پیشنهادهایی برای بهبود وضعیت
حسن سلیمانپور، مدیر انجمن جمعیت پیام سبز اصفهان که از سال ۱۳۷۲ در دانشگاه صنعتی اصفهان شکل گرفته، پیشنهاد کرد: «ارتباط سمنها با سایر نهادهای متولی آب، خاک، معادن و صنایع نیز در سند و برنامهها تعریف شود. رشد تشکلها بستگی مستقیم به نگاه حاکمیت دارد.»
آقای فتاح از فعالان محیطزیست شهرستان نجفآباد نیز به وضعیت بحرانی پناهگاه حیات وحش قمیشلو اشاره کرد و گفت: «بخشی از پناهگاه حیات وحش قمیشلو در شمال نجفآباد بدون محیطبان رها شده و شکار غیرمجاز در آن جریان دارد. پیشنهاد میکنم از ظرفیت مسئولیت اجتماعی برای تأمین محیطبان استفاده شود.»
نگاه مسئولان: تسهیلگری به جای کارشکنی
ایوب درویشی، معاون سیاسی-اجتماعی استانداری اصفهان در این نشست با تأکید بر نقش کلیدی تشکلها در مدیریت مشارکتی و توسعه پایدار گفت: «کتاب «چرا ملتها شکست میخورند» نشان میدهد جوامعی که نهادهای پایدار دارند و حاکمیت آنها را میپذیرد، مشکلاتشان حل شده است. ما چارهای جز توسعه تشکلها، رفع موانع و گفتوگو نداریم.»
وی با بیان اینکه بیش از هفت تا هشت هزار تشکل در استان وجود دارد، افزود: «تشکلهای محیطزیستی با وجود قدمت و ضرورت، از نظر کمیت عقب ماندهاند. دولت باید به عنوان تنظیمگر وارد شود اما باید تسهیلگر باشد نه کارشکن.» درویشی همچنین به آییننامه جدید اشاره کرد که بر اساس آن اگر ظرف یک ماه به استعلام پاسخ داده نشود، موافقت صادر میشود.
نسل جدید و ضرورت شبکهسازی
یونس خسروبیگی، مشاور رئیس سازمان حفاظت محیطزیست در امور جوانان با اشاره به تفاوت قالب کنشگری نسل جوان گفت: «نسل جدید بیشتر به سمت فعالیت فردی و فضای مجازی گرایش یافته است. از آبانماه کارگروه جوانان را با مشارکت خود جوانان استانها تهیه کردیم که در دیماه نهایی شد، اما حوادث دیماه سرمایه اجتماعی را بیشتر آسیب زد.»
محمدحسین بازگیر، مدیرکل دفتر آموزش و مشارکتهای مردمی سازمان حفاظت محیطزیست نیز بر ضرورت سپردن انتخاب نمایندگان تشکلها به شبکه استانی و تشکیل کمیته جوانان تأکید کرد و گفت: «جلسات کارگروه تالابها موضوعی و تخصصی برگزار شود و انتخاب نمایندگان تشکلها به شبکه استانی سپرده شود تا شبکه بر اساس موضوع جلسه، افراد مناسب را معرفی کند.»
در پایان این نشست که سیدمصطفی قادریان، رئیس اداره روابط عمومی محیطزیست اصفهان آن را یکی از شکوفاترین جلسات ۳۴ سال اخیر خواند، بر پیگیری مصداقی مشکلات مجوزها، فعالسازی شبکه تشکلها و تشکیل کمیته جوانان تأکید شد.
نظرات (0)