نشست مشورتی طرح ملی جمع‌آوری و مستندسازی دانش بومی برای دستیابی به حفاظت مشارکتی با حضور مسئولان سازمان حفاظت محیط زیست برگزار شد. در این نشست، بر نقش بی‌بدیل دانش بومی و سنتی جوامع محلی در کنار یافته‌های علمی و پژوهشی برای مقابله با معضلات زیست‌محیطی تأکید شد.

ظرفیت‌های دانش بومی در مهار بحران‌ها

زهرا خدابنده، مدیرکل دفتر مشارکت‌های مردمی و مسئولیت‌های اجتماعی سازمان حفاظت محیط زیست، در این نشست با اشاره به چالش‌های پیش روی محیط زیست کشور گفت: خشکسالی، آلودگی آب، هوا و خاک از جمله معضلاتی هستند که کشور با آن دست به گریبان است. در این میان، علاوه بر یافته‌های علمی و پژوهشی نخبگان و دانشگاهیان، دانش بومی و سنتی جوامع محلی به عنوان بزرگترین ظرفیت برای مقابله با این چالش‌ها محسوب می‌شود.

وی افزود: با بهره‌گیری از این ظرفیت ارزشمند می‌توان روند این چالش‌ها را متوقف یا کندتر کرد و تاب‌آوری محیط زیست را افزایش داد. دانش بومی حاصل نسل‌ها تجربه و تعامل انسان با طبیعت است و می‌تواند راهکارهای مؤثری برای حفاظت از محیط زیست ارائه دهد.

چهارمحال و بختیاری؛ دبیرخانه دانش بومی محیط زیست

خدابنده با اشاره به اینکه استان چهارمحال و بختیاری از سه سال پیش به عنوان دبیرخانه دانش بومی و سنتی در حوزه محیط زیست انتخاب شده است، دستاوردهای این طرح را بسیار مهم و قابل تعمیم به سایر مناطق کشور دانست. به گفته وی، نتایج این طرح می‌تواند مبنای صدور دستورالعمل‌هایی در سطح ملی در حوزه دانش بومی قرار گیرد.

مراحل اجرایی طرح ملی

محسن کریمی، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان چهارمحال و بختیاری نیز در این نشست با تشریح جزئیات طرح گفت: اجرای طرح ملی جمع‌آوری و مستندسازی دانش بومی برای دستیابی به حفاظت مشارکتی از اسفندماه سال ۱۴۰۳ کلید خورده است.

وی مراحل اجرای این طرح را در چهار گام اصلی تشریح کرد: مرحله نخست آماده‌سازی، مرحله دوم اجرا، مرحله سوم تحلیل و مشورت، و مرحله چهارم جمع‌بندی و تدوین نهایی. کریمی تأکید کرد که این فرآیند با دقت و با مشارکت جوامع محلی در حال انجام است.

اهمیت حفاظت مشارکتی

حفاظت مشارکتی رویکردی است که در آن جوامع محلی به عنوان بخش اصلی فرآیند حفاظت از محیط زیست ایفای نقش می‌کنند. این رویکرد بر این اصل استوار است که مردم بومی هر منطقه با دانش و تجربه خود می‌توانند بهترین راهکارها را برای حفاظت از منابع طبیعی و محیط زیست پیرامون خود ارائه دهند. طرح ملی جمع‌آوری و مستندسازی دانش بومی گامی مهم در جهت تحقق این هدف و بهره‌گیری از خرد جمعی جوامع محلی برای مقابله با چالش‌های زیست‌محیطی کشور محسوب می‌شود.