روابط دیپلماتیک ایالات متحده و فرانسه، دو متحد دیرین غربی، روزهای پرتنشی را پشت سر می‌گذارد. آنچه با یک توییت آغاز شد، اکنون به یکی از جدی‌ترین اختلافات دیپلماتیک میان واشنگتن و پاریس تبدیل شده است. جرقه این درگیری در شبکه اجتماعی «ایکس» (توییتر سابق) زده شد؛ جایی که نمایندگی فرانسه در ژنو پس از رأی مجمع عمومی سازمان ملل به تمدید مأموریت ولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر، آمریکا را هدف انتقاد قرار داد.

آغاز درگیری از شبکه اجتماعی «ایکس»

نمایندگی فرانسه در ژنو در پیامی تند نوشت: «ایالات متحده زمانی نماد حقوق بشر بود؛ اما دیگر نیست. امروز در کنار کره شمالی، نیکاراگوئه، مالی و روسیه ایستاده و جهان دیگر به آن گوش نمی‌دهد.» این اظهارات واکنش سریع واشنگتن را به همراه داشت.

مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، در پاسخ فرانسه را متهم کرد که به جای دفاع از ارزش‌های دموکراتیک، از «برخی از بدترین ناقضان حقوق بشر» حمایت می‌کند. او همچنین ادعا کرد که ولکر تورک «دموکراسی‌های آزاد و مستقل مانند آمریکا، بریتانیا و اسرائیل را موعظه می‌کند، اما با بدترین سرکوبگران جهان مدارا دارد.»

تشدید تنش در شورای امنیت

دو روز پس از این جنگ کلمات در فضای مجازی، نوبت به شورای امنیت سازمان ملل رسید. در جلسه این شورا، زمانی که نماینده فرانسه پشت تریبون قرار گرفت تا سخنرانی کند، هیئت دیپلماتیک آمریکایی در اقدامی بی‌سابقه، سالن جلسه را ترک کرد.

دن نگرئا، معاون نماینده آمریکا در سازمان ملل، پس از این اقدام اعلام کرد که واشنگتن تا زمانی که فرانسه از «ادبیات تحقیرآمیز و بی‌احترامی» دست نکشد، حاضر به شنیدن سخنان این کشور نخواهد بود. این اقدام نشان‌دهنده عمق شکاف میان دو کشور است که از مدتها پیش در حال گسترش بوده است.

ریشه اختلاف؛ تمدید مأموریت ولکر تورک

در قلب این تنش، رأی مجمع عمومی سازمان ملل برای تمدید چهار ساله مأموریت ولکر تورک به عنوان کمیسر عالی حقوق بشر قرار دارد. در این رأی‌گیری که با ۱۴۴ رأی موافق در برابر ۱۰ رأی مخالف و ۱۳ رأی ممتنع به تصویب رسید، آمریکا در زمره کشورهای مخالف قرار داشت. رژیم صهیونیستی و روسیه نیز در کنار ایالات متحده به این تمدید رأی مخالف دادند.

دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پیش از این تهدید کرده بود که در صورت تمدید مأموریت تورک، در همکاری و تأمین مالی برخی نهادهای سازمان ملل بازنگری خواهد کرد. این موضع‌گیری سخت‌گیرانه واشنگتن با مخالفت شدید فرانسه و بسیاری از کشورهای اروپایی مواجه شده است.

شکاف عمیق‌تر از یک رأی‌گیری

به نظر می‌رسد این رویارویی دیپلماتیک تنها به یک رأی‌گیری محدود نمی‌شود و نشانه‌ای از اختلافات عمیق‌تر میان دو سوی آتلانتیک است. موضوعاتی از جمله آینده ناتو، جنگ اوکراین، بحران غزه، برنامه هسته‌ای ایران و آینده سازمان ملل، همگی از مواردی هستند که روابط واشنگتن و پاریس را تحت تأثیر قرار داده‌اند.

کارشناسان معتقدند شکافی که اکنون از مذاکرات دیپلماتیک به عرصه عمومی کشیده شده، می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای نظم بین‌المللی و همکاری‌های چندجانبه به همراه داشته باشد. اتحاد فراآتلانتیکی که دهه‌ها ستون اصلی سیاست بین‌الملل غرب محسوب می‌شد، اکنون با یکی از جدی‌ترین چالش‌های خود روبرو شده است.