محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، ظهر امروز با حضور در سازمان امور مالیاتی کشور و در نشستی با محمدهادی سبحانیان، رئیس کل این سازمان، به بررسی چالش‌های تأمین منابع مالی دولت و نقش محوری مالیات در اداره کشور پرداخت.

مالیات؛ اصلی‌ترین منبع درآمد دولت

قائم‌پناه با اشاره به شرایط اقتصادی کشور اظهار داشت: در شرایط سخت کنونی، تأمین منابع مالی به یکی از چالش‌های اساسی دولت تبدیل شده است. از یک سو، صادرات نفت با محدودیت‌های جدی مواجه است و از سوی دیگر، کاهش صادرات، درآمدهای گمرکی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در مقابل، هزینه‌های بازسازی و تحقق مطالبات مردم افزایش یافته و در چنین شرایطی، مالیات مهم‌ترین منبع مالی برای اداره کشور به شمار می‌رود.

وی با بیان اینکه در اغلب کشورهای توسعه‌یافته، مالیات اصلی‌ترین منبع درآمد دولت‌ها محسوب می‌شود، افزود: مالیات افزون بر تأمین منابع مالی، به گسترش عدالت، جلوگیری از تمرکز ثروت، کاهش فاصله طبقاتی و تحقق اهداف اقتصادی و اجتماعی کمک می‌کند. از این رو، مالیات‌ستانی اقدامی منطقی و ضروری است.

ضرورت حفظ درآمدهای نفتی برای نسل‌های آینده

معاون اجرایی رئیس‌جمهور با تأکید بر لزوم کاهش وابستگی اقتصاد کشور به درآمدهای نفتی گفت: به باور من، درآمدهای حاصل از نفت و معادن باید به عنوان سرمایه و ثروت بین‌نسلی حفظ شوند. همان گونه که رهبر شهید انقلاب نیز بارها تأکید کرده بودند، اقتصاد کشور نباید به صادرات نفت وابسته باشد. این منابع باید در صندوق توسعه ملی باقی بمانند و صرف سرمایه‌گذاری برای نسل‌های آینده شوند، زیرا این ثروت‌ها تنها متعلق به نسل حاضر نیست.

وی با اشاره به پیشینه مالیات‌ستانی در نظام حکمرانی اسلامی نیز یادآور شد: اصل مالیات‌ستانی از صدر اسلام وجود داشته و با عنوان خراج شناخته می‌شده است. امروز نیز مالیات یک امر طبیعی، مرسوم و ضروری است که علاوه بر تأمین منابع مالی دولت، موجب پاسخگوتر شدن دولت در برابر مردم می‌شود.

پیشنهاد تدوین منشور حقوق مودیان مالیاتی

قائم‌پناه با تأکید بر اهمیت آگاهی‌بخشی به مودیان مالیاتی تصریح کرد: بسیاری از فعالان اقتصادی، پزشکان، وکلا و سایر مودیان از قوانین و مقررات مالیاتی اطلاع کافی ندارند و این موضوع یکی از چالش‌های اصلی نظام مالیاتی کشور است.

وی پیشنهاد کرد همان گونه که در نظام سلامت منشور حقوق بیمار تدوین شده است، در حوزه مالیاتی نیز منشوری برای مودیان تهیه شود تا حقوق، تکالیف و الزامات آنان به صورت شفاف تبیین گردد. معاون اجرایی رئیس‌جمهور همچنین خواستار سنجش میزان آگاهی اقشار مختلف از قوانین مالیاتی و طراحی برنامه‌های آموزشی هدفمند شد و افزود: پس از آموزش نیز باید دوباره میزان آگاهی افراد ارزیابی شود تا اثربخشی این اقدامات مشخص گردد.

اعتمادسازی جایگزین اتهام‌زنی به مودیان

معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به اینکه همه مردم متخلف نیستند، گفت: نباید با نگاه کلی، همه مودیان را متهم به فرار مالیاتی کرد. همان گونه که در هر صنفی افراد متخلف وجود دارند، افراد پاک‌دست و قانون‌مدار نیز فراوان هستند. باید با اعتمادسازی و اطلاع‌رسانی، زمینه همکاری بیشتر مردم با نظام مالیاتی فراهم شود.

وی در ادامه با اشاره به تجربه مدیریت مصرف برق در سفر اخیر به اهواز اظهار داشت: گفت‌وگو با مردم و آگاهی‌بخشی می‌تواند نتایج قابل توجهی به همراه داشته باشد. مردم با کاهش مصرف برق، تنها در یک شب حدود دو هزار مگاوات صرفه‌جویی ایجاد کردند که نشان‌دهنده نقش مؤثر مشارکت عمومی در حل مسائل کشور است.

توسعه زیرساخت‌های تبادل اطلاعات

قائم‌پناه در پایان با تأکید بر ضرورت توسعه زیرساخت‌های تبادل اطلاعات میان دستگاه‌های اجرایی خاطرنشان کرد: لازم است اطلاعات مورد نیاز سازمان امور مالیاتی با همکاری بانک مرکزی و شبکه بانکی به صورت استاندارد و شفاف در اختیار مودیان و سازمان قرار گیرد تا فرآیند رسیدگی به پرونده‌های مالیاتی با سرعت، دقت و شفافیت بیشتری انجام شود.