سعید ابراهیمی، رئیس مرکز امور حقوقی، مجلس و بودجه سازمان بهزیستی کشور، با تشریح آخرین وضعیت خدمات حمایتی این سازمان، از افزایش قابل توجه اعتبارات حوزه معلولان و مددجویان خبر داد. به گفته وی، امسال سرانه تأمین اقلام بهداشتی برای افراد دارای معلولیت شدید و خیلی شدید با رشد ۱۰۰ درصدی همراه بوده و بر اساس دهک‌بندی درآمدی، هر فرد بین یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان تا سه میلیون تومان دریافت می‌کند.

جامعه تحت پوشش بهزیستی

ابراهیمی با اشاره به گستره خدمات سازمان بهزیستی اظهار داشت: این سازمان که از سال ۱۳۵۹ فعالیت خود را با شش خدمت پایه آغاز کرد، امروز بیش از ۱۷۰ فعالیت تخصصی را در حوزه‌های گوناگون ارائه می‌دهد. هم‌اکنون یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر از افراد دارای معلولیت از خدمات این سازمان بهره‌مند می‌شوند و در مجموع حدود هشت میلیون نفر معادل سه میلیون و ۱۵۰ هزار خانوار تحت پوشش بهزیستی هستند که حدود ۹ درصد جمعیت کشور و ۱۱ درصد خانوارهای ایران را شامل می‌شود.

وی هدف‌گذاری اصلی سازمان را مبتنی بر کفایت، عدالت، تمامیت خدمات، خانواده‌محوری و استقرار زیست‌بوم مشارکت‌های مردمی عنوان کرد و افزود: مأموریت‌های سازمان به دو دسته عمومی و تخصصی تقسیم می‌شود. خدمات عمومی شامل پیشگیری، غربالگری و مراقبت از سالمندان است و خدمات تخصصی نیز به گروه‌های هدف از جمله افراد دارای معلولیت، زنان سرپرست خانوار، کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست، کودکان کار و افراد دارای اعتیاد اختصاص دارد.

جهش ۵۰ درصدی مستمری خانوارها

رئیس مرکز امور حقوقی، مجلس و بودجه سازمان بهزیستی در خصوص افزایش مستمری مددجویان گفت: در بخش مستمری افراد دارای معلولیت و خانوارهای تحت پوشش که حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار خانوار را شامل می‌شود، رشد ۵۰ درصدی اعتبارات محقق شده است. به این ترتیب میزان مستمری خانوارها متناسب با تعداد اعضا از دو میلیون و ۱۰۰ هزار تومان تا شش میلیون و ۵۰۰ هزار تومان افزایش یافته است.

ابراهیمی با اشاره به اجرای ماده (۷) قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت تصریح کرد: در بخش هزینه نگهداری افراد دارای معلولیت در خانواده‌ها و مراکز شبانه‌روزی، امسال افزایش کم‌سابقه‌ای اعمال شده است. بر این اساس، سرانه مراکز نگهداری بین ۷۰ تا ۷۵ درصد و پرداخت‌های خانواده‌محور بین ۸۰ تا ۱۰۰ درصد رشد داشته است.

تغییر رویکرد از مرکزمحوری به خانواده‌محوری

وی یکی از مهم‌ترین تحولات سازمان بهزیستی را حرکت از رویکرد مرکزمحور به سمت خانواده‌محوری دانست و تأکید کرد: یارانه نگهداری افراد دارای معلولیت در خانواده‌ها با رشد بیشتری نسبت به مراکز افزایش یافته است تا زمینه ماندن افراد در کنار خانواده‌هایشان فراهم شود. این رویکرد علاوه بر صرفه‌جویی در هزینه‌ها، از جنبه‌های انسانی و اجتماعی نیز مزایای چشمگیری دارد.

از دیگر خدمات حمایتی که ابراهیمی به آنها اشاره کرد می‌توان به پرداخت حق پرستاری به افراد دارای معلولیت شدید و خیلی شدید، حمایت از افراد دارای ضایعه نخاعی، ارائه خدمات تخصصی و مراقبت در منزل، و تأمین وسایل توانبخشی اشاره کرد.

شکاف عمیق میان اعتبارات و نیازهای واقعی

رئیس مرکز امور حقوقی، مجلس و بودجه سازمان بهزیستی در بخش دیگری از سخنان خود به چالش‌های اعتباری اجرای قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت پرداخت و گفت: برآوردهای کارشناسی نشان می‌دهد برای اجرای کامل این قانون در سال ۱۴۰۵ حدود ۲۵۰ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز است، در حالی که در بودجه امسال تنها ۵۸ هزار میلیارد تومان برای این بخش پیش‌بینی شده است. هرچند این رقم حدود ۲۴ درصد نیاز واقعی را پوشش می‌دهد و نسبت به سال‌های گذشته که تنها چهار تا هشت درصد تأمین می‌شد، پیشرفت قابل توجهی محسوب می‌شود، اما همچنان فاصله زیادی تا تحقق کامل اهداف قانون وجود دارد.

ابراهیمی خاطرنشان کرد: در ایام جنگ تحمیلی، نخستین اولویت سازمان بهزیستی تأمین پرداخت‌های مستمر و حمایت‌های معیشتی خانواده‌های تحت پوشش بود و با مدیریت منابع مالی، زمان پرداخت مستمری‌ها زودتر از موعد انجام می‌شد. همراهی دولت و مجلس در آن مقطع منجر به افزایش بی‌سابقه سرانه خدمات از زمان تأسیس سازمان شد که الگویی برای شرایط کنونی نیز محسوب می‌شود.