تالاب بین‌المللی انزلی که سال‌هاست با انباشت رسوبات و آلودگی‌های گوناگون دست‌وپنجه نرم می‌کند، این بار میزبان نشست کارگروه احیای خود بود؛ نشستی که در آن مسئولان ارشد محیط زیست و استانی بر لزوم اقدامات بنیادین برای نجات این زیست‌بوم ارزشمند تأکید کردند.

احداث تصفیه‌خانه در شهرهای حاشیه تالاب

هادی حق‌شناس، استاندار گیلان، در این نشست با اشاره به وضعیت بحرانی تالاب انزلی گفت: «برای احیای این تالاب نباید به کارهای مقطعی و سطحی بسنده کرد. راهکار اصلی، جلوگیری از ورود فاضلاب‌های شهری و صنعتی به تالاب است.» وی از برنامه احداث تصفیه‌خانه‌های مناسب در هفت شهری که به تالاب انزلی متصل هستند خبر داد و افزود: «شهرهای صنعتی این مناطق نیز باید مجهز به تصفیه‌خانه شوند تا از ورود آلاینده‌ها به تالاب جلوگیری شود و حجم رسوبات کاهش یابد.»

اختصاص بودجه ویژه به تالاب انزلی

در این نشست، احمدرضا لاهیجان‌زاده، معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست، از تخصیص نیمی از کل اعتبارات تالاب‌های کشور به تالاب انزلی خبر داد و اظهار داشت: «این میزان اعتبار، نشان‌دهنده اهمیت ویژه این تالاب در سطح ملی است و انتظار می‌رود سایر سازمان‌ها نیز نگاه ویژه‌ای به این زیست‌بوم داشته باشند.»

وی با تأکید بر لزوم جذب کامل این بودجه توسط استان گیلان، ابراز امیدواری کرد که مسئولان استانی بتوانند بیشترین میزان این اعتبار را برای احیای تالاب انزلی جذب کنند.

رسوبات؛ چالش اصلی تالاب انزلی

استاندار گیلان با اشاره به انباشت حجم بالای رسوب در تالاب تصریح کرد: «اگرچه تراز آب دریای خزر نسبت به سال گذشته افزایش یافته، اما این افزایش در تالاب انزلی محسوس نیست، زیرا رسوبات انباشته شده بسیار زیاد است.»

لاهیجان‌زاده نیز از آغاز عملیات «سن‌سنجی» رسوب در چند تالاب کشور خبر داد و گفت: «اندازه‌گیری میزان فلزات سنگین نیز در دستور کار قرار دارد و این اقدامات در تالاب انزلی نیز انجام خواهد شد تا وضعیت رسوبات و آلودگی‌های آن مشخص شود.»

نقش شیلات در احیای تالاب

استاندار گیلان با اشاره به ظرفیت‌های شیلاتی تالاب انزلی خاطرنشان کرد: «این تالاب یک حوزه ۲۰ هزار هکتاری آب شیرین است که مولد ماهی محسوب می‌شود و بهره‌برداری از آن توسط شیلات انجام می‌شود. بنابراین شیلات باید به عنوان متولی، اقدامات مؤثری برای احیای تالاب انجام دهد.»

حق‌شناس همچنین از دستگاه‌های اجرایی استان خواست با توجه به سفر قریب‌الوقوع هیأت دولت به گیلان، برنامه‌های مدون خود را در حوزه‌های پسماند و احیای تالاب انزلی ارائه دهند.

تالابی با قدمت ثبت جهانی

گیلان با برخورداری از بیش از ۳۰ هزار هکتار پهنه تالابی، میزبان سه تالاب بین‌المللی انزلی، امیرکلایه و بوجاق است که ۸۰ درصد این پهنه (بیش از ۲۴ هزار هکتار) در قالب کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده است. تالاب انزلی با ۲۰ هزار هکتار وسعت، ده‌ها گونه ماهی و صدها گونه گیاهی، یکی از غنی‌ترین اکوسیستم‌های آبی جهان به شمار می‌رود.

با این حال، این تالاب ارزشمند از سال ۱۹۹۳ میلادی در فهرست مونترو (تالاب‌های در معرض خطر) قرار گرفته است. فاضلاب‌های صنعتی و خانگی، سموم کشاورزی، پسماندها، گیاهان مهاجم نظیر آزولا و سنبل آبی، تصرف اراضی و ساخت‌وسازهای غیرمجاز در حریم تالاب، از جمله عواملی هستند که حیات این زیست‌بوم را تهدید می‌کنند.

به گفته کارشناسان، احداث تصفیه‌خانه‌های مدرن در شهرهای حاشیه تالاب و پایش مستمر آلودگی‌ها، مهم‌ترین گام‌ها برای نجات تالاب انزلی از وضعیت بحرانی کنونی است.