به گزارش پایگاه خبری تحریریه، رئیس‌کل سازمان امور مالیاتی کشور با صدور دستورالعمل جدیدی، شیوه تعیین نرخ ارز برای محاسبه درآمدها و هزینه‌های فعالان اقتصادی را ابلاغ کرد. این دستورالعمل که به تمامی ادارات کل امور مالیاتی ارسال شده، به موضوع مهم نحوه محاسبه بهای تمام‌شده کالاهای وارداتی در مواردی که واردات بدون انتقال ارز انجام می‌شود، پرداخته است.

ضوابط جدید در واردات بدون انتقال ارز

بر اساس این دستورالعمل، در مواردی که واردات کالا بدون انتقال ارز صورت می‌گیرد، نرخ ارز مورد استفاده در محاسبه بهای تمام‌شده کالای وارداتی باید مستند به اسناد و مدارک مثبته باشد. در صورت عدم دسترسی به چنین اسناد و مدارکی، نرخ فروش اسکناس صرافی ملی ایران به عنوان مبنای محاسبه در نظر گرفته خواهد شد.

این دستورالعمل تأکید دارد که اگر پس از انجام واردات بدون انتقال ارز، مراجع ذیصلاح نسبت به تأمین ارز اقدام کنند، آثار مالیاتی آن باید در زمان رسیدگی به پرونده مالیاتی مورد توجه قرار گیرد.

نحوه برخورد با رویدادهای ارزی مشمول الزامات

بر اساس ابلاغیه جدید، با توجه به شرایط اقتصادی کشور و الزامات موجود، ممکن است بخشی از رویدادها و معاملات ارزی مشمول الزامات و تکالیف تعیین‌شده توسط مراجع ذیصلاح از جمله بانک مرکزی باشد و بابت مابقی آن تکلیفی پیش‌بینی نشده باشد. در این موارد، برای آن بخش از معاملات که مشمول الزامات مراجع ذیصلاح است، نرخ ارز تعیین‌شده توسط همان مراجع در حسابرسی مالیاتی ملاک عمل قرار خواهد گرفت.

رفع تعهد ارزی از طریق واردات در مقابل صادرات

در این دستورالعمل به موضوع رفع تعهد ارزی از طریق واردات در مقابل صادرات نیز پرداخته شده است. در صورتی که هیچ‌گونه اسناد و مدارک مثبته‌ای در این زمینه در دسترس نباشد، برای این بخش از رویدادها و معاملات ارزی، نرخ ارز (خرید یا فروش حسب مورد) مرکز مبادله ارز و طلای ایران مبنای محاسبه قرار خواهد گرفت.

پذیرش زیان تسعیر ارز به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی

یکی از مهم‌ترین بخش‌های این دستورالعمل به موضوع زیان حاصل از تسعیر ارز اختصاص دارد. بر اساس بند (۲۴) ماده (۱۴۸) قانون مالیات‌های مستقیم، زیان حاصل از تسعیر ارز بر اساس اصول متداول حسابداری و مشروط به اتخاذ یک روش یکنواخت طی سال‌های مختلف از طرف مؤدی، به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی تلقی می‌شود.

بر این اساس، برای پذیرش زیان حاصل از تسعیر ارز، علاوه بر رعایت سایر مقررات مرتبط، مؤدی مکلف است آثار تسعیر ارز را در کلیه مواردی که به موجب استانداردهای حسابداری مقرر شده است، شناسایی کند.

به موجب استعلام به عمل آمده از سازمان حسابرسی، با توجه به شرایط کنونی اقتصادی و وضع تحریم‌های بین‌المللی، هرگاه وصول مطالبات ارزی یا تسویه بدهی‌های ارزی با ابهام قابل ملاحظه‌ای مواجه باشد، تسعیر این‌گونه اقلام پولی ارزی و در نتیجه شناسایی سود و زیان تسعیر ارز تا زمان رفع ابهام مربوط به تعویق می‌افتد.

معافیت‌ها و نرخ صفر مالیاتی برای سود تسعیر ارز

در این دستورالعمل، اعمال معافیت و نرخ صفر مالیاتی نسبت به سود تسعیر ارز منوط به رعایت سایر مقررات از جمله مقررات موضوع تبصره (۱) ماده (۱۴۶) مکرر قانون مالیات‌های مستقیم شده است. تأکید شده که در مواردی که مؤدی به موجب استانداردهای حسابداری مکلف به شناسایی آثار تسعیر ارز است اما این تکلیف را انجام نمی‌دهد، مأموران مالیاتی باید نسبت به محاسبه سود تسعیر ارز و اعمال مقررات مرتبط اقدام کنند.

در صورتی که برای سود تسعیر ارز معافیت یا نرخ صفر مالیاتی پیش‌بینی شده باشد، در صورت ابراز اقلام دارایی یا بدهی ارزی مرتبط با سود تسعیر ارز در اظهارنامه، معافیت یا نرخ صفر مالیاتی به سود مذکور حسب مورد تا میزان ابرازی یا تعیین‌شده توسط مأموران مالیاتی قابل اعمال خواهد بود.

این دستورالعمل گام مهمی در جهت شفاف‌سازی نحوه محاسبه مالیات فعالان اقتصادی در معاملات ارزی و رفع ابهامات موجود در این حوزه به شمار می‌رود.