بازار کاغذ و مقوای پایتخت که در هفتههای گذشته شاهد افزایش قابل توجه قیمتها بود، اکنون وارد فاز نسبتاً باثباتتری شده است. گزارشهای میدانی از راسته فروشندگان کاغذ در خیابان ظهیرالاسلام تهران نشان میدهد که تب و تاب خرید و فروش فروکش کرده و قیمتها نسبتی متعادلتر یافتهاند. با این وجود، خریداران همچنان با احتیاط عمل میکنند و پیش از هر ثبت سفارش، نرخ کالا را از چندین فروشنده استعلام میگیرند.
ریشههای آرامش فعلی
به گفته فعالان این صنف، آرامش حاکم بر بازار بیش از آنکه ناشی از بهبود شرایط اقتصادی یا افزایش عرضه باشد، حاصل کاهش نوسانات ارزی و انتظار برای تعیین تکلیف فرآیند واردات و تخصیص ارز است. ابهام در روند تأمین کالا و افزایش هزینههای وارداتی همچنان سایه سنگینی بر تصمیمگیری خریداران و واردکنندگان انداخته است.
تنها چند هفته پیش، موج صعودی قیمتها بسیاری از دستاندرکاران این صنعت را غافلگیر کرد. در آن دوره، هر بند کاغذ چاپ و تحریر ۷۰ در ۱۰۰ با وزن ۷۰ گرم از حدود ۴ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان به ۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان جهش یافت. کاغذ چاپ و تحریر ۶۰ در ۹۰ نیز از ۴ میلیون تومان به ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسید. این افزایشها به کاغذ گلاسه، کاغذ A۴، مقوای پشت طوسی، کاغذ روزنامه، کرافت و کاغذ بالکی نیز سرایت کرد.
عوامل افزایش قیمت از نگاه فعالان بازار
فعالان بازار، تحولات سیاسی منطقه، نوسانات ارزی و رشد تقاضای فصلی را سه عامل اصلی جهش قیمتها در ماههای اخیر عنوان میکنند. با توجه به اینکه حدود ۸۰ درصد از نیاز کشور به محصولات سلولزی از طریق واردات تأمین میشود، هرگونه تنش سیاسی یا تغییر در بازار ارز، مستقیماً بر قیمت کاغذ اثر میگذارد.
بررسی آمارها نشان میدهد قیمت محصولات سلولزی از جمله کاغذ روزنامه نسبت به سال ۱۴۰۴ به طور متوسط ۵۰ تا ۶۰ درصد افزایش یافته است. فروشندگان معتقدند برای اظهار نظر قطعی درباره ثبات پایدار بازار، باید منتظر ماند و وضعیت تأمین کالا در ماههای آینده را مشاهده کرد.
تفاوت بازار کاغذ تحریر و مقوا
وضعیت تولید مقوا و محصولات بستهبندی با کاغذ تحریر تفاوت چشمگیری دارد. حمید نیکدل، رئیس اتحادیه صنف فروشندگان کاغذ و مقوای تهران، با اشاره به ظرفیت تولید داخل میگوید: کشور در حوزه محصولاتی مانند مقوا، کارتن و ورقهای بستهبندی از جمله ایفلوت و بیفلوت به خودکفایی رسیده است. سالانه حدود یک میلیون تن از این محصولات در داخل تولید میشود که افزون بر تأمین کامل نیاز داخلی، امکان صادرات ۱۵۰ هزار تن نیز وجود دارد.
نیکدل تأکید میکند که ۸۰ تا ۹۰ درصد نیاز کشور به کاغذ تحریر و A۴ همچنان از راه واردات تأمین میشود و توسعه تولید داخلی این اقلام به دلیل کمبود فناوری و تجهیزات پیشرفته، محدودیت منابع آب و انرژی و نبود سرمایهگذاری کافی با موانع جدی مواجه است.
چالش ارزی؛ مانع اصلی واردات
به گفته فعالان بازار ظهیرالاسلام، طولانی شدن فرآیند ثبت سفارش و تخصیص ارز، برنامهریزی برای واردات را با مشکل جدی مواجه کرده است. رئیس انجمن واردکنندگان کاغذ اعلام کرده که در پارهای موارد بیش از ۱۰ ماه از زمان درخواست تخصیص ارز میگذرد و همچنان ارز مورد نیاز تأمین نشده است. این تأخیر افزون بر افزایش هزینه خواب سرمایه، باعث شده بخشی از سفارشها با تأخیر وارد کشور شود و واردکنندگان در خریدهای جدید احتیاط بیشتری به خرج دهند.
تغییر مسیرهای وارداتی و افزایش هزینه حمل
مسیرهای واردات کاغذ نیز طی ماههای اخیر دستخوش تغییر شده است. پیشتر بخش عمده محمولههای کاغذ از مسیر دریایی جنوب و از طریق امارات وارد کشور میشد، اما به دلیل محدودیتها و اختلالهای ایجاد شده، واردکنندگان به مسیرهای جایگزین روی آوردهاند. اکنون بخش عمده واردات کاغذ به صورت ریلی و از طریق پاکستان انجام میشود؛ تغییری که هزینه حملونقل را تا ۱۰۰ درصد افزایش داده و فشار مضاعفی بر هزینه تمام شده کالا وارد کرده است. فروشندگان بازار بر این باورند که حتی با ثبات نرخ ارز، رشد هزینههای لجستیکی میتواند مانع کاهش محسوس قیمتها شود.
تقاضای پایدار با وجود گسترش دیجیتال
با وجود فراگیر شدن ابزارهای دیجیتال، تقاضا برای کاغذ و مقوا همچنان قابل توجه است. بخش عمده مصرف این محصولات به صنایع تولیدی و بستهبندی اختصاص دارد و از تولیدکنندگان مواد غذایی و دارویی گرفته تا پوشاک، کفش و لوازم خانگی، همگی برای بستهبندی محصولات خود به انواع کاغذ و مقوا نیاز دارند. به همین دلیل، هر گونه اختلال در واردات یا تأمین مواد اولیه میتواند زنجیره تولید بسیاری از صنایع را تحت تأثیر قرار دهد.
در مجموع، بازار کاغذ ایران اگرچه از التهاب روزهای گذشته فاصله گرفته، اما هنوز به ثباتی پایدار دست نیافته است. وابستگی شدید به واردات، تأخیر در تخصیص ارز، افزایش هزینههای حملونقل و ابهام در روند تأمین کالا، همچنان از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر قیمتها و معاملات به شمار میروند. فعالان این صنف تأکید دارند که تداوم آرامش بازار در گرو تسهیل فرآیند واردات، تأمین به موقع ارز و کاهش هزینههای لجستیکی است و در غیر این صورت، بازار در برابر هر شوک ارزی یا اختلال در زنجیره تأمین آسیبپذیر باقی خواهد ماند.
نظرات (0)