دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، شامگاه شنبه (بامداد یکشنبه به وقت تهران) در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» از لغو یک حمله نظامی که از پیش علیه ایران برنامه‌ریزی شده بود خبر داد و آن را نقطه آغاز «مسیری جدید» در سیاست خارجی آمریکا معرفی کرد. این اظهارنظر در حالی منتشر شد که پیش از آن، لحن مقام‌های کاخ سفید نسبت به تهران تند و همراه با تهدید بود.

درخواست کشورهای منطقه برای فرصت دیپلماتیک

ترامپ در این پیام ادعا کرد که این تصمیم به دنبال درخواست برخی کشورهای خاورمیانه اتخاذ شده است؛ کشورهایی که به گفته او خواستار فرصتی برای نهایی‌سازی چارچوب یک توافق صلح بوده‌اند. رئیس‌جمهور آمریکا تأکید کرد که طرفین بر «چارچوب» توافقی به توافق رسیده‌اند که شامل بازگشایی «فوری، کامل و بی‌قیدوشرط» تنگه هرمز و پایان دادن به تهدید هسته‌ای ایران است.

تعهد اسرائیل و تغییر لحن واشنگتن

او با اشاره به پیوستن اسرائیل به این تعهد نوشت: «همه دست به کار شوید و این کار را انجام دهید.» ترامپ که پیش‌تر با لحنی تهدیدآمیز درباره ایران سخن گفته بود، این بار لغو حمله را «به نفع آینده جهان و همچنین بقای یک ایران موفق و مرفه» توصیف کرد؛ تغییری محسوس در لحن و رویکرد کاخ سفید که می‌تواند نشانه‌ای از بازنگری در راهبرد آمریکا در قبال تهران باشد.

آمادگی نظامی بی‌سابقه در پس‌زمینه تصمیم

با وجود این چرخش ظاهری به سمت دیپلماسی، رئیس‌جمهور آمریکا در همان پیام تأکید کرد که ایالات متحده همچنان مسلح و آماده است و در صورت لزوم می‌تواند از «سطوحی از قدرت نظامی بی‌سابقه از زمان جنگ جهانی دوم» استفاده کند. این اظهارنظر نشان می‌دهد که گزینه نظامی به‌طور کامل از روی میز برداشته نشده و فشار حداکثری همچنان بخشی از راهبرد واشنگتن باقی مانده است.

پیامدها و چشم‌انداز توافق

این عقب‌نشینی راهبردی که با تعهد اسرائیل به خودداری از حملات همراه شده است، نشان‌دهنده تغییر رویکرد واشنگتن از تقابل نظامی به دیپلماسی برای حل بحران ایران است. با این حال، موفقیت این توافق به سرعت اجرای آن بستگی دارد و ترامپ نیز تأکید کرده است که طرفین باید «سریعاً» به توافق نهایی دست یابند. اکنون پرسش اصلی این است که آیا این چارچوب اعلام‌شده می‌تواند در عمل به توافقی پایدار تبدیل شود یا همچنان در معرض تنش‌های تازه قرار خواهد گرفت.