امجد باقری، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره‌کل حفاظت محیط زیست استان زنجان در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، از بهبود چشمگیر وضعیت زیستگاه‌های طبیعی این استان خبر داد و اظهار کرد: بارش برف در ماه‌های پایانی سال گذشته و تداوم بارندگی‌ها در فصل بهار، زنجان را در شمار استان‌های نسبتاً پربارش کشور قرار داد و این شرایط حیات دوباره‌ای به زیستگاه‌های طبیعی بخشید.

تقویت پوشش گیاهی و منابع آب طبیعی

باقری با اشاره به تأثیر بارش‌های منظم بر اکوسیستم استان گفت: این بارش‌ها موجب تقویت پوشش گیاهی، افزایش منابع آب طبیعی و بهبود شرایط زیستی گونه‌های جانوری شد؛ به‌گونه‌ای که حیات وحش استان امسال بدون تنش و در شرایط مطلوب، فصل بهار و زادآوری را پشت سر گذاشته است.

وی تأکید کرد: در حال حاضر هیچ‌گونه بحران تأمین آب و علوفه برای حیات وحش استان وجود ندارد و پایش‌های مستمر محیط‌بانان و کارشناسان محیط زیست نشان می‌دهد شرایط زیستگاه‌ها مطلوب بوده و پیش‌بینی می‌شود در ادامه فصل تابستان نیز مشکل خاصی از این بابت ایجاد نشود.

بیش از ۴۹۲ هزار هکتار از زنجان تحت مدیریت محیط زیست

معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی استان با تشریح وسعت مناطق تحت حفاظت گفت: در مجموع ۲۹۸ هزار و ۹۰۹ هکتار، معادل ۱۳.۷ درصد از مساحت استان، در قالب مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست قرار دارد.

  • منطقه حفاظت‌شده سرخ‌آباد: ۱۲۲ هزار و ۶۱۸ هکتار
  • منطقه حفاظت‌شده انگوران: ۹۲ هزار و ۲۹۷ هکتار
  • منطقه حفاظت‌شده فیل‌خاصه: ۵۴ هزار و ۱۶۱ هکتار (شامل بخش دشتی و کوهستانی)
  • پناهگاه حیات وحش انگوران: ۲۹ هزار و ۸۳۳ هکتار

وی ادامه داد: استان همچنین سه منطقه شکار ممنوع شامل فیل‌خاصه با ۴۵ هزار و ۲۴۱ هکتار، خرمن‌سر طارم با ۷۷ هزار و ۸۸۵ هکتار و خراسانلو ابهر با ۷۰ هزار و ۱۵۷ هکتار دارد که در مجموع ۱۹۳ هزار و ۲۸۳ هکتار، معادل حدود هشت درصد از مساحت استان را در بر می‌گیرند.

به گفته باقری، مجموع مناطق تحت مدیریت و مناطق شکار ممنوع استان به بیش از ۴۹۲ هزار هکتار می‌رسد که حدود ۲۱.۸ درصد از کل وسعت زنجان را شامل می‌شود؛ ظرفیتی ارزشمند برای حفاظت از تنوع زیستی استان.

گونه‌های شاخص حیات وحش زنجان

معاون محیط زیست طبیعی استان در ادامه به پراکندگی گونه‌های شاخص جانوری اشاره کرد و گفت: آهو در مناطق حفاظت‌شده سرخ‌آباد و فیل‌خاصه، قوچ و میش ارمنی با نژاد خالص در منطقه حفاظت‌شده و پناهگاه حیات وحش انگوران و گونه کل و بز در منطقه شکار ممنوع خرمن‌سر طارم زیست می‌کنند.

وی افزود: پلنگ نیز به عنوان یکی از مهم‌ترین گونه‌های گوشتخوار استان در ارتفاعات و مناطق کوهستانی سرخ‌آباد، فیل‌خاصه و خرمن‌سر طارم حضور دارد و این مناطق از مهم‌ترین زیستگاه‌های این گونه ارزشمند به شمار می‌روند.

نتایج آخرین سرشماری حیات وحش

باقری با اشاره به آخرین سرشماری‌ها اظهار کرد: بر اساس سرشماری مهرماه سال ۱۴۰۴، جمعیت آهو در مناطق حفاظت‌شده سرخ‌آباد و فیل‌خاصه به یک هزار و ۲۰۶ رأس رسیده است.

وی ادامه داد: طبق سرشماری زمستان ۱۴۰۴ نیز جمعیت قوچ و میش ارمنی در پناهگاه حیات وحش انگوران یک هزار و ۶۲۷ رأس و جمعیت کل و بز در منطقه شکار ممنوع خرمن‌سر طارم یک هزار و ۹۶ رأس برآورد شده است که نشان‌دهنده وضعیت مناسب این گونه‌ها در زیستگاه‌های استان است.

زادآوری آرام و همراهی جوامع محلی

معاون محیط زیست طبیعی استان با اشاره به پایان فصل زادآوری گفت: بارندگی‌های مناسب و وفور پوشش گیاهی موجب شد گونه‌های جانوری در آرامش کامل این فصل حساس را سپری کنند. همکاری کشاورزان، دامداران، ساکنان جوامع محلی، تشکل‌های مردمی و دوستداران محیط زیست با محیط‌بانان در این مدت بسیار ارزشمند بود و همین همراهی، امنیت زیستگاه‌ها را در حساس‌ترین فصل زندگی حیات وحش حفظ کرد.

باقری در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات امداد و نجات اشاره کرد و گفت: طی سال ۱۴۰۴ حدود ۷۰ قطعه پرنده آسیب‌دیده توسط دوستداران محیط زیست به اداره‌کل حفاظت محیط زیست استان تحویل شد که بخش عمده آن‌ها پس از درمان، تیمار و بازپروری به طبیعت بازگردانده شدند. در روزهای آینده نیز تعدادی از پرندگان شکاری که روند درمان و توان‌بخشی آن‌ها به پایان رسیده است، در زیستگاه‌های طبیعی استان رهاسازی خواهند شد.

نگرانی اصلی تابستان؛ خطر آتش‌سوزی مراتع

معاون محیط زیست طبیعی استان با بیان اینکه امسال از نظر تأمین آب مشکلی برای حیات وحش وجود ندارد، گفت: تنها دغدغه جدی در ماه‌های مرداد و شهریور، احتمال وقوع آتش‌سوزی در عرصه‌های طبیعی است؛ چرا که به دلیل بارش‌های مناسب، پوشش گیاهی مراتع و زیستگاه‌ها نسبت به سال‌های گذشته انبوه‌تر شده و در صورت هرگونه بی‌احتیاطی، احتمال گسترش حریق وجود دارد.

وی از طبیعت‌گردان، دامداران، کشاورزان و ساکنان مناطق مجاور زیستگاه‌های طبیعی خواست با رعایت نکات ایمنی از بروز حریق جلوگیری کنند و افزود: تمامی تیم‌های واکنش سریع محیط زیست در استان و شهرستان‌ها، به ویژه در مناطق تحت مدیریت، در آماده‌باش کامل هستند و در صورت وقوع هرگونه آتش‌سوزی، عملیات اطفای حریق در کوتاه‌ترین زمان انجام خواهد شد.

باقری در پایان با اشاره به وضعیت حریق در سال جاری خاطرنشان کرد: از ابتدای سال تاکنون تنها سه مورد آتش‌سوزی جزئی در مناطق تحت مدیریت استان رخ داده که با حضور به‌موقع محیط‌بانان مهار شده و خسارت قابل توجهی به زیستگاه‌های طبیعی وارد نشده است.