رسول اشرفیپور، مشاور فنی رئیس سازمان و رئیس شورای فنی جنگل، مرتع، بیابان و آبخیزداری کشور، در نشست شورای راهبردی منابع طبیعی و آبخیزداری که با حضور رضا افلاطونی، معاون وزیر جهاد کشاورزی و سرپرست سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در کرج برگزار شد، ضمن تشریح وضعیت منابع طبیعی کشور، از فاصله قابل توجه میان تکالیف قانونی و اعتبارات تخصیصیافته سخن گفت.
چالش بزرگ تأمین بودجه برای مقابله با فرسایش خاک
به گفته اشرفیپور، دولت بر اساس برنامه هفتم توسعه مکلف شده است فرسایش خاک کشور را به میزان ۲۰ درصد کاهش دهد؛ اما برای اجرای کامل این مأموریت، سالانه به حدود ۳۷۵ هزار میلیارد ریال اعتبار نیاز است که با بودجههای فعلی قابل تأمین نیست. وی تأکید کرد حتی در صورت تخصیص ۵۰ درصد این اعتبار نیز میتوان بخش مهمی از برنامهها را عملیاتی کرد و به همین دلیل باید منابع غیردولتی و مشارکت بخش خصوصی نیز به میدان آورده شود.
وی با اشاره به اینکه محدودیت اعتبارات مهمترین مانع اجرای کامل برنامههاست، تصریح کرد سازمان منابع طبیعی از نظر نیروی انسانی، طرحهای مصوب و ظرفیت کارشناسی با مشکل جدی مواجه نیست و مسئله اصلی، کمبود منابع مالی است.
تنها ۴۴ درصد مأموریت بر عهده سازمان منابع طبیعی است
مشاور فنی رئیس سازمان آبخیزداری کشور با بیان اینکه تنها ۴۴ درصد از مأموریت کاهش فرسایش خاک بر عهده این سازمان قرار دارد، گفت: بیش از نیمی از این مسئولیت به سایر نهادها از جمله معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی، سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان امور اراضی مربوط میشود. به همین دلیل، تحقق اهداف برنامه هفتم بدون مدیریت یکپارچه و هماهنگی میان دستگاهها ممکن نیست.
وی از ارائه پیشنهاد تشکیل ستاد ملی کاهش فرسایش خاک در سطح دولت خبر داد و ابراز امیدواری کرد با راهاندازی این ستاد، تصمیمگیریها در حوزه منابع طبیعی از پراکندگی خارج شده و به سمت اقدام منسجم ملی سوق پیدا کند.
عوامل تهدیدکننده عرصههای طبیعی
اشرفیپور در ادامه مهمترین چالشهای پیش روی منابع طبیعی کشور را چنین برشمرد: اجرای طرحهای عمرانی، فعالیت معادن، تغییر کاربری اراضی، برداشت هیزم، قاچاق چوب، افزایش جمعیت و پیامدهای تغییرات اقلیمی. وی یادآور شد برای دستیابی به هدف کاهش ۲۰ درصدی فرسایش خاک، اجرای میلیونها هکتار عملیات آبخیزداری و بیابانزدایی ضروری است.
عملکرد دو سال گذشته و فاصله تا هدف مطلوب
بر اساس گزارش ارائهشده در این نشست، طی دو سال گذشته بیش از یک میلیون و ۳۵ هزار هکتار عملیات بیابانزدایی و حدود یک میلیون هکتار عملیات اصلاح، احیا و توسعه مراتع در کشور اجرا شده است. با این حال، برای مهار کانونهای بحرانی فرسایش بادی به اجرای سالانه حدود یک میلیون هکتار عملیات نیاز است، در حالی که عملکرد کنونی بین ۱۰۰ تا ۳۰۰ هزار هکتار در سال است.
وی از شورای راهبردی منابع طبیعی خواست راهکارهای جذب منابع مالی غیردولتی و جلب مشارکت بخش خصوصی را در دستور کار جدی خود قرار دهد تا شکاف میان عملکرد موجود و اهداف تعیینشده کاهش یابد.
گامهای اجرایی در طرح کاشت یک میلیارد درخت
اشرفیپور با اشاره به طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت گفت: در سالهای اخیر ۱۵۱ نهالستان فعال شده و در سال ۱۴۰۲ حدود ۲۳۷ میلیون اصله نهال و در سال ۱۴۰۳ نیز ۱۶۴ میلیون اصله نهال تولید شده است که بخش قابل توجهی از آن با مشارکت بخش خصوصی صورت گرفته است. وی همچنین از اجرای ۳۸ هزار و ۴۳۱ هکتار زراعت چوب طی دو سال گذشته خبر داد و اظهار کرد برای نخستین بار طرح کاشت درخت بر پایه یک سند پشتیبان علمی و فنی اجرا شده است.
دفاع از رویههای علمی در مدیریت جنگلها
رئیس شورای فنی جنگل، مرتع، بیابان و آبخیزداری کشور در واکنش به برخی انتقادها درباره مدیریت جنگلها تأکید کرد: برداشت درختان شکسته و ریشهکنشده بر اساس دستورالعملهای علمی و اصول جنگلداری نوین انجام میشود و تنها حدود نیم درصد از این درختان مورد برداشت قرار میگیرند که آسیبی به پایداری جنگلها وارد نمیکند.
به نظر میرسد جمعبندی اصلی این نشست بر این محور استوار بود که رسیدن به اهداف زیستی برنامه هفتم، تنها با اراده یک سازمان ممکن نیست و نیازمند عزم ملی، اعتبارات کافی و همکاری بینبخشی جدی است.
نظرات (0)