ایهود باراک، نخستوزیر پیشین رژیم صهیونیستی، روز یکشنبه با ابراز نگرانی از جایگاه رو به افول تلآویو در معادلات منطقهای، گفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، «دیگر» برای بنیامین نتانیاهو اعتباری قائل نیست و اسرائیل در توافق جدید غزه نادیده گرفته شده است. این اظهارات در حالی مطرح میشود که روند مذاکرات میان واشنگتن و تهران بر سر مسائل منطقهای و تنگه هرمز، فضای تازهای را در منطقه ایجاد کرده است.
اسرائیل در حاشیه توافق غزه
باراک در مصاحبه با شبکه عمومی اسرائیل (کان) با اشاره به چارچوب تازه پیشنهادی برای غزه گفت: «زبان توافق بسیار مبهم است، اما جهتگیری کلی آن روشن است؛ اسرائیل و خواستههایش نادیده گرفته میشوند.» به گفته او، این طرح برخلاف انتظار تلآویو، الزامی برای خلع سلاح کامل حماس، خروج سلاحها از نوار غزه یا تبعید رهبری این گروه در نظر نگرفته و تنها از بازگشت به کنترل ۵۳ درصد از نوار غزه به جای ۶۵ درصد سخن میگوید.
وی با تأکید بر اینکه جنگجویان حماس همچنان «دهها هزار سلاح» در اختیار دارند و هیچ بحثی درباره جمعآوری آنها مطرح نیست، افزود: «حقیقت تلخ این است که ترامپ دیگر به نتانیاهو توجهی نمیکند و همه اینها عمیقاً نگرانکننده است. این توافق بدون حضور اسرائیل پشت میز مذاکره حاصل شده است.»
ترکهای عمیق در رابطه ترامپ و نتانیاهو
نخستوزیر اسبق اسرائیل مدعی شد که نتانیاهو «کاملاً اهرم مذاکراتی خود» را نزد ترامپ از دست داده و حلقه نزدیک رئیسجمهور آمریکا نیز اعتماد خود را به او از دست داده است. باراک گفت: «رابطه ترامپ با او دچار ترکهای عمیقی شده است. اسرائیل هیچ توانایی واقعی برای مقاومت در برابر هوسهای ترامپ ندارد، در حالی که کشورهای خلیج فارس در جهت مخالف حرکت میکنند.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که روز جمعه هیئت صلح، پیشنویس توافقی با عنوان «نقشهای برای تکمیل اجرای طرح جامع صلح رئیسجمهور ترامپ در غزه» منتشر کرد که اصول و سازوکارهای اجرایی فاز بعدی، از جمله ترتیبات امنیتی، اداری و انتقالی و یک مسیر سیاسی پیشنهادی را تشریح میکند. حازم قاسم، سخنگوی حماس، پس از آن اعلام کرد که این جنبش پیشنهاد میانجیگران برای تکمیل فازهای باقیمانده توافق آتشبس را تأیید کرده است.
اسرائیل تاکنون به طور رسمی درباره این نقشه راه اظهارنظر نکرده، اما ایتمار بنگویر، وزیر امنیت داخلی راستگرای افراطی، آن را برای اسرائیل «غیرقابل قبول» خوانده و بر ادامه ترورها و جابهجایی فلسطینیان تأکید کرده است.
لغو حملات به ایران؛ پیروزی دیپلماسی تهران
باراک در بخش دیگری از این مصاحبه، درباره تصمیم ترامپ برای لغو حملات برنامهریزیشده به ایران گفت: «آنچه شب گذشته رخ داد، کاملاً قابل پیشبینی بود؛ ترامپ خواهان جنگ گسترده نیست.» وی استدلال کرد که ایران در صورت تحقق شرایط خود، از جمله حفظ تهدید بستن تنگه هرمز، آزادسازی وجوه مسدودشده و لغو تحریمها، با توافق موافقت خواهد کرد؛ هرچند نسبت به «ادامه تلاش تهران برای تهدید هستهای» نیز هشدار داد.
پیشتر روز یکشنبه، ترامپ در پلتفرم «تروث سوشال» خود اعلام کرد که با لغو حملات به ایران در ازای دستیابی به توافقی «فوری» شامل «بازگشایی کامل تنگه هرمز و پایان دادن به تهدید هستهای ایران» موافقت کرده است.
پیشینه تشدید تنشها
طی ۱۳ روز منتهی به ۲۴ ژوئیه، آمریکا و ایران حملات نظامی را علیه یکدیگر تبادل کردند؛ واشنگتن حملاتی را در داخل ایران انجام داد و تهران نیز با هدفگیری تأسیسات و تجهیزات نظامی آمریکا در چند کشور عربی از جمله اردن، بحرین و کویت پاسخ داد. این تشدید تنشها پس از امضای یادداشت تفاهم ۱۸ ژوئن میان واشنگتن و تهران و مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی صورت گرفت که بعداً به دلیل اختلافات بر سر مسائل مرتبط با امنیت و آزادی ناوبری در تنگه هرمز، یکی از راهبردیترین مسیرهای انرژی و تجارت در جهان، متوقف شد. در ۲۸ فوریه نیز آمریکا و اسرائیل حملاتی را علیه ایران آغاز کردند که ایران با حملات تلافیجویانه پاسخ داد و به گفته خود، تلفات آمریکایی و اسرائیلی برجای گذاشت.
نظرات (0)