با گرمشدن هوا و رشد چشمگیر مصرف برق در فصل تابستان، مدیریت انرژی به یکی از اصلیترین دغدغههای صنعت برق کشور تبدیل شده است. استفاده گسترده از وسایل سرمایشی در روزهای گرم، فشار سنگینی به شبکه سراسری وارد میکند و در چنین شرایطی، هوشمندسازی شبکه و نصب کنتورهای هوشمند به عنوان یکی از مؤثرترین راهکارها برای کنترل مصرف، کاهش ناترازی و جلوگیری از خاموشیها در کانون توجه قرار گرفته است.
گام بزرگ هوشمندسازی؛ ۷.۴ میلیون دستگاه در مدار
مصطفی رجبیمشهدی، معاون وزیر نیرو، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان درباره اقدامات انجامشده در حوزه هوشمندسازی شبکه برق اظهار کرد: در این حوزه موفق شدهایم ۷ میلیون و ۴۰۰ هزار دستگاه کنترل هوشمند نصب کنیم که با محدودسازی مشترکان پرمصرف، به کاهش ناترازی شبکه برق کمک میکند.
به گفته کارشناسان حوزه انرژی، بخش قابل توجهی از مصرف برق در ساعات اوج بار به مشترکان پرمصرف اختصاص دارد و کنترل این گروه از مشترکان میتواند تأثیر محسوسی بر پایداری شبکه داشته باشد. آمار نصب تجهیزات هوشمند نشان میدهد توسعه این زیرساختها با سرعت بالایی در حال انجام است و وزارت نیرو تلاش دارد مدیریت مصرف برق را از روشهای سنتی به سمت مدیریت هوشمند و دادهمحور سوق دهد.
تکلیف قانونی برنامه هفتم برای قرائت هوشمند
مطابق تکلیف قانون برنامه هفتم توسعه، باید بیش از ۹۰ درصد مصرف انرژی برق کشور تا پایان این برنامه از طریق نصب کنتورهای هوشمند قرائت شود. این الزام قانونی، مسیر حرکت صنعت برق را به سمت بهرهگیری گسترده از فناوریهای نوین اندازهگیری مشخص کرده است.
با نصب کنتورهای هوشمند، به جای اعمال محدودیتهای گسترده، تمرکز بر مدیریت مصرف مشترکان پرمصرف خواهد بود؛ به گونهای که ضمن حفظ پایداری شبکه، مشترکان کممصرف و خوشمصرف کمترین تأثیر را از برنامههای مدیریت بار بپذیرند.
کنتور هوشمند؛ ابزاری فراتر از اندازهگیری
از نگاه کارشناسان صنعت برق، کنتورهای هوشمند صرفاً یک ابزار اندازهگیری نیستند، بلکه بخشی از زیرساخت شبکه هوشمند محسوب میشوند. این تجهیزات امکانات متنوعی را فراهم میکنند:
- پایش لحظهای الگوی مصرف و شناسایی دقیق مشترکان پرمصرف
- تشخیص سریع اختلالات شبکه و اعمال مدیریت بار
- اطلاعرسانی برخط به مشترکان درباره میزان مصرف و هزینه برق
- اجرای تعرفههای هوشمند و زمانمند
اطلاعات حاصل از این کنتورها میتواند مبنای تصمیمگیریهای دقیقتر برای توسعه شبکه، سرمایهگذاری در زیرساختها و پیشبینی میزان مصرف در دورههای مختلف سال قرار گیرد.
تعرفههای زمانمند و اصلاح رفتار مصرفی
تجربه کشورهای مختلف نشان داده است که وقتی مشترک به صورت برخط از وضعیت مصرف خود آگاه باشد، انگیزه بیشتری برای کاهش مصرف غیرضروری و جابهجایی استفاده از وسایل پرمصرف به ساعات کمباری پیدا میکند. این موضوع افزون بر کاهش هزینه خانوارها، از افزایش بار شبکه در ساعات اوج نیز جلوگیری میکند.
توسعه کنتورهای هوشمند زمینه اجرای تعرفههای زمانمند را نیز فراهم میکند؛ به این ترتیب که مصرف برق در ساعات اوج بار هزینه بیشتری داشته باشد و مشترکان برای انتقال بخشی از مصرف خود به ساعات کمبار تشویق شوند. این سیاست در بسیاری از کشورها به کاهش چشمگیر پیک مصرف و افزایش بهرهوری شبکه منجر شده است.
مسیر عبور از تابستانهای گرم
در مجموع، توسعه سامانههای هوشمند اندازهگیری و نصب میلیونها کنتور هوشمند را میتوان یکی از مهمترین اقدامات صنعت برق برای عبور از تابستانهای گرم و مدیریت ناترازی انرژی دانست. هرچند افزایش ظرفیت تولید برق همچنان ضروری است، اما مدیریت مصرف و استفاده از فناوریهای هوشمند میتواند با هزینهای کمتر، بهرهوری شبکه را افزایش داده و از بروز خاموشیهای ناخواسته جلوگیری کند.
استمرار اجرای این طرح در کنار فرهنگسازی عمومی برای مصرف بهینه برق، میتواند نقش تعیینکنندهای در پایداری شبکه سراسری، کاهش فشار بر نیروگاهها و تأمین برق مطمئن برای مشترکان در روزهای اوج مصرف ایفا کند.
نظرات (0)