مؤسسه تحلیل و پژوهش اچ‌اف‌ای ریسرچ (HFA Research) در گزارشی تازه اعلام کرده است که سیاست آزادسازی ذخایر استراتژیک نفت آمریکا، حتی با افزایش حجم، نمی‌تواند به‌تنهایی فشارهای قیمتی بازار نفت را مهار کند. این مؤسسه تأکید دارد که ریشه اصلی گرانی، پدیده «وارونگی» در منحنی قیمت نفت است و تا زمانی که عرضه فوری و کافی به بازار تزریق نشود، این وارونگی از میان نخواهد رفت.

وارونگی منحنی قیمت؛ نشانه کمبود عرضه فوری

وزیر خزانه‌داری آمریکا پیشتر اعلام کرده بود که قیمت نفت تنها در صورتی کاهش می‌یابد که پدیده وارونگی در منحنی قیمت از بین برود. وارونگی وضعیتی است که در آن قیمت نقدی نفت از قیمت‌های آتی فراتر می‌رود؛ اتفاقی که معمولاً نشانه‌ای از کمبود عرضه برای تحویل فوری تلقی می‌شود و فشار زیادی بر بازار وارد می‌کند.

در چنین شرایطی، فعالان بازار به‌جای تکیه بر قراردادهای آتی، برای دریافت نفت در کوتاه‌ترین زمان ممکن حاضر به پرداخت قیمت بالاتری هستند. این وضعیت نه‌تنها سیگنال روشنی از تنش عرضه به بازیگران بازار می‌دهد، بلکه می‌تواند انتظارات قیمتی را نیز به سمت بالا هدایت کند.

سناریوی ۲۰۰ میلیون بشکه

در سناریویی که اچ‌اف‌ای ریسرچ بررسی کرده است، اگر دولت آمریکا آزادسازی یک‌جانبه ذخایر استراتژیک خود را با حداقل ۷۰ میلیون بشکه دیگر ادامه دهد، مجموع نفت آزادشده در این برنامه به حدود ۲۰۰ میلیون بشکه خواهد رسید. با این حال، کارشناسان این مؤسسه معتقدند این حجم، به شرط آن‌که با سرعت مناسب وارد بازار شود، می‌تواند اثرگذار باشد.

به اعتقاد تحلیلگران، نرخ کنونی آزادسازی یعنی روزانه ۰.۵ تا ۰.۶ میلیون بشکه، برای شکستن وارونگی بازار کافی نیست؛ زیرا بازار همچنان این احساس را دارد که عرضه فوری برای خنثی‌کردن فشار قیمت‌ها کافی نیست.

چالش سرعت، مهم‌تر از حجم

این گزارش در ادامه یادآور شده است که با ورود بشکه‌های نفتی محاصره‌شده خاورمیانه به بازار پس از تفاهم میان ایران و آمریکا، دیگر منبع عرضه فوری برای تخلیه یک‌باره در بازار وجود ندارد. بنابراین در شرایط کنونی، چالش اصلی تنها حجم ذخایر نیست، بلکه «سرعت و شدت ورود» این ذخایر به بازار است.

به بیان دیگر، اگر نفت آزادشده با سرعت پایین وارد چرخه توزیع شود، بازار آرام نخواهد شد و فشار قیمت‌ها ادامه خواهد یافت. اچ‌اف‌ای ریسرچ نتیجه می‌گیرد که سیاست‌گذاران برای مهار قیمت نفت باید به‌جای تمرکز صرف بر حجم ذخایر، سازوکار ورود سریع‌تر عرضه به بازار را طراحی کنند.

جمع‌بندی

بر اساس این تحلیل، آزادسازی ذخایر استراتژیک اگرچه می‌تواند به‌عنوان ابزاری مکمل در سیاست انرژی آمریکا به کار گرفته شود، اما به‌تنهایی پاسخگوی نیاز بازار نخواهد بود. سرعت عرضه، انتظارات فعالان و شرایط ژئوپلیتیکی، عواملی هستند که در کنار حجم ذخایر، مسیر قیمت نفت را در ماه‌های آینده تعیین می‌کنند.