محمد اله‌داد، مدیرعامل شرکت توانیر، بعدازظهر دوشنبه در نشست صنعت آب و برق استان زنجان با تشریح راهبردهای افزایش تاب‌آوری شبکه سراسری برق، اعلام کرد که این صنعت با تکیه بر مدیریت هوشمند، توسعه ساختارهای غیرمتمرکز و ارتقای مراکز کنترل شبکه، مسیر گذار از مدل‌های سنتی به سامانه‌های پیشرفته و مقاوم در برابر بحران را دنبال می‌کند.

پایداری شبکه؛ فراتر از یک ضرورت فنی

اله‌داد در این نشست با اشاره به تجربیات حاصل از جنگ و حوادث دی‌ماه، تأکید کرد که حفظ پایداری شبکه برق امروز دیگر صرفاً یک نیاز فنی نیست، بلکه نقشی تعیین‌کننده در حفظ امنیت ملی، استمرار خدمات زیربنایی و مدیریت شرایط اضطراری کشور ایفا می‌کند.

به گفته وی، شبکه برق ایران با بیش از یک میلیون کیلومتر خطوط انتقال و توزیع و حدود ۹۱۰ هزار پست انتقال و فوق‌توزیع، از بزرگ‌ترین شبکه‌های برق منطقه به شمار می‌رود و مدیریت چنین زیرساخت عظیمی با روش‌های کاملاً متمرکز امکان‌پذیر نیست.

چرا راهبری غیرمتمرکز ضروری است؟

مدیرعامل توانیر با بیان اینکه حرکت به سمت راهبری غیرمتمرکز به یک الزام اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است، گفت: افزایش استقلال عملیاتی تأسیسات، پست‌ها و نیروگاه‌ها و همچنین توسعه مراکز کنترل منطقه‌ای، از مهم‌ترین محورهای این راهبرد به شمار می‌رود.

وی تصریح کرد که پراکندگی مناسب مراکز تولید و تمرکزنداشتن نیروگاه‌ها، همراه با بهره‌گیری از مدیریت هوشمند، از عواملی بود که در بحران‌های اخیر مانع فروپاشی شبکه سراسری شد.

۲۳ سال پایداری در برابر حملات

اله‌داد با اشاره به عملکرد شبکه برق در مواجهه با تهدیدات اخیر اظهار کرد: بر اساس ارزیابی‌های میدانی، شبکه برق کشور برای بیست‌وسومین سال متوالی پایداری خود را حفظ کرده است؛ آن هم در شرایطی که دشمن با حملات مستقیم، زیرساخت‌های انرژی کشور را هدف قرار داد.

وی با تشریح ابعاد خسارت‌های واردشده به صنعت برق گفت: در جریان این حملات، بیش از دو هزار نقطه از شبکه برق کشور مورد اصابت قرار گرفت و حدود چهار هزار و ۵۰۰ مگاوات از ظرفیت نیروگاه‌های کشور که عمدتاً متعلق به بخش خصوصی بود، از بین رفت.

به گفته مدیرعامل توانیر، با وجود این حجم از تخریب که می‌توانست شبکه سراسری را با چالش‌های جدی مواجه کند، ساختار طراح‌یشده شبکه، توزیع مناسب مراکز تولید، متمرکز نبودن نیروگاه‌ها و بهره‌گیری از مدیریت هوشمند موجب شد شبکه برق کشور پایداری خود را حفظ کند و به محور پایداری سایر زیرساخت‌های کشور تبدیل شود.

مدیریت بحران در کمتر از ۱۰ دقیقه

اله‌داد با اشاره به نقش راهبردی مراکز دیسپاچینگ در مدیریت بحران خاطرنشان کرد: در جریان حمله به تأسیسات پارس جنوبی، عملیات مدیریت بحران در کمتر از ۱۰ دقیقه انجام شد و با اجرای اقدامات فنی و هماهنگ، از بروز بحران گسترده در شبکه برق و گاز کشور جلوگیری شد.

وی افزود: تغییر سوخت نیروگاه‌ها از گاز به سوخت مایع، اعمال مدیریت هوشمند بار، هماهنگی سریع میان مراکز کنترل و اجرای تصمیمات فنی، از مهم‌ترین اقداماتی بود که مانع فروپاشی شبکه سراسری انرژی کشور شد.

مراکز دیسپاچینگ؛ قلب تپنده مدیریت بحران

مدیرعامل شرکت توانیر با تأکید بر اینکه مراکز دیسپاچینگ قلب تپنده مدیریت بحران در صنعت برق هستند، اظهار کرد: تجربه رخدادهای اخیر نشان داد که تقویت این مراکز ارتباط مستقیمی با حفظ یکپارچگی شبکه سراسری، استمرار تأمین برق و افزایش آمادگی صنعت برق در برابر تهدیدهای احتمالی آینده دارد.

وی همچنین به اقدامات انجام‌شده در حوزه برق منطقه‌ای زنجان اشاره کرد و گفت: افتتاح مراکز جدید در این استان در چارچوب راهبرد کلان افزایش تاب‌آوری شبکه برق کشور انجام شده و نماد اجرای عملی سیاست مدیریت غیرمتمرکز در صنعت برق است.

اله‌داد افزود: راه‌اندازی این مراکز با هدف ارتقای دقت در پایش و کنترل شبکه، تسریع در مدیریت بحران، افزایش ضریب اطمینان شبکه و تقویت توان پاسخگویی صنعت برق در برابر تهدیدهای احتمالی آینده صورت گرفته است.

چشم‌انداز آینده صنعت برق

وی در پایان تأکید کرد: آینده صنعت برق کشور بر پایه مدیریت هوشمند، توسعه مراکز کنترل منطقه‌ای، کاهش وابستگی به ساختارهای متمرکز و افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی استوار است؛ راهبردی که نقش تعیین‌کننده‌ای در حفظ پایداری شبکه سراسری و تأمین امنیت انرژی کشور در شرایط عادی و بحرانی خواهد داشت.