استان مرکزی به عنوان یکی از قطب‌های صنعتی و اقتصادی کشور، این روزها مدیریت منابع آب و انرژی را در اولویت راهبردی خود قرار داده است. هم‌زمان با ششمین سال پیاپی خشکسالی و افزایش تقاضا برای انرژی، مسئولان استانی با اجرای طرح‌های مختلف در پی صیانت از منابع حیاتی و گذار به سوی توسعه پایدار هستند.

اقتصاد مقاومتی و ضرورت صرفه‌جویی

آیت‌الله قربانعلی دری نجف‌آبادی، نماینده ولی‌فقیه در استان مرکزی، با تأکید بر نقش اقتصاد مقاومتی در عبور از چالش‌ها، اظهار داشت که تحقق این راهبرد ملی نیازمند تکیه بر تولید داخلی، مدیریت بهینه منابع و پرهیز از مصرف‌گرایی است. وی فعال‌سازی توانمندی‌های داخلی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های موجود را راهگشای بخش قابل توجهی از مشکلات اقتصادی کشور دانست.

به گفته وی، رونق تولید، افزایش بهره‌وری و کاهش وابستگی به منابع بیرونی، در گرو همراهی مردم و مسئولان در استفاده بهینه از ظرفیت‌های داخلی است. نهادینه‌سازی فرهنگ صرفه‌جویی و پایبندی به سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، از الزامات پیشرفت اقتصادی کشور محسوب می‌شود.

مدیریت مصرف انرژی؛ مشارکت عمومی ضروری است

مهدی زندیه‌وکیلی، استاندار مرکزی، مدیریت مصرف انرژی را نیازمند مشارکت جدی مردم و مسئولان دانست و تأکید کرد که همراهی عمومی شرط حفظ پایداری شبکه‌های آب و برق و عبور از چالش‌های ناترازی است. وی با اشاره به افزایش دما و رشد مصرف انرژی، رعایت الگوی مصرف در بخش‌های مختلف را برای کاهش فشار بر شبکه‌های انرژی و جلوگیری از اختلال در خدمات ضروری خواند.

استاندار مرکزی از صرفه‌جویی ۱۳۶ میلیون مترمکعبی آب از طریق اجرای طرح‌های مدیریت مصرف، انسداد چاه‌های غیرمجاز و سازگاری با کم‌آبی خبر داد. وی همچنین به توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در استان اشاره کرد و گفت که تاکنون ۸۰۰ مگاوات برق تجدیدپذیر وارد مدار شده که گامی مؤثر در مدیریت ناترازی انرژی به شمار می‌رود.

زندیه‌وکیلی رعایت دمای ۲۵ درجه سانتی‌گراد در منازل را عاملی برای کاهش حدود ۱۰ درصدی مصرف برق دانست و بر نقش مؤثر آن در مدیریت بار شبکه تأکید کرد. به گفته وی، با پیگیری‌های انجام‌شده، محدودیت برق چاه‌های کشاورزی کاهش یافته و میزان خاموشی روزانه از پنج تا ۶ ساعت پیش‌بینی‌شده به حدود ۲ ساعت در روز رسیده است.

بحران آب و خشکسالی شش ساله

حسین اسدی، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان مرکزی، با اشاره به ششمین سال پیاپی خشکسالی در استان، از کاهش ۲۵ درصدی بارندگی نسبت به میانگین بلندمدت خبر داد. وی اعلام کرد که از ابتدای سال آبی جاری ۲۰۳ میلی‌متر بارندگی ثبت شده و حوضه‌های آبریز سدهای کمال صالح و الغدیر ساوه به ترتیب با کاهش ۱۴ و ۲۴ درصدی بارندگی مواجه بوده‌اند.

اسدی وضعیت ذخایر سدهای استان را بحرانی توصیف کرد و گفت حجم آب موجود در سد کمال صالح حدود ۲۳ میلیون مترمکعب است که از این میزان تنها ۷ میلیون مترمکعب قابلیت بهره‌برداری دارد. سد الغدیر ساوه نیز با ۲۳ میلیون مترمکعب ذخیره، شرایط مشابهی را تجربه می‌کند. وی با اعلام اینکه ورودی سد کمال صالح از ۲۸۰ لیتر بر ثانیه در سال گذشته به ۵۰ لیتر بر ثانیه کاهش یافته، هشدار داد که تداوم خشکسالی ممکن است به برداشت از حجم مرده سد منجر شود.

تأمین آب شرب و اقدامات عملیاتی

سعید سرآبادانی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان مرکزی، از اجرای طرح‌های تأمین و پایدارسازی آب همزمان با برنامه‌های مدیریت مصرف و هوشمندسازی شبکه آب‌رسانی خبر داد. وی شهر ساوه را یکی از کانون‌های اصلی تنش آبی در استان معرفی کرد و گفت از آبان‌ماه ۱۴۰۲ وضعیت اضطراری در این شهر اعلام شده است.

سرآبادانی از حفر ۲۴ حلقه چاه و تجهیز ۲۰ حلقه چاه جدید و احیاشده برای افزایش ظرفیت تأمین آب ساوه خبر داد که مجموعاً ۷۲۳ لیتر بر ثانیه به ظرفیت تأمین آب این شهر افزوده است. وی تأکید کرد که شهروندان با بهره‌گیری از راهکارهای مدیریت مصرف می‌توانند تا ۳۰ درصد در مصرف آب صرفه‌جویی کرده و به پایداری تأمین آب کمک کنند.

مهار برداشت‌های غیرمجاز از منابع زیرزمینی

محمود قدبیگی، معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای استان مرکزی، از مهار ۷ میلیون مترمکعب برداشت از منابع آب زیرزمینی در سه ماهه نخست سال جاری خبر داد. وی اعلام کرد که در این مدت ۳۹ حلقه چاه غیرمجاز از چرخه بهره‌برداری خارج، ۲۶ حلقه چاه پلمب و ۲ حلقه چاه تعیین تکلیف شده است که نقش مؤثری در حفاظت از آبخوان‌های استان داشته است.

استان مرکزی با تلفیق رویکردهای مدیریت مصرف، توسعه انرژی‌های پاک و مهار برداشت‌های غیرمجاز، در مسیر گذار به الگوی پایدار مصرف منابع گام برمی‌دارد. مسئولان استانی بر این باورند که همراهی مردم و نهادینه‌سازی فرهنگ صرفه‌جویی، کلید عبور از چالش‌های پیش‌رو و تضمین پایداری منابع برای نسل‌های آینده است.