شرکت گازپروم روسیه روز دوشنبه با انتشار بیانیهای نسبت به کمبود گاز طبیعی در تأسیسات ذخیرهسازی زیرزمینی اروپا هشدار داد و آن را خطری جدی برای امنیت تأمین انرژی این قاره در فصل سرما خواند. همزمان، سطح ذخایر گاز اروپا به پایینترین میزان ثبتشده از سال ۲۰۱۱ رسیده و پیشبینی میشود زمستان پیشِ رو یکی از پرهزینهترین فصلهای سرد برای مصرفکنندگان اروپایی باشد.
ذخایر گاز اروپا در پایینترین سطح ۱۵ سال اخیر
بر اساس دادههایی که گازپروم منتشر کرده، میزان گاز ذخیرهشده در مخازن اروپا در نخستین روز اوت (شنبه گذشته) به ۵۷.۱۱ درصد رسیده که کمترین رقم از سال ۲۰۱۱ به شمار میرود. این شرکت هشدار داده که اگر روند کنونی تزریق گاز ادامه یابد، تا اول اکتبر — یعنی آغاز رسمی فصل سرما — سطح پر شدن مخازن به زیر ۷۵ درصد سقوط خواهد کرد.
ارزیابیهای گازپروم از دادههای ماههای ژوئن و ژوئیه نشان میدهد کسری مخازن گاز اروپا به ۱۲ میلیارد مترمکعب رسیده است. حجم گاز ذخیرهشده تا ۳۱ ژوئیه نیز ۱۷.۳ درصد کمتر از مدت مشابه سال گذشته بوده و وضعیت در آلمان، هلند و فرانسه — سه اقتصاد بزرگ اروپا — حتی از میانگین اروپایی نیز بدتر است.
تنگه هرمز و رقابت بر سر گاز مایع
تحلیلگران و نهادهای بینالمللی، تحولات خاورمیانه و نقش تنگه هرمز را از عوامل کلیدی این بحران میدانند. به گزارش خبرگزاری آناتولی، افزایش قیمت گاز در اروپا در پی تنشهای اخیر منطقه رخ داده و واردات گاز طبیعی مایع از کشورهای حوزه خلیج فارس نیز به دلیل ادامه درگیریها با اختلال مواجه شده است.
آژانس همکاری نهادهای نظارتی انرژی اروپا هشدار داده که بسته شدن احتمالی تنگه هرمز میتواند ۲۰ درصد از صادرات جهانی گاز مایع را کاهش دهد. رقابت شدید اروپا و آسیا برای تصاحب محمولههای گاز مایع نیز قیمتها را در بازار جهانی بالا خواهد برد و پر کردن مخازن اروپا در تابستان را پرهزینهتر خواهد کرد.
فاصله بزرگ با هدف ۹۰ درصدی کمیسیون اروپا
کمیسیون اروپا از کشورهای عضو خواسته است میان اول اکتبر تا اول دسامبر هر سال مخازن گاز خود را تا ۹۰ درصد پر کنند. برآوردها نشان میدهد برای رسیدن به این هدف، اروپا به دستکم ۶۸ میلیارد مترمکعب گاز نیاز دارد، در حالی که تاکنون تنها ۴۷ درصد از این حجم مورد نیاز را ذخیره کرده است.
این یعنی اروپا با فاصلهای قابلتوجه از هدف تعیینشده وارد زمستانی خواهد شد که هزینههای سنگینی بر دوش خانوارها و صنایع این قاره میگذارد.
گازپروم؛ از سلطه بر بازار اروپا تا حاشیهنشینی
گازپروم پیش از آغاز جنگ روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۲، بزرگترین تأمینکننده گاز طبیعی اروپا بود و پس از حدود پنج دهه سرمایهگذاری در خطوط لوله، سهمی ۴۰ درصدی از بازار این قاره در اختیار داشت. اما با اعمال تحریمهای غرب و از دست دادن مشتریان به نفع صادرکنندگان گاز مایع مانند آمریکا، قطر و نروژ، صادرات این شرکت به اروپا در سال ۲۰۲۴ به حدود ۱۵ میلیارد مترمکعب کاهش یافت؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۱ بالغ بر ۲۰۱.۷ میلیارد مترمکعب بود.
حالا با تشدید درگیریها در خاورمیانه و اختلال در مسیرهای تأمین گاز از طریق تنگه هرمز، اروپا بار دیگر با بحرانی تازه مواجه شده که یادآور روزهای سخت آغاز جنگ اوکراین است؛ بحرانی که میتواند زمستان امسال را به گرانترین زمستان تاریخ این قاره تبدیل کند.
نظرات (0)