روح‌الله اسدی، مدیرکل هماهنگی و نظارت بر امور جوانان وزارت ورزش و جوانان، در واکنش به تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران درباره کاهش بی‌سابقه نرخ فرزندآوری در سال گذشته، نسبت به ساده‌انگاری این مسئله هشدار داد و آن را چالشی فراتر از صرفِ تشویق به بچه‌دار شدن توصیف کرد.

مسئله جمعیت، مسئله جوانان است

اسدی با تاکید بر اینکه ستادهای ساماندهی امور جوانان به‌عنوان نهادهای اثرگذار در سیاست‌گذاری این حوزه باید نگاه خود را اصلاح کنند، گفت: مسئله جمعیت، پیش از آنکه مسئله فرزندآوری باشد، مسئله جوانان است. به گفته او، الگوی تصمیم‌گیری نسل جوان درباره ازدواج، فرزندآوری و آینده خانواده در حال تغییر است و این تحول را نمی‌توان با نسخه‌های قدیمی مدیریت کرد.

تصمیم فرزندآوری؛ حاصل یک زنجیره از شرایط

مدیرکل امور جوانان تاکید کرد که تصمیم یک جوان برای داشتن فرزند، پس از مجموعه‌ای از تصمیم‌ها و شرایط شکل می‌گیرد و به عوامل متعددی وابسته است که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • دسترسی به شغل پایدار
  • امکان تامین مسکن
  • امنیت اقتصادی
  • شکل‌گیری رابطه عاطفی پایدار
  • امیدواری به آینده
  • برخورداری از حمایت اجتماعی

وی با بیان اینکه اگر جوان امروز با آینده‌ای مبهم مواجه باشد، ازدواج را به تاخیر می‌اندازد، افزود: کاهش تولد را نمی‌توان صرفاً با سیاست‌های مستقیم فرزندآوری حل کرد؛ اتخاذ سیاست‌های صحیح در مسیر جوانی، بر آینده جمعیتی کشور اثری قدرتمند خواهد گذاشت.

نقد سیاست‌های فعلی؛ مشوق مالی کافی نیست

اسدی با اشاره به تجربه سال‌های اخیر گفت: سیاست‌های جمعیتی ایران بیشتر بر حمایت از ازدواج و فرزندآوری، پرداخت تسهیلات، حمایت‌های اقتصادی و برخی مشوق‌های مستقیم متمرکز بوده است که اهمیت آن بر کسی پوشیده نیست؛ اما شواهد موجود نشان می‌دهد مشوق مالی به تنهایی نمی‌تواند روندهای عمیق جمعیتی را معکوس کند و باید به عناصری مانند آموزش و توانمندسازی جوانان نیز توجه ویژه‌ای داشت.

ستادهای ساماندهی امور جوانان؛ حلقه اتصال سیاست‌ها

مدیرکل هماهنگی و نظارت بر امور جوانان با تاکید بر نقش ستادهای ساماندهی امور جوانان در سیاست‌گذاری این حوزه، آن‌ها را ستادهای حکمرانی مسائل جوانان خواند. این ستادها با ریاست استانداران و با حضور دستگاه‌های متولی، صاحب‌نظران و خود جوانان تشکیل می‌شوند و از نظر وی، محل مناسبی برای بازطراحی سیاست‌های پراکنده در سطح کشور، استان‌ها و شهرستان‌ها هستند.

توانمندسازی؛ کلید عبور از بحران جمعیت

اسدی بر ضرورت توانمندسازی جوانان نیز تاکید کرد و گفت: هرچند حمایت‌های اقتصادی موثر است، اما توانمندسازی جوانان برای عبور از بحران جمعیت امری ضروری است. او در پایان از مسئولان خواست از اقدامات پراکنده پرهیز کنند و تاکید کرد که ستادهای ساماندهی امور جوانان باید اقدامات این حوزه را در یک منظومه واحد شامل شاخص‌های سنتی مانند تعداد وام ازدواج، وام فرزندآوری، واحدهای مسکونی و برنامه‌های آموزشی و فرهنگی، همراه با دیدن مسائل جوانان از جمله اشتغال، مسکن، ازدواج، اوقات فراغت، مشارکت اجتماعی، سلامت اجتماعی، هویت، امید به آینده و خانواده در نظر بگیرند و بر این پایه تصمیم‌های موثر اتخاذ کنند.