آمارهای تازه از ردیابی حرکت نفتکش‌ها حاکی از آن است که صادرات نفت خام آمریکا در ماه ژوئیه (تیر و مرداد) به ۳.۶۶ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ رقمی که پایین‌ترین سطح ثبت‌شده در هشت ماه گذشته به شمار می‌رود. این کاهش در حالی رقم خورده که بازار جهانی نفت در هفته‌های اخیر شاهد تحولات مهمی در مسیر عرضه بوده است.

توافق واشنگتن و تهران؛ عامل اصلی تغییر معادلات

پس از امضای «یادداشت تفاهم» میان آمریکا و ایران در ماه ژوئن، نفت خاورمیانه برای مدتی بازارهای جهانی را پر کرد و همین موضوع تقاضا برای نفت خام آمریکا در خارج از کشور را به‌طور محسوسی کاهش داد. پیش از آن، جنگ علیه ایران عرضه نفت از غرب آسیا را به شدت کاهش داده بود و کشورهای آسیایی و اروپایی برای پر کردن این خلأ به واشنگتن روی آورده بودند؛ به‌طوری که آمریکا توانست جایگاه برتر خود را در فهرست بزرگ‌ترین صادرکنندگان نفت جهان تثبیت کند.

صادرات نفت خام آمریکا در ماه مه به ۵.۷ میلیون بشکه در روز رسیده بود که یک رکورد ماهانه محسوب می‌شود؛ اما از آن زمان این روند به‌صورت پیوسته نزولی شده است. یادداشت تفاهم امضاشده در ژوئن به نفتکش‌های سرگردان کمک کرد تا از تنگه هرمز عبور کنند و عرضه نفت در بازارهای جهانی افزایش یابد؛ به‌گونه‌ای که در دوره این توافق، شمار نفتکش‌هایی که در یک روز از تنگه خارج می‌شدند به ۴۲ فروند رسید.

کاهش چشمگیر تقاضای آسیا

آسیا به‌عنوان مهم‌ترین مقصد صادرات نفت آمریکا، بیشترین تأثیر را از این تحولات پذیرفته است. سهم صادرات به آسیا در ماه ژوئیه از ۵۲ درصد در ماه ژوئن به حدود ۴۰ درصد کاهش یافت و خریداران اصلی از جمله ژاپن و کره جنوبی محموله‌های کمتری دریافت کردند.

  • صادرات به ژاپن که در ماه‌های ژوئن و ژوئیه بزرگ‌ترین خریدار نفت آمریکا بود، در مقایسه با اوج ماه مه ۶۷ درصد کاهش یافت و به ۳۲۴ هزار بشکه در روز رسید.
  • صادرات به کره جنوبی نیز ۳۹ درصد افت کرد و به ۴۷۴ هزار بشکه در روز رسید.

وضعیت بازار اروپا

اروپا نیز از این روند نزولی مستثنی نبوده است. صادرات نفت آمریکا به اروپا در ماه ژوئیه به حدود ۱.۷ میلیون بشکه در روز کاهش یافت، در حالی که این رقم در ماه مه حدود ۲.۵ میلیون بشکه در روز بود. این ارقام نشان می‌دهد که با بازگشت تدریجی عرضه از سوی منطقه خاورمیانه، نقش جایگزینی نفت آمریکا در بازارهای جهانی در حال کمرنگ شدن است و صادرکنندگان این کشور باید منتظر رقابت فزاینده‌ای در ماه‌های آینده باشند.