دور تازه‌ای از گفت‌وگوهای فنی و سیاسی میان هیئت‌های لبنان و اسرائیل امروز سه‌شنبه ۱۳ مرداد در رم، پایتخت ایتالیا، آغاز شد. این مذاکرات که شبکه الجزیره از برگزاری آن خبر داده، در ادامه روندی شکل گرفته که به گفته مقام‌ها از موفقیت نخستین «منطقه آزمایشی» در جنوب لبنان تأثیر گرفته است. یک هیئت آمریکایی نیز در سطح فنی در این گفت‌وگوها حضور دارد.

زمینه‌های برگزاری مذاکرات در رم

شبکه سی‌ان‌ان پیش از این به نقل از یک مقام وزارت خارجه آمریکا اعلام کرده بود که مذاکرات لبنان و اسرائیل از ۴ تا ۶ اوت (۱۳ تا ۱۵ مرداد) در رم برگزار می‌شود. به گفته یک مقام آمریکایی، فضای مثبت ایجادشده پس از «راه‌اندازی موفق نخستین منطقه آزمایشی در جنوب لبنان» و همچنین دیدار اخیر جوزف عون، رئیس‌جمهوری لبنان، با دونالد ترامپ، زمینه‌ساز ورود طرف‌ها به این مذاکرات با انرژی بیشتر شده است.

انتخاب رم به عنوان محل برگزاری گفت‌وگوها، در ادامه میزبانی‌های دیپلماتیک پیشین برای پرونده لبنان صورت می‌گیرد و به نظر می‌رسد ایتالیا نقشی تسهیل‌گر در این روند بر عهده دارد. حضور نمایندگان آمریکا در سطح فنی نیز نشان‌دهنده آن است که واشنگتن همچنان نقشی کلیدی در پیشبرد این گفت‌وگوها ایفا می‌کند.

گسترش مناطق استقرار ارتش؛ خواسته اصلی بیروت

هیئت لبنانی قصد دارد در این دور از گفت‌وگوها بر گسترش مناطق جدید برای عقب‌نشینی نیروهای اسرائیلی و استقرار ارتش لبنان تمرکز کند. از نگاه بیروت، اجرای مرحله نخست طرح آزمایشی موفق بوده و ارتش توانسته است حضور خود را در منطقه تثبیت کند و اکنون زمان آن رسیده که دامنه این طرح به مناطق بیشتری کشیده شود.

با این حال، آمریکا و اسرائیل تاکنون ارزیابی رسمی و دقیقی درباره عملکرد ارتش لبنان منتشر نکرده‌اند؛ به‌ویژه در این باره که آیا این نیروها توانسته‌اند مانع بازگشت نیروهای حزب‌الله به مناطق آزمایشی شوند یا خیر. مقام‌های آمریکایی نیز از ارائه جزئیات فنی در این زمینه خودداری کرده‌اند که این موضوع ابهام‌هایی درباره میزان موفقیت مرحله نخست ایجاد کرده است.

چارچوب «گام در برابر گام»؛ منطق پیشبرد توافق

این مذاکرات در شرایطی برگزار می‌شود که طرح «گام در برابر گام» به عنوان چارچوب اصلی پیشبرد توافق مطرح است؛ رویکردی که بر پیشرفت مرحله‌ای، متقابل و قابل سنجش میان طرف‌ها تأکید دارد. بر اساس این منطق، هر طرف به تناسب اقدامات طرف مقابل، گام‌های مشخص و قابل راستی‌آزمایی برمی‌دارد تا روند اجرای توافق به تدریج و بدون بن‌بست‌های بزرگ پیش برود.

ناظران معتقدند که پایداری آتش‌بس و نظم جدید در جنوب لبنان به توانایی طرف‌ها در تبدیل همین گام‌های کوچک به یک ترتیبات امنیتی بادوام وابسته است. روشن نبودن ارزیابی رسمی آمریکا و اسرائیل از عملکرد ارتش لبنان، از جمله مواردی است که می‌تواند بر سرعت و دامنه اجرای مراحل بعدی این طرح اثر بگذارد.