آذرماه ۱۴۰۳، زمانی که تروریست‌های تحریرالشام به سرکردگی ابومحمد الجولانی با حمایت آمریکا دمشق را تصرف کردند، برخی رسانه‌های داخلی از این رویداد به عنوان «لحظه جادویی رهایی» یاد کرده و آرزوی تکرار آن را در ذهن می‌پروراندند. اما اکنون، پس از گذشت نزدیک به دو سال، تصویر کاملاً متفاوتی نمایان شده است.

۱۹ ماه آشفتگی و اشغال

تنها در ۴۸ ساعت نخست پس از سقوط دمشق، رژیم صهیونیستی با حملات هوایی گسترده، ۳۲۰ نقطه از سوریه را هدف قرار داد و حدود ۸۰ درصد از توان نظامی این کشور از جمله پدافندهای هوایی، جنگنده‌ها، بالگردها، انبارهای موشکی و ناوگان دریایی را منهدم کرد. اسرائیل طی ۱۸ ماه حکومت جولانی، ۸۴۹ بار به سوریه حمله کرد و بیش از ۷۰۰ نقطه را بمباران نمود.

در همین مدت، ۳۵۰ کیلومتر مربع از خاک سوریه معادل مساحت نوار غزه به اشغال اسرائیل درآمد. صهیونیست‌ها تا ۲۵ کیلومتری دمشق پیشروی کردند. جولانی در واکنش به این حملات اعلام کرد قصد جنگ با اسرائیل را ندارد و موضوع را از طریق دیپلماسی پیگیری خواهد کرد. دولت او حتی یک گلوله به سمت اشغالگران شلیک نکرد.

چهار دیدار با ترامپ؛ نتیجه صفر

ابومحمد الجولانی که واشنگتن پیشتر برای دستگیری‌اش ۱۰ میلیون دلار جایزه تعیین کرده بود، در اردیبهشت ۱۴۰۴ نخستین دیدار خود را با رئیس‌جمهور آمریکا در ریاض انجام داد. وی با کت و شلوار و کروات در کنار ترامپ ظاهر شد و دستان یکدیگر را به گرمی فشردند. ترامپ وعده لغو تحریم‌های سوریه را به شرط عادی‌سازی روابط با اسرائیل و برخورد با گروه‌های ضداسرائیلی داد.

اندیشکده چتم‌هاوس درباره این دیدار نوشت: «وعده ترامپ برای لغو تحریم‌های سوریه آسان اما اجرای آن دشوار است.» این اندیشکده توضیح داد که ترامپ تنها می‌توانست فرمان‌های اجرایی رئیس‌جمهور را که شامل دو فرمان می‌شد لغو کند، اما تحریم‌های اساسی کنگره در قوانین آمریکا مدون شده بودند و به سادگی قابل لغو نبودند.

جولانی طی ۱۴ ماه سه دیدار دیگر با ترامپ داشت و در هر دیدار وعده‌های مشابهی دریافت کرد. او همه خواسته‌های واشنگتن را برآورد: قطع کامل روابط با ایران، بازداشت رهبران فلسطینی، انحلال گروه‌های حامی فلسطین، پذیرش اشغال خاک سوریه و حتی قرار دادن حزب‌الله لبنان در فهرست گروه‌های تروریستی.

نتیجه نهایی؛ تداوم تحریم‌ها

با وجود تمام این امتیازات، کنگره آمریکا در پایان سال ۲۰۲۵ تنها قانون سزار را لغو کرد، اما کنترل‌های صادراتی به سوریه را حفظ نمود. آمریکا همچنان سوریه را در فهرست کشورهای حامی تروریست نگه داشت و سرمایه‌گذاری خارجی وعده‌داده‌شده برای بازسازی این کشور نیز هرگز محقق نشد.

در تیر ۱۴۰۵، جولانی چهارمین دیدار خود با ترامپ را انجام داد و باز هم وعده خروج سوریه از فهرست کشورهای حامی تروریست را دریافت کرد. وزیر خارجه آمریکا وعده داد که لغو تحریم‌ها تجارت و سرمایه‌گذاری بین‌المللی را آزاد خواهد کرد، اما تاکنون این وعده‌ها روی کاغذ باقی مانده است.

پیام برای سیاستمداران

نویسنده یادداشت روز کیهان تأکید می‌کند: «هر مسئولی که صحبت از جلوگیری از جنگ با دیپلماسی و لغو فوری تحریم‌ها با مذاکره کرد، کافی است قاب عکسی از ابومحمد جولانی را جلوی او بگذارید. جولانی به همه سازهای آمریکا رقصید، اما دو سال پس از همه خوش‌رقصی‌هایش همچنان سوریه در فهرست کشورهای تروریستی آمریکاست و او وعده لغو تحریم دریافت می‌کند.»

رفع تهدید و لغو تحریم با مذاکره، به اعتقاد نویسنده، ساده‌لوحانه‌ترین توهمی است که یک مدیر می‌تواند داشته باشد. سرنوشت جولانی در سوریه گواه روشنی بر این حقیقت است.