روند حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان در ایران وارد مرحله تازه‌ای شده است. رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی با تشریح برنامه‌های جدید این صندوق، از حرکت به سمت ایجاد یک نظام جامع تأمین مالی خبر داد که می‌تواند جهش مورد انتظار در اقتصاد دانش‌بنیان را محقق کند.

از کمک مستقیم تا حکمرانی مالی

نورالله‌زاده، رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی، در جمع فعالان حوزه علم، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان، با اشاره به سیر تحول مدل حمایتی این صندوق اظهار داشت: صندوق تاکنون سه نسل از نظام حمایتی را پشت سر گذاشته است. در نسل نخست، خدمات حمایتی به‌صورت مستقیم به شرکت‌ها ارائه می‌شد؛ در نسل دوم، همکاری با سایر نهادها گسترش یافت و نسل سوم نیز به توسعه هرچه بیشتر این همکاری‌ها اختصاص داشت.

وی افزود: اکنون در نسل چهارم، تمرکز اصلی بر ایجاد نظام حکمرانی مالی و شکل‌دهی یک نظام جامع تأمین مالی برای شرکت‌های دانش‌بنیان است. این رویکرد جدید نشان‌دهنده بلوغ تدریجی نظام حمایت از فناوری در کشور محسوب می‌شود.

شکاف عمیق میان نیاز مالی و منابع موجود

رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی با اشاره به چالش اصلی پیش روی زیست‌بوم فناوری کشور، تصریح کرد: حجم نیاز تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان بسیار بیشتر از منابعی است که در اختیار داریم و ادامه روند فعلی نمی‌تواند جهش مورد انتظار را رقم بزند.

به گفته وی، برای پر کردن این شکاف باید از تمام ظرفیت‌های موجود در کشور استفاده شود. شبکه بانکی، صندوق‌های پژوهش و فناوری، بازار سرمایه و سایر نهادهای مالی همگی باید پای کار بیایند تا منابع مورد نیاز این بخش حیاتی تأمین شود. قانون جهش تولید دانش‌بنیان نیز بستر حقوقی لازم برای این همکاری را فراهم کرده است.

افزایش ریسک‌پذیری در حمایت از فناوری‌های نو

نورالله‌زاده با تأکید بر تغییر رویکرد صندوق در قبال ریسک‌پذیری گفت: در دوره جدید، تمرکز بیشتری بر حمایت از کسب‌وکارهای نوپا و شرکت‌های فعال در مراحل اولیه فعالیت خواهد بود. برای این منظور، ابزارها و نهادهای مالی جدید از جمله صندوق‌های تخصصی طراحی و راه‌اندازی می‌شود که بتوانند نیازهای خاص این شرکت‌ها را پوشش دهند.

هدایت منابع به سمت مسائل راهبردی کشور

یکی از مهم‌ترین محورهای برنامه جدید صندوق نوآوری، هدایت منابع مالی به سمت حل مسائل راهبردی کشور است. رئیس این صندوق حوزه‌هایی مانند آب، برق، محیط‌زیست و سایر چالش‌های ملی را از اولویت‌های اصلی دانست و تأکید کرد که این مسائل باید با اتکا به فناوری و توان شرکت‌های دانش‌بنیان حل شوند و منابع صندوق نیز در همین مسیر هدایت خواهد شد.

زیرساخت‌های جدید مالی و حقوقی

نورالله‌زاده از ایجاد زیرساخت‌های جدیدی خبر داد که می‌تواند تحول قابل توجهی در نظام تأمین مالی دانش‌بنیان‌ها ایجاد کند. مهم‌ترین این برنامه‌ها عبارتند از:

  • راه‌اندازی نظام ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود که یکی از چالش‌های اصلی شرکت‌های دانش‌بنیان برای دریافت تسهیلات است
  • توسعه زیرساخت‌های دیجیتال برای تسهیل دسترسی به خدمات صندوق
  • ایجاد صندوق‌های تضمین برای کاهش ریسک سرمایه‌گذاری در این حوزه
  • بیمه محصولات دانش‌بنیان برای حمایت از تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان
  • هوشمندسازی خدمات صندوق برای افزایش سرعت و دقت در ارائه حمایت‌ها

گام بلند به سوی تأمین مالی ارزی

در پایان، رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی از برنامه جدید این نهاد برای ورود به حوزه تأمین مالی ارزی خبر داد. به گفته وی، با انجام هماهنگی‌های لازم، صندوق برای نخستین‌بار فعالیت در این حوزه را آغاز خواهد کرد. این اقدام می‌تواند زمینه توسعه حضور شرکت‌های دانش‌بنیان در بازارهای بین‌المللی را فراهم کند و گام مهمی در جهت بین‌المللی‌سازی اقتصاد دانش‌بنیان ایران به شمار می‌رود.

با اجرای این برنامه‌ها، به نظر می‌رسد صندوق نوآوری و شکوفایی درصدد است تا با ایجاد تحولی اساسی در شیوه تأمین مالی، بستر لازم برای جهش واقعی در اقتصاد دانش‌بنیان کشور را فراهم آورد.