بازار مسکن تهران که در ماههای ابتدایی سال جاری تحت تأثیر انتظارات تورمی، رشد نرخ ارز و نوسانات بازارهای موازی با جهش قیمتهای پیشنهادی روبهرو شده بود، اکنون نشانههای تازهای از خود بروز میدهد. بررسیهای میدانی از مشاوران املاک در مناطق مصرفی و میانی پایتخت حاکی از آن است که التهاب ماههای گذشته تا حد زیادی فروکش کرده و معاملهگران در انتظار روشن شدن شرایط اقتصادی هستند.
عرضه از تقاضا پیشی گرفت
به گفته فعالان بازار، مهمترین ویژگی این روزهای بازار مسکن، کاهش محسوس مراجعه خریداران و افت حجم معاملات است. در بسیاری از مناطق تهران شمار فایلهای فروش از تعداد متقاضیان خرید بیشتر شده و بنگاههای املاک شاهد حضور خریدارانی هستند که بیشتر برای استعلام قیمت مراجعه میکنند تا عقد قرارداد.
بخشی از متقاضیان به دلیل کاهش قدرت خرید و از بین رفتن امکان پسانداز، توان همراهی با قیمتهای موجود را ندارند و گروه دیگری نیز ترجیح میدهند تا روشن شدن وضعیت متغیرهای کلان اقتصادی، تصمیم خرید خود را به تعویق بیندازند. نتیجه این رفتار، افزایش عرضه در کنار کمبود تقاضای مؤثر و ماندن حجم معاملات در سطوح پایین است.
خروج تقاضای سرمایهای پس از آرام شدن تنشها
بر اساس مشاهدات میدانی، همزمان با افزایش تنشهای منطقهای، بخشی از سرمایهگذاران با هدف حفظ ارزش داراییهای خود به بازار مسکن ورود کرده و همین موضوع قیمتهای پیشنهادی در برخی مناطق را بالا برده بود. اما پس از اعلام آتشبس و کاهش ریسکهای سیاسی، بخش عمده این تقاضای سرمایهای از بازار خارج شد و فضای هیجانی جای خود را به احتیاط در تصمیمگیری داد.
در چنین شرایطی، خبری از رقابت میان خریداران برای تصاحب ملک نیست و فروشندگانی که به دلایل واقعی مانند تأمین نقدینگی، جابهجایی یا تبدیل به احسن قصد فروش دارند، در مذاکرات انعطاف بیشتری نشان میدهند. واسطههای ملکی میگویند این گروه از فروشندگان بیش از گذشته آمادگی تعدیل قیمت پیشنهادی یا توافق بر سر شرایط معامله را دارند.
آمار رسمی از کند شدن شتاب رشد قیمت خبر میدهد
در کنار مشاهدات میدانی، دادههای رسمی نیز روند تازهای را تأیید میکنند. بر اساس تازهترین گزارش مرکز آمار ایران، نرخ تورم سالانه بخش مسکن در تیرماه نسبت به ماههای قبل کاهش یافته و این بخش در مقایسه با بسیاری از کالاها و خدمات، یکی از پایینترین نرخهای تورم را ثبت کرده است. تورم نقطهبهنقطه نیز تقریباً بدون تغییر مانده و در کمترین سطح چهار سال اخیر قرار دارد.
این ارقام نشان میدهد اگرچه سطح عمومی قیمتها همچنان بالاست، اما شتاب افزایش قیمتها به طور محسوسی کاهش یافته و بازار از فاز جهش قیمتی فاصله گرفته است. کارشناسان معتقدند رفتار بازار مسکن در ماههای اخیر بیشتر از عوامل درونی، تحت تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی قرار داشته و حالا با آرامتر شدن بازارهای موازی، این اثرات نیز تعدیل شده است.
رکود، اما نه توقف کامل معاملات
داود بیگینژاد، نایبرئیس اتحادیه مشاوران املاک استان تهران، درباره وضعیت فعلی بازار میگوید: بازار مسکن در حال حاضر با رکود مواجه است، هرچند نمیتوان گفت خرید و فروش به طور کامل متوقف شده است. به گفته وی، در برخی مناطق تعداد محدودی آپارتمان معامله میشود و اگر مالکان نرمش بیشتری در قیمت نشان دهند، افرادی که نیاز مالی دارند میتوانند ملک خود را بفروشند.
به اعتقاد فعالان بازار، مسکن در مقایسه با بازارهایی مانند ارز، طلا و سکه طی سالهای اخیر رشد قیمتی کمتری تجربه کرده است؛ با این حال، کاهش درآمد واقعی خانوارها و افت قدرت خرید، تقاضای مصرفی را تضعیف کرده و بسیاری از مراجعات به دفاتر مشاوران املاک به قرارداد منتهی نمیشود.
چشمانداز به کدام متغیرها گره خورده است؟
به نظر میرسد بازار مسکن تهران در وضعیتی قرار دارد که آرامش جایگزین التهاب شده، عرضه بر تقاضا غلبه کرده و تصمیمگیری خریداران با احتیاط بیشتری همراه است. فعالان بازار تأکید میکنند تا زمانی که متغیرهای کلان اقتصادی شامل نرخ تورم، قدرت خرید خانوارها و شرایط تأمین مالی خرید مسکن بهبود نیابد، نمیتوان انتظار رونق محسوس معاملات را داشت.
در مجموع، تداوم وضعیت کنونی در ماههای آینده بیش از هر چیز به روند تورم، نرخ ارز و توان مالی متقاضیان وابسته است و در حال حاضر نشانهای از رونق پرقدرت معاملات دیده نمیشود؛ بازار در رکود همراه با ثبات نسبی به سر میبرد و در انتظار تعیین تکلیف متغیرهای اقتصادی است.
نظرات (0)