نشست وزیران خارجه کشورهای عربی و اسلامی در پایتخت اردن برگزار شد تا بار دیگر حمایت جمعی از قدس و اماکن مقدس آن را به نمایش بگذارد. این نشست که به میزبانی امان برگزار شد، با سخنان مقام‌های ارشد دیپلماتیک کشورهای منطقه درباره تشدید اقدامات رژیم صهیونیستی در بیت‌المقدس و کرانه باختری همراه بود.

هشدار اردن درباره تثبیت اشغال قدس شرقی

ایمن الصفدی، وزیر خارجه اردن، در این نشست با اشاره به سیاست‌های رژیم صهیونیستی گفت که توسعه شهرک‌سازی، الحاق اراضی، مصادره اموال و افزایش فشار بر فلسطینیان ساکن قدس، همگی در راستای تثبیت اشغال غیرقانونی قدس شرقی انجام می‌شود. وی مسجدالاقصی را هدف «تعرضات سازمان‌یافته و بی‌سابقه» خواند و اقدامات کابینه رژیم صهیونیستی را بخشی از برنامه‌ای کلی برای تثبیت اشغال کرانه باختری و نابودی راه‌حل دو دولتی توصیف کرد.

الصفدی همچنین تأکید کرد که کابینه رژیم صهیونیستی کرانه باختری را به سمت انفجار سوق می‌دهد و هم‌زمان توافق آتش‌بس در نوار غزه را نقض می‌کند. وی از جامعه بین‌المللی خواست برای توقف تعرضات در قدس و پایان دادن به سیاست‌های تثبیت‌کننده اشغال در کرانه باختری، قاطعانه وارد عمل شود.

مخالفت قاهره با تغییر وضعیت قدس

بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر، نیز در این نشست با همه اقدامات و سیاست‌های رژیم صهیونیستی با هدف یهودی‌سازی قدس اشغالی مخالفت کرد. وی هشدار داد که تلاش برای تغییر وضعیت کنونی قدس، کنترل و امنیت بیشتری برای تل‌آویو به همراه نخواهد داشت، بلکه اوضاع را وخیم‌تر و از کنترل خارج خواهد کرد.

وزیر خارجه مصر بر لزوم پایبندی تل‌آویو به همه تعهدات خود بر اساس توافق آتش‌بس غزه تأکید کرد و مخالفت قاطع قاهره را با هرگونه طرح یا برنامه با هدف کوچاندن یا اخراج ملت فلسطین از سرزمین خود در کرانه باختری و غزه اعلام کرد.

موضع ریاض و اسلام‌آباد

فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، نیز نقض‌های متوالی توافقات در غزه از سوی رژیم صهیونیستی را تلاشی مستقیم برای به شکست کشاندن مسیر صلح دانست. وی همه اقدامات یک‌جانبه رژیم صهیونیستی از جمله شهرک‌سازی، مصادره زمین‌های فلسطینیان و تلاش برای تغییر وضعیت تاریخی و قانونی اماکن مقدس را باطل و بی‌اثر خواند و خواستار اقدام عملی جامعه بین‌المللی برای توقف تجاوزات در غزه و کرانه باختری شد.

محمد اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، نیز نسبت به گسترش شهرک‌سازی غیرقانونی و تشدید خشونت شهرک‌نشینان علیه فلسطینی‌ها در کرانه باختری ابراز نگرانی کرد و خواستار اقدام قاطعانه برای توقف فوری گسترش شهرک‌سازی و تغییرات جمعیتی در اراضی اشغالی فلسطین شد.

هشدار وزیر خارجه فلسطین درباره «منازعه دینی»

وارسن آقابکیان شاهین، وزیر خارجه فلسطین، با یادآوری هفت دهه سیاست‌های استعماری رژیم اشغالگر شامل الحاق، گسترش شهرک‌سازی، مصادره اراضی و کوچ اجباری فلسطینیان در قدس، گفت فهرست تعرضات اسرائیل در این شهر طولانی است و مهم‌ترین آن، تلاش برای تحمیل تقسیم زمانی و مکانی در مسجدالاقصی است.

وی قدس را نیازمند «برنامه نجات جمعی» دانست که به تقویت ایستادگی فلسطینیان و دفاع از هویت این شهر کمک کند و تصریح کرد هرگونه به رسمیت شناختن یا مشروعیت‌بخشی به حاکمیت ادعایی اسرائیل بر قدس، باطل و فاقد اعتبار حقوقی است. وزیر خارجه فلسطین اقدامات اسرائیل را بخشی از یک پروژه استعماری و توسعه‌طلبانه یکپارچه خواند که از قدس آغاز می‌شود و هشدار داد خطر اصلی، تبدیل مسئله قدس از موضوعی مرتبط با اشغالگری و حقوق بین‌الملل به یک منازعه دینی است.

بیانیه پایانی؛ قدس شرقی پایتخت فلسطین است

وزیران امور خارجه در بیانیه پایانی نشست امان، سیاست‌ها و اقدامات غیرقانونی رژیم صهیونیستی برای تغییر هویت عربی، اسلامی و مسیحی شهر قدس و نیز تغییر وضعیت حقوقی و جمعیتی آن را محکوم کردند. شرکت‌کنندگان این اقدامات را باطل، فاقد اعتبار و بدون هرگونه اثر حقوقی دانستند و تأکید کردند قدس شرقی بخشی از سرزمین‌های اشغالی فلسطین و پایتخت کشور فلسطین است که باید بر اساس راه‌حل دو دولتی، قطعنامه‌های بین‌المللی و ابتکار صلح عربی، به‌عنوان کشوری آزاد، مستقل و دارای حاکمیت در مرزهای چهارم ژوئن ۱۹۶۷ تشکیل شود.

در این بیانیه همچنین تمامی اقدامات اسرائیل در مسجدالاقصی، از جمله افزایش ورود شهرک‌نشینان و مقام‌های تندرو اسرائیلی به این مکان مقدس، محکوم شد و تأکید شد که مسجدالاقصی به‌طور کامل عبادتگاهی ویژه مسلمانان است و اداره اوقاف قدس وابسته به اردن، تنها مرجع قانونی دارای صلاحیت انحصاری برای مدیریت تمامی امور این مکان مقدس محسوب می‌شود. تعرض به حقوق اماکن مقدس مسیحیان نیز محکوم و تهدیدی برای حضور تاریخی مسیحیان در قدس دانسته شد.

سازوکار نهادی و نشست پاییزی نیویورک

وزیران از آغاز اقدام مشترک برای جلب حمایت مؤثر جامعه بین‌المللی به منظور توقف اقدامات تنش‌زای اسرائیل خبر دادند و اعلام شد سازوکاری نهادی و پایدار ایجاد خواهد شد که از جمله شامل یک بستر رسانه‌ای برای مستندسازی موارد نقض حرمت و حقوق توسط اسرائیل علیه اماکن مقدس و نمازگزاران و اطلاع‌رسانی درباره پیامدهای آن به سازمان‌های بین‌المللی و افکار عمومی جهان خواهد بود.

این بیانیه همچنین خواستار برگزاری نشست مشترک وزیران کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی و اتحادیه عرب در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک در ماه سپتامبر آینده شد تا تشدید اقدامات اسرائیل در شهر قدس و راه‌های مقابله با آن بررسی شود. در این نشست وزیران خارجه اردن، تونس، الجزایر، عراق، قطر، عربستان، سومالی، فلسطین، مصر و مغرب به همراه دبیرکل اتحادیه عرب و وزیران و نمایندگان اندونزی، پاکستان، ترکیه و مالزی حضور داشتند.