به گزارش منابع بینالمللی، تنشهای لفظی و نظامی حول برنامه هستهای ایران بار دیگر بالا گرفته است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در تازهترین اظهارات خود تهدید کرد که به «کوه کلنگ»، تأسیسات زیرزمینی و مستحکم در نزدیکی مجتمع غنیسازی نطنز، حمله خواهد کرد.
کوه کلنگ کجاست و چرا اهمیت دارد؟
مجتمع تونلی کوه کلنگ در مجاورت تأسیسات هستهای نطنز، در استان اصفهان و در مرکز ایران واقع شده است. این تأسیسات در حدود ۱.۶ کیلومتری جنوب مجتمع غنیسازی اورانیوم نطنز قرار دارد؛ همان مجتمعی که آمریکا و اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵ آن را بمباران کردند. موقعیت این تأسیسات که دستکم ۱۰۰ متر زیر سطح زمین ساخته شده، نابودی آن را از طریق حملات هوایی یا تصرف در عملیات زمینی بسیار دشوار میسازد.
ساخت این تأسیسات در سال ۲۰۲۰ و پس از انفجاری که به کارگاه مونتاژ سانتریفیوژ در نطنز آسیب زد، آغاز شد. ایران به آژانس بینالمللی انرژی اتمی اطلاع داد که این تأسیسات جدید برای تولید سانتریفیوژهای مورد استفاده در غنیسازی اورانیوم ساخته خواهد شد. تصاویر ماهوارهای که توسط مؤسسه علوم و امنیت بینالمللی بررسی شده، چندین سیستم تونلی، یک محیط امنیتی گسترده و ورودیهایی را نشان میدهد که با بتن برای مقاومت در برابر حملات هوایی مستحکم شدهاند.
ادعای اسرائیل و تردید آمریکا
اسرائیل مدعی است که ایران پس از آسیب دیدن سایر تأسیسات هستهای در حملات هوایی، اورانیوم غنیشده و سانتریفیوژهای پیشرفته خود را به کوه کلنگ منتقل کرده است. با این حال، اسرائیل هیچ مدرکی برای اثبات این ادعا ارائه نداده است. جالب آنکه خود ترامپ نیز در پاسخ به خبرنگاران، بهطور ضمنی این روایت را تضعیف کرد و گفت واشنگتن نمیتواند این ادعا را تأیید کند.
ترامپ روز سهشنبه در جمع خبرنگاران گفت: «بهاحتمال زیاد خیلی زود به آن منطقه حمله خواهیم کرد؛ و آنها هیچ کاری نمیتوانند بکنند.» این اظهارات در حالی مطرح میشود که حملات نظامی به زیرساختهای ایران همچنان ادامه دارد و تهران هشدار داده است که هرگونه تعرض به تأسیسات هستهای آن، دامنه جنگ منطقهای را گسترش خواهد داد.
آسیبهای جنگ ژوئن ۲۰۲۵ و وضعیت کنونی
در جریان جنگ ۱۲ روزه ژوئن ۲۰۲۵، اسرائیل به تأسیسات اصلی هستهای ایران در نطنز، اصفهان و فردو حمله کرد. پس از آن، آمریکا با سلاحهای سنگینتر وارد عمل شد و همان سه سایت را بمباران کرد. ترامپ در آن زمان اعلام کرد که این حملات قابلیتهای هستهای ایران را «نابود کرده است». با این حال، ارزیابیهای بعدی آمریکا و سازمان ملل نشان داد که بخشهایی از برنامه هستهای ایران باقی مانده است، هرچند خسارت قابل توجهی به آن وارد شده بود.
از آن زمان، واشنگتن و اسرائیل بر ذخیره حدود ۴۵۰ کیلوگرمی اورانیوم با غنای بالا در ایران متمرکز شدهاند و خواهان آن هستند که تهران این مواد را تسلیم کند یا از بین ببرد. مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی چندین سناریو برای فعالیتهای تازه در کوه کلنگ مطرح کرده است؛ از جمله آمادهسازی کارخانه مونتاژ سانتریفیوژ یا انتقال کار از تأسیسات آسیبدیده در حملات پیشین.
موضع رسمی ایران
تهران هرگونه فعالیت هستهای اعلامنشده در سایت کوه کلنگ را رد میکند. مقامات ایرانی تأکید دارند که برنامه هستهای این کشور اهداف صلحآمیز انرژی را دنبال میکند و قصد دارد نیروگاههای هستهایی بیشتری برای تأمین تقاضای داخلی و آزادسازی نفت بیشتر برای صادرات بسازد. با وجود این، به نظر میرسد کار ساختوساز در کوه کلنگ از زمان حملات ژوئن گذشته شتاب گرفته است، هرچند هیچ مدرک عمومیای دال بر بهرهبرداری کامل از این مجتمع وجود ندارد.
تحلیلگران معتقدند تصمیم اسرائیل و آمریکا برای عدم حمله به کوه کلنگ در جنگ ۱۲ روزه پیشین، پرسشهایی جدی درباره اهمیت این تأسیسات در آن مقطع زمانی ایجاد کرده بود، اما اکنون با تهدیدهای تازه، این سایت بار دیگر به یکی از نقاط تنشآمیز در مناقشه هستهای تبدیل شده است.
نظرات (0)