دیوان کیفری بینالمللی (ICC) روز جمعه شاهد رویدادی کمنظیر و تاریخی بود؛ ۸۲ کشور از مجموع ۱۲۵ کشور عضو این نهاد بینالمللی به برکناری کریمخان، دادستان ارشد آن رأی مثبت دادند. این اقدام پس از ماهها بررسی اتهامات آزار جنسی علیه او صورت گرفت که توسط یکی از کارکنان زن سابق دیوان مطرح شده بود.
جزئیات رأیگیری و روند برکناری
در جلسهای ویژه که با حضور نمایندگان کشورهای عضو دیوان برگزار شد، رأیگیری برای برکناری کریمخان در دستور کار قرار گرفت. منابع آگاه گزارش دادهاند که ۸۲ کشور به نفع برکناری او رأی دادند که این تعداد از حد نصاب لازم برای این تصمیم عبور کرده است. این رأیگیری پس از یک فرآیند انضباطی طولانی و بررسی ادعاهای مطرحشده علیه این دادستان بریتانیایی انجام شد.
کریمخان که از سال ۲۰۲۱ و برای یک دوره ۹ ساله به عنوان رئیس بخش دادستانی دیوان کیفری بینالمللی منصوب شده بود، همواره اتهامات مطرحشده علیه خود را رد کرده است. وکلای مدافع او نیز این فرآیند انضباطی را «ناعادلانه» توصیف کرده و نسبت به آن اعتراض شدیدی نشان دادهاند.
ارتباط با پرونده جنایات جنگی در غزه
کریمخان در ماه مه ۲۰۲۴ (اردیبهشت ۱۴۰۳) با صدور درخواست حکم بازداشت برای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی و یوآو گالانت، وزیر جنگ پیشین این رژیم، به اتهام جنایات جنگی در نوار غزه، نام خود را بر سر زبانها انداخت. این اقدام واکنشهای گستردهای از سوی مقامات اسرائیلی و متحدان آنها به همراه داشت.
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، اتهامات آزار جنسی علیه کریمخان دقیقاً در زمانی مطرح شد که او در حال پیگیری درخواست صدور حکم بازداشت برای سران رژیم صهیونیستی بود. این همزمانی زمانی باعث شد تا بسیاری از ناظران نسبت به انگیزههای پشت این اتهامات ابراز تردید کنند.
کارزار ارعاب علیه دادستان
نشریه میدلایستآی (Middle East Eye) در تابستان سال گذشته جزئیاتی از یک کارزار گسترده ارعاب علیه کریمخان را فاش کرد. بر اساس این گزارش، خان به دلیل تحقیقاتش درباره جنایات جنگی اسرائیل در غزه تحت تهدید و فشار شدید قرار گرفته بود.
این نشریه گزارش داد که به کریمخان هشدار داده شده بود اگر احکام بازداشت صادرشده برای نتانیاهو و گالانت لغو نشود، شخص او و دیوان کیفری بینالمللی «نابود» خواهند شد. این افشاگریها ابعاد تازهای از فشارهای سیاسی بر این نهاد بینالمللی را نمایان ساخت.
واکنشها به برکناری
برکناری کریمخان واکنشهای متفاوتی را در محافل حقوقی و سیاسی جهان برانگیخته است. برخی از کارشناسان حقوق بینالملل این اقدام را ضربهای جدی به استقلال دیوان کیفری بینالمللی ارزیابی میکنند و آن را نشانهای از تأثیرپذیری این نهاد از فشارهای سیاسی میدانند.
در مقابل، برخی کشورهای عضو دیوان که به برکناری خان رأی مثبت دادهاند، این اقدام را گامی در جهت حفظ استانداردهای اخلاقی و شفافیت در این نهاد قضایی بینالمللی توصیف کردهاند.
با برکناری کریمخان، دیوان کیفری بینالمللی اکنون با چالش انتخاب دادستان جدید مواجه است. این در حالی است که پروندههای متعددی از جمله تحقیق درباره جنایات جنگی در غزه همچنان بر روی میز این دیوان باقی مانده است.
نظرات (0)