الهام اشرافی، مدیر کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان جاسک، در گفتوگویی رسانهای به مناسبت بحث کتاب و کتابخوانی، نسبت به تأثیر مخرب ویدئوهای کوتاه بر توانایی تمرکز کودکان هشدار داد و خانوادهها را به نقشآفرینی جدی در احیای فرهنگ مطالعه فراخواند.
کتاب، همراه همیشگی از کودکی تا امروز
اشرافی با اشاره به فضای فرهنگی خانواده خود گفت که کتاب از کودکی بخش جداییناپذیر زندگی او بوده است؛ مادرش مداح اهل بیت (ع) و قاری قرآن بود و پدرش انس عمیقی با دیوان حافظ و آثار مولانا داشت. به گفته او، قرآن کریم اثرگذارترین و جامعترین کتاب زندگیاش بوده و پس از آن آثاری چون «جنایت و مکافات»، «سمفونی مردگان»، «انسان ۲۵۰ ساله» و «خون دلی که لعل شد» تأثیر عمیقی بر او گذاشتهاند.
خاطرهای که عشق به کتاب را شکل داد
مدیر کانون پرورش فکری جاسک خاطرهای از دوران کودکی خود روایت کرد: سالهایی که جاسک هنوز کانون پرورش فکری و کتابخانه عمومی نداشت، او بههمراه خواهر و برادرش بهطور اتفاقی اتاقی مملو از کتاب را در دبیرستان شهید مطهری یافتند. هر جمعه به آنجا میرفتند، کتاب انتخاب میکردند و پس از مطالعه آن را سر جایش برمیگرداندند؛ تجربهای که علاقه او به کتابخوانی را شکل داد. وی افزود که در فاصله سالهای ۱۳۷۴ تا ۱۳۷۶ با حمایت رهبر معظم انقلاب و تأمین اعتبار از سوی دفتر ایشان، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در جاسک راهاندازی شد.
چرا ویدئوهای کوتاه تمرکز کودکان را میربایند؟
اشرافی کتابخوانی را مهارتی آموختنی دانست و تأکید کرد که کمرنگ شدن مطالعه نباید صرفاً یک مسئله فردی تلقی شود؛ بلکه خانواده نقش اساسی در شکلگیری این عادت دارد و کودک باید کتاب خواندن را در رفتار والدین ببیند. به گفته او، مطالعه زمانی ماندگار میشود که برای کودک حس خوب ایجاد کند و هر عاملی که این تجربه را به احساسی ناخوشایند تبدیل کند، مانعی برای انس با کتاب خواهد بود.
وی با اشاره به تأثیر فناوریهای نوین بر عادت مطالعه گفت: «در عصر فناوری، شکل بیعلاقگی به کتاب تغییر کرده است.» بر اساس مطالعهای که در دانشگاه ژجیانگ چین روی اسکن مغزی کاربران انجام شده، ویدئوهای کوتاه سیستم پاداش مغز را بهشدت فعال میکنند و در نتیجه فعالیتهایی مانند کتابخوانی که نیازمند تمرکز طولانی هستند، برای کودکان دشوار میشوند. به گفته او، ویدئوهای کوتاه و جذاب فضای مجازی بهتدریج توانایی تمرکز، تفکر و تعمق را در کودکان کاهش میدهند و برای بازگرداندن آنان به مطالعه باید کتابخانهها و برنامههای کتابخوانی بهصورت تعاملی و جذاب احیا شوند.
راهنمای انتخاب کتاب برای کودکان و نوجوانان
اشرافی درباره معیارهای انتخاب کتاب مناسب نیز توصیه کرد که خانوادهها هنگام خرید کتاب به موارد زیر توجه کنند:
- ناشر و نویسنده معتبر
- تناسب اثر با سن و علاقه کودک
- مصور بودن و بهروز بودن کتاب
- برخورداری از جوایز معتبر و ردهبندی سنی
وی کتابهای «کبوتر ساندویچ پیدا میکند»، مجموعه داستانهای «پَبوتی» و «کاشی» را از آثار پرخواننده حوزه کودک و «زیبا صدایم کن» و «باغ کیانوش» را از کتابهای پرمخاطب نوجوان معرفی کرد.
پیام به والدین
مدیر کانون پرورش فکری جاسک در پایان خطاب به خانوادهها گفت: اگر والدین خود اهل مطالعه نباشند، نمیتوانند انتظار کتابخوان شدن فرزندانشان را داشته باشند. نخست باید از خودمان شروع کنیم، سپس دست کودکان را بگیریم و به مراکز کانون پرورش فکری ببریم تا با همراهی مربیان، موانع مطالعه شناسایی و راهکارهای مناسب برای ایجاد علاقه به کتاب در کودکان اجرا شود.
نظرات (0)