سنای آمریکا پس از ماه‌ها بحث و رای‌زنی، سرانجام لایحه گسترده تحریم‌های روسیه و ایران را با ۸۶ رأی موافق در برابر ۱۱ رأی مخالف به تصویب رساند. این لایحه ۶۱ صفحه‌ای اکنون برای ادامه بررسی راهی مجلس نمایندگان شده است.

هدف اصلی لایحه؛ فشار بر خریداران نفت و گاز روسیه

متن این لایحه در درجه نخست بر تحریم خریداران عمده نفت و گاز روسیه متمرکز است. بر اساس این طرح، تحریم‌های بیشتری نیز علیه مقام‌های ارشد روسیه و اعضای خانواده آن‌ها اعمال خواهد شد.

افزون بر این، لایحه به دولت آمریکا اجازه می‌دهد برای کالاهایی که از کشورهای خریدار عمده نفت و گاز روسیه وارد می‌شوند، تعرفه‌های هدفمند وضع کند؛ اقدامی که می‌تواند روابط تجاری واشنگتن با برخی از شرکای بین‌المللی را تحت تأثیر قرار دهد.

درباره ایران چه می‌گوید؟

بخش مربوط به ایران در این لایحه، به دنبال درخواست لحظه آخری دونالد ترامپ به متن اضافه شده است. این بخش اختیارات تحریم بخش‌های انرژی و تسلیحاتی ایران را تمدید می‌کند تا منابع مالی این حوزه‌ها محدود باقی بماند.

نکته مهم آنکه این لایحه تحریم جدیدی علیه ایران ایجاد نمی‌کند؛ بلکه صرفاً اجازه انقضای تحریم‌های موجود را نمی‌دهد. به این ترتیب دولت آمریکا همچنان می‌تواند از ابزارهای تحریمی کنونی علیه اشخاص، شرکت‌ها یا بانک‌هایی که با بخش‌های انرژی و تسلیحاتی ایران همکاری می‌کنند استفاده کند.

نام گراهام روی لایحه

لیندسی گراهام، سناتور سرشناس ضد ایرانی که حدود یک ماه پیش درگذشت، از اصلی‌ترین حامیان این طرح بود. به همین دلیل سنا نام این لایحه را به «قانون تحریم روسیه و ایران، لیندسی او. گراهام ۲۰۲۶» تغییر داده است.

توافق نهایی بر سر این طرح روز سه‌شنبه توسط دارلین گراهام، خواهر لیندسی گراهام و جانشین او در سنا، همراه با چند سناتور جمهوری‌خواه و دموکرات اعلام شد.

انتقادها و سرنوشت نامشخص در مجلس نمایندگان

این لایحه بدون مخالف نبوده است؛ شماری از دموکرات‌ها و نیز رند پال، سناتور جمهوری‌خواه، از آن انتقاد کرده‌اند. به باور منتقدان دموکرات، این قانون اختیارات بیش از اندازه‌ای برای اعمال تعرفه‌های تجاری در اختیار رئیس‌جمهور قرار می‌دهد.

لایحه گراهام اکنون برای بررسی به مجلس نمایندگان آمریکا که در کنترل جمهوری‌خواهان است ارسال شده؛ هرچند سرنوشت آن در این مجلس همچنان نامشخص است.