تحرکات دیپلماتیک و امنیتی تازه‌ای میان ریاض و بغداد در جریان است؛ سفری که مقامات سعودی آن را پیش از ورود به عراق رسانه‌ای نکرده بودند و جزئیاتش به‌تدریج از سوی منابع رسمی و دیپلماتیک فاش می‌شود. خالد بن علی الحمیدان، رئیس دستگاه اطلاعات عمومی عربستان سعودی، در رأس هیئتی به بغداد سفر کرد و با عالی‌ترین مقامات سیاسی و امنیتی این کشور گفت‌وگو کرد.

زمان‌بندی حساس سفر

این سفر در شرایطی انجام شده است که مهلت تعیین‌شده از سوی گروه‌های مسلح حامی ایران برای پاسخ به حملات اخیر عربستان به‌سر رسیده و این گروه‌ها اعلام کرده‌اند که پاسخ نظامی خود را به‌طور موقت به تعویق می‌اندازند. هم‌زمانی این دیدار با آن اعلام‌نظر، به آن ابعاد تازه‌ای داده است.

بر اساس بیانیه رسمی دفتر نخست‌وزیری عراق، نخست‌وزیر این کشور از الحمیدان و هیئت همراه استقبال کرد. رئیس اطلاعات عربستان در این دیدار پیامی از سوی رهبری سعودی تسلیم مقام‌های عراقی کرد که حاوی تجدید دعوت از نخست‌وزیر عراق برای سفر به ریاض و بررسی راه‌های تقویت همکاری‌های امنیتی میان دو کشور بود.

پرونده اسناد روی میز بغداد

یک مقام مسئول در وزارت امور خارجه عراق در گفت‌وگو با روزنامه «العربی الجدید» فاش کرد که الحمیدان در دیداری جداگانه با حمید الشطری، رئیس دستگاه اطلاعات عراق، پرونده‌ای حاوی اطلاعات و اسناد رسمی را به طرف عراقی تحویل داده است.

به‌گفته این منابع، اسناد ارائه‌شده نشان می‌دهد که گروه‌های شبه‌نظامی عراقی با استفاده از مناطق مرزی این کشور، دست به حملاتی علیه تأسیسات نفتی، شبکه‌های برق و یک فرودگاه غیرنظامی در خاک عربستان زده‌اند. مقام‌های سعودی در این نشست بر «حق دفاع مشروع» خود در برابر این اقدامات تأکید کرده و از دولت عراق خواسته‌اند از تکرار چنین حملاتی جلوگیری کند.

واکنش رسمی عراق

در مقابل، نخست‌وزیر عراق ضمن تأکید بر تمایل بغداد برای حفظ روابط با ریاض، موضع رسمی دولت این کشور را تکرار کرد و گفت که اجازه نخواهد داد از خاک عراق به‌عنوان مبدأ یا بستری برای اقدام علیه امنیت هیچ کشور دیگری استفاده شود.

این اظهارنظر در حالی مطرح می‌شود که بغداد در ماه‌های اخیر بارها در برابر فشارهای امنیتی ناشی از فعالیت گروه‌های مسلح در مناطق مرزی با عربستان قرار گرفته و تلاش کرده است ضمن حفظ روابط با همه طرف‌ها، از تبدیل شدن خاک خود به میدان رویارویی منطقه‌ای جلوگیری کند.

تعلیق پاسخ گروه‌های مسلح

هم‌زمان با این تحرکات دیپلماتیک، تشکل موسوم به «مقاومت اسلامی عراق» در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که پاسخ تلافی‌جویانه خود به حملات عربستان را به حالت تعلیق درآورده است. در این بیانیه آمده است که این تصمیم «در پاسخ به درخواست مجاهد حاج هادی العامری، رئیس سازمان بدر، و در واکنش مثبت به مواضع برخی شخصیت‌های سیاسی» گرفته شده است.

این گروه‌ها در عین حال با لحنی انتقادی خطاب به مقامات دولتی، آن‌ها را به بازبینی رفتارها و بازگشت به مسیر عقلانیت دعوت کردند و از آنچه «پایمال‌شدن حاکمیت کشور» خواندند، ابراز گلایه کردند. این تحولات نشان‌دهنده تلاش‌های فشرده برای مهار تنش میان ریاض و گروه‌های عراقی و جلوگیری از گسترش دامنه درگیری به خاک عراق است.