تحولات میدانی اخیر در جبهه یمن نشان میدهد که دامنه بازدارندگی نیروهای مسلح این کشور دیگر به تنگه بابالمندب یا سواحل دریای سرخ محدود نیست. معادلهای که صنعا آن را «محاصره در برابر محاصره» و «تشدید در برابر تشدید» نامیده، اکنون هم دریا و هم زمین را در بر گرفته و عربستان سعودی را با وضعیتی مواجه کرده که در آن هر گزینهای برایش پرهزینه و پرریسک به نظر میرسد.
گسترش دامنه عملیات دریایی؛ از ینبع تا خلیج عدن
بر اساس گزارشهای منتشر شده، نیروهای مسلح یمن در روزهای پنجم و ششم اوت دست به دو حمله موشکی تقریباً همزمان علیه نفتکشهای وابسته به عربستان زدند. نخستین هدف، نفتکش «وفا» بود که در شمال دریای سرخ و نزدیک سواحل ینبع با چند فروند موشک بالستیک مورد اصابت قرار گرفت و حملهای دقیق علیه آن اجرا شد. تنها ساعاتی بعد، نفتکش دیگری به نام «دیزی» در خلیج عدن هدف موشک بالستیک قرار گرفت؛ موشک به این شناور برخورد کرد و آن را به دلیل آسیب دیدگی مجبور به بازگشت کرد.
این دو عملیات از چند جهت اهمیت دارد؛ نخست اینکه نشان میدهد یمنیها توانستهاند صحنه نبرد دریایی را از دریای سرخ به خلیج عدن بکشانند و کشتیهای مرتبط با ریاض حتی در مسیرهای دورتر هم از گزند موشکها در امان نیستند. دوم، اینکه این حملات با فاصله زمانی کوتاه انجام شده و حاکی از هماهنگی و آمادگی بالای اطلاعاتی است.
حمله گسترده به اردوگاههای شرق یمن
موج دوم تحرکات یمن به جبهه زمینی مربوط میشود. کمتر از ۲۴ ساعت پس از حملات دریایی، نیروهای صنعا عملیات وسیعی را با موشکهای بالستیک و پهپادها علیه مراکز تجمع نیروهای سعودی و مزدوران وابسته به آن در مناطق روَیک، العبر و الثانیه ترتیب دادند. در جریان این حملات که اردوگاههای تیپهای به اصطلاح «اضطراری اول و سوم» را هدف قرار داد، صدها نفر از نیروهای مزدور کشته و زخمی شدند و انبارها، خودروهای نظامی و مراکز تجمع نیروها در منطقه الوادیعه در شرق یمن منهدم و به آتش کشیده شد.
رسانههای وابسته به ائتلاف متجاوز نیز به کشته شدن دستکم ۶۰ نفر از عناصر خود از جمله فرماندهان ارشد اعتراف کردهاند؛ اعترافی که نشان میدهد حملات یمن صرفاً علیه مواضع لجستیکی نبوده و مراکز فرماندهی و کنترل را نیز هدف گرفته است.
پیام بازدارندگی و واکنش مراکز اطلاعاتی بینالمللی
گستردگی این عملیاتها در ارزیابی نهادهای بینالمللی نیز بازتاب یافته است. شرکت اطلاعات دریایی انگلیسی «ویندوارد» روز جمعه گزارشی منتشر کرد و در آن تأیید کرد که تغییر مسیر کشتیهای سعودی به سمت شمال دریای سرخ برای فرار از تنگه بابالمندب دیگر راهکاری مؤثر نیست. به نوشته این گزارش، حمله به نفتکش «وفا» در نزدیکی ینبع ثابت کرد که بازدارندگی یمن تا عمق آبهای نزدیک به خاک عربستان امتداد یافته و دامنه عملیات یمنیها فراتر از مرزهای اعلامشده پیشین محاصره گسترش پیدا کرده است.
در بعد زمینی نیز عملیات یمن بر پایه رصد دقیق اطلاعاتی و نفوذ در برنامههای عملیاتی دشمن طراحی شده بود؛ بهگونهای که اردوگاههای لجستیکی ریاض که از نیروهای مزدور با ملیتهای گوناگون تشکیل شده، دیگر هیچ امنیتی ندارند و هرگونه تشدید تنش از سوی عربستان با هزینه بیشتری مواجه میشود.
ریاض در برابر دو گزینه پرهزینه
واقعیت میدانی کنونی، عربستان را در معادلهای سخت قرار داده است. اگر ریاض بخواهد کشتیهای خود را در مسیرهای نزدیک نگه دارد، محمولههای نفتیاش در دایره بازدارندگی دریایی یمن قرار میگیرند؛ اگر هم به مسیرهای جایگزین مانند دور زدن از دماغه امید نیک روی بیاورد، هزینههای حملونقل و بیمه به سطوح بیسابقهای صعود میکند. در جبهه زمین نیز هدف قرار گرفتن اتاقهای عملیات و مراکز تجمع کلیدی، مانور نیروهای مزدور را عملاً ناممکن ساخته است.
نیروهای مسلح یمن پیش از این و در جریان نبرد حمایت از غزه و محاصره دریایی علیه رژیم صهیونیستی نشان داده بودند که توان رسیدن به دریای مدیترانه، اقیانوس هند و دریای عرب را نیز دارند. پیوند اطلاعاتی میان جغرافیای دریایی و زمینی، اکنون به مرحلهای رسیده که یمنیها نه فقط مکانها و اهداف ثابت، بلکه گزینهها و برنامههای آینده عربستان را رصد میکنند. در چنین شرایطی، تنها راه باقیمانده برای ریاض، به گفته منابع یمنی، پذیرش اراده و خواستههای مشروع مردم یمن است.
نظرات (0)