منطقه حفاظت‌شده توران در استان سمنان که به عنوان یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های یوزپلنگ آسیایی در ایران شناخته می‌شود، بار دیگر تصویری از یکی از ساکنان ارزشمند خود را به نمایش گذاشت. «فراز»، یوزپلنگ نر بالغ توران، در قاب دوربین یکی از محیط‌بانان این منطقه ثبت شده است.

یوزپلنگ آسیایی که با نام علمی Acinonyx jubatus venaticus شناخته می‌شود، یکی از نادرترین گونه‌های گربه‌سانان در جهان است. این زیرگونه که روزگاری در گستره وسیعی از شبه‌قاره هند تا خاورمیانه پراکنده بود، اکنون تنها در ایران جمعیت باقی‌مانده‌ای دارد و به همین دلیل به «یوزپلنگ ایرانی» نیز شهرت یافته است.

اهمیت منطقه توران برای یوزپلنگ ایرانی

منطقه حفاظت‌شده توران با وسعت بیش از یک و نیم میلیون هکتار، یکی از بزرگ‌ترین مناطق حفاظت‌شده ایران و از مهم‌ترین زیستگاه‌های بقای یوزپلنگ آسیایی به شمار می‌رود. ثبت تصاویر فردی از یوزپلنگ‌های منطقه، اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت سلامت، پراکندگی و رفتار این گونه در اختیار کارشناسان محیط زیست قرار می‌دهد.

«فراز» یکی از یوزپلنگ‌های نر شناخته‌شده در این منطقه است که در سال‌های اخیر بارها توسط دوربین‌های محیط‌بانان و دوربین‌های تله‌ای ثبت شده است.

وضعیت بحرانی یوزپلنگ ایرانی

یوزپلنگ ایرانی بر اساس فهرست سرخ اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت (IUCN) در رده «در معرض خطر انقراض» (Critically Endangered) قرار دارد. کاهش طعمه، تخریب زیستگاه، جاده‌ها و تهدیدات انسانی از مهم‌ترین عوامل تهدیدکننده بقای این گونه هستند.

بر اساس آخرین برآوردها، کمتر از ۲۰ قلاده یوزپلنگ بالغ در ایران باقی مانده است که این رقم ضرورت حفاظت جدی‌تر از این گونه و زیستگاه‌های آن را نشان می‌دهد. برنامه‌های حفاظتی متعددی از جمله حفاظت مشارکتی و فرهنگ‌سازی برای حفظ این گونه ارزشمند در دست اجرا است.