«شادی خوشمزه است: راههایی برای اینکه بچههای خوشحالتری باشیم» عنوان کتاب تازهای است که به تازگی از سوی نشر مهرک برای گروه سنی بالای هفت سال منتشر شده است. این اثر که نخستین جلد از مجموعه «مهارتهای زندگی» به شمار میرود، با بهرهگیری از قالب داستان، کودکان را با مفهوم شادی، اهمیت آن و روشهای دستیابی به زندگی شاد آشنا میکند.
کتابی در ۳۶ صفحه برای کودکان بالای هفت سال
این کتاب ۳۶ صفحهای مصور و رنگی را فهیمه احمدی، روانشناس بالینی، نوشته و سمیه محمدی تصویرگری آن را بر عهده داشته است. کتاب با بهای ۲۶۵ هزار تومان در اختیار علاقهمندان قرار گرفته و نخستین تجربه نویسنده در حوزه روانشناسی کودک و نوجوان محسوب میشود؛ هرچند احمدی پیش از این نیز در رده بزرگسال کتابی با نام «شادکام باشید» منتشر کرده بود.
از داستاننویسی تا روانشناسی بالینی
فهیمه احمدی در گفتوگویی درباره پیشینه خود میگوید: «از سنین نوجوانی برای گروه سنی کودک و نوجوان داستان مینوشتم و چندین جایزه ادبی هم در جشنوارههای مختلف دریافت کردهام. بعدها که در دانشگاه در رشته روانشناسی بالینی مشغول تحصیل شدم، در کنار تحصیل و کار، نویسندگی را کمرنگتر اما ادامه دادم.»
او درباره دلیل انتخاب قالب کتاب کودک برای انتقال مفاهیم روانشناسی توضیح میدهد: «چند وقت پیش با خودم فکر کردم که این بار مفاهیم روانشناسی و مهارتهای زندگی را با استفاده از عناصر داستانی که کتاب را جذابتر میکند، به بچهها یاد بدهم. بهتر دیدم اولین کتاب این مجموعه را به موضوع شیرینِ شادکام بودن اختصاص دهم؛ چون اگر این مفاهیم از کودکی در وجود بچهها نهادینه شود، میتوانند در طول زندگی از آن استفاده کنند.»
چرا شادی برای کودکان اهمیت دارد؟
نویسنده این کتاب معتقد است شادی تأثیر گستردهای بر فعالیتهای انسان دارد و در کتاب نیز اشاره کرده که همه احساسات در جایگاه خود مفید هستند، اما آموزش شاد زیستن به کودکان درس بزرگی است. به گفته احمدی، کودکی که شاد بودن را یاد گرفته، امیدوارتر است، دوستان بیشتری دارد، باانگیزهتر و پرتلاشتر عمل میکند و احساس ارزشمندی بیشتری در او شکل میگیرد.
او میافزاید: «کودکان شاد، خانوادهها را شادتر میکنند و وقتی خانوادهها شادتر باشند، جامعه شادتری خواهیم داشت. این نشاط و احساسات مثبت میتواند در جامعه طنینانداز شود.» به باور این روانشناس، با توجه به بمباران اطلاعاتی که کودکان امروز با آن روبهرو هستند، حضور یک روانشناس در مدرسه میتواند هم آگاهیهای مثبت در اختیار بچهها بگذارد و هم اختلالات هیجانی آنها را برطرف کند.
تصویرسازی احساسات برای کودکان
در این کتاب، احساساتی مانند غم و ترس به شکلی عینی تصویر شدهاند؛ مثلاً وقتی کودک غمگین است، انگار چیزی او را بغل کرده است. احمدی درباره این شیوه تصویرگری میگوید این تصاویر میتوانند احساسات انتزاعی را برای کودکان ملموستر کنند، اما تأکید میکند که این عینیسازی نگرانی خیالپردازی منفی ایجاد نمیکند: «مخاطبان این کتاب در سنی هستند که متوجه میشوند این تصاویر برای ملموستر شدن مفاهیم است؛ قرار نیست کودک فکر کند یک موجود خیالی ترسناک وجود دارد.»
زنگ خطر برای والدین کجاست؟
این روانشناس بالینی با اشاره به تفاوتهای فردی در ابراز احساسات میگوید: «هر انسان به دلیل تفاوتهای ژنتیکی، شرایط خانوادگی، محیطی و فرهنگی، شیوه متفاوتی برای ابراز شادی و غم دارد. اینکه کسی با شنیدن یک لطیفه قهقهه بزند و دیگری فقط لبخند بزند، تفاوتی طبیعی است.»
او اما درباره نشانههای هشداردهنده هشدار میدهد: «وقتی کودکی غم خود را بسیار اغراقشده ابراز میکند، به خاطر یک مسئله منزوی میشود، خواب و خوراکش به هم میریزد یا ساعتها نشخوار فکری دارد، این میتواند نشانه افسردگی باشد. در سوی مقابل، شادی بیشازحد همراه با رفتارهایی مانند رانندگی پرخطر، حرکات فیزیکی غیرایمن، پُرخوری یا کمخوری شدید و بیخوابی مداوم نیز میتواند علامت اختلال شیدایی (مانیا) باشد.»
تنظیم هیجانات؛ کلید سلامت روان کودکان
احمدی در پایان درباره ابراز احساسات در هر موقعیتی توضیح میدهد که روانشناسان به کودکان پیشنهاد میکنند احساسات خود را بپذیرند و ابراز کنند تا ارزش آن را یاد بگیرند؛ اما میان «تجربه احساسی» و «رفتار ناشی از آن» تفاوت وجود دارد. به گفته او، مفهوم «تنظیم هیجانات» به این معناست که انسان هیجانات مختلف را تجربه کند، اما رفتاری متناسب با موقعیت از خود نشان دهد؛ مهارتی که کتاب «شادی خوشمزه است» میکوشد از کودکی به مخاطبان خود بیاموزد.
نظرات (0)