سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، در آیین گرامیداشت نخستین سالگرد درگذشت استاد محمود فرشچیان که در ایوان عطار مجموعه فرهنگی-تاریخی سعدآباد برگزار شد، با تمجید از جایگاه این هنرمند فقید در حافظه فرهنگی ایران گفت: امروز روزی بهیادماندنی در تاریخ فرهنگ و هنر ایران است؛ روزی که فرهیختگان، هنرمندان، پیشکسوتان و صاحبان اندیشه از سراسر کشور گرد هم آمدهاند تا از یکی از سرمایههای بزرگ فرهنگی ایران در عرصه ملی و جهانی تجلیل کنند.
راز ماندگاری انسانها؛ «زیست فرهنگی»
صالحیامیری با طرح این پرسش که چرا برخی انسانها پس از مرگ در حافظه تاریخی ملتها ماندگارتر میشوند، خاطرنشان کرد: در طول تاریخ، صاحبان قدرت و ثروت بسیاری آمدهاند و رفتهاند و نام بسیاری از آنان حتی در حافظه تاریخی باقی نمانده است؛ اما در مقابل، انسانهایی هستند که با گذشت قرنها همچنان زندهاند و جامعه از آنان سخن میگوید.
وی راز این ماندگاری را در «زیست فرهنگی» جستوجو کرد و افزود: انسانهایی که با معرفت، فضیلت، اخلاق، فرهنگ و معنا زندگی میکنند، با مرگ پایان نمییابند، بلکه به بخشی از حافظه تاریخی یک ملت تبدیل میشوند.
سرمایه اصلی ایران، فرهنگی است نه صرفاً اقتصادی
وزیر میراثفرهنگی با تأکید بر اینکه سرمایه ایران در شاخصهای اقتصادی و داراییهای مادی خلاصه نمیشود، تصریح کرد: شعر، موسیقی، تئاتر، نقاشی، نگارگری، خط، ادبیات، اندیشه و میراثفرهنگی، سرمایههای ماندگاری هستند که هویت این سرزمین را در طول تاریخ استمرار بخشیدهاند.
وی با اشاره به فرسایشپذیری سرمایههای مادی گفت: سرمایه فرهنگی، اگر بهدرستی صیانت و منتقل شود، میتواند قرنها و هزارهها به حیات خود ادامه دهد؛ از این منظر، فرهنگ و هنر یکی از بنیادهای ماندگاری تمدن و هویت ملی ایران است.
فرشچیان؛ حلقه زنده زنجیره نگارگری ایران
صالحیامیری استاد محمود فرشچیان را نمونهای برجسته از زیست فرهنگی ایرانی دانست و گفت: ما از تبار استاد کمالالدین بهزاد و کمالالملک به فرشچیان رسیدهایم و این چهرهها حلقههای زنده زنجیرهای هستند که هویت هنری و فرهنگی ایران را در طول تاریخ استمرار بخشیدهاند.
وی با اشاره به ابعاد معرفتی و هویتی آثار این هنرمند فقید اظهار کرد: باور من این است که فرشچیان هم ایرانشناس بود و هم اسلامشناس؛ هنرمندی که توانست بخشی از عمیقترین مفاهیم فرهنگ ایرانی و معارف اسلامی و شیعی را با زبان هنر به مخاطب منتقل کند. هر یک از آثار او را میتوان همچون کتابی گشوده از فرهنگ، معنویت، معرفت و تاریخ ایران خواند.
دو مسئولیت اساسی در برابر میراث فرشچیان
وزیر میراثفرهنگی با تأکید بر ضرورت انتقال میراث این هنرمند به نسلهای آینده گفت: امروز در برابر میراث فرشچیان دو مسئولیت اساسی داریم؛ نخست، معرفی این چهره بزرگ به نسل جوان و تبدیل او به بخشی از حافظه فرهنگی نسلهای آینده و دوم، معرفی ظرفیتهای فرهنگی و هنری ایران به جامعه جهانی.
وی افزود: آموزش و پرورش، آموزش عالی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و همه نهادهای فرهنگی باید فرشچیان را به نسل جدید معرفی کنند؛ زیرا شناخت فرشچیان، شناخت بخشی از فرهنگ، هنر، معرفت، فضیلت و معنویت ایرانی است.
تقویت روایت فرهنگی ایران در جهان
صالحیامیری با اشاره به اهمیت روایت ایران در عرصه بینالمللی گفت: در جهان امروز، روایتهای مختلفی درباره ایران تولید و بازنمایی میشود و گاه دشمن تلاش میکند تصویر ایران را فقط در چارچوب مؤلفههایی همچون جنگ تعریف کند؛ در حالی که ایران پیش از هر چیز، سرزمین فرهنگ، هنر، اندیشه، تمدن و میراث تاریخی است.
وی تصریح کرد: جهان باید هنگامی که نام ایران را میشنود، علاوه بر همه واقعیتهای امروز، به یاد فردوسی، حافظ، سعدی، عطار و فرشچیان بیفتد؛ چهرههایی که نمایندگان قدرت نرم و سرمایه فرهنگی ایران هستند.
خسارت بیش از ۱۰ همتی به آثار تاریخی کشور
وزیر میراثفرهنگی همچنین در حاشیه این مراسم از آسیب دیدن ۱۴۹ اثر تاریخی در جریان جنگ تحمیلی اخیر خبر داد و گفت: این آثار بین ۱۰ تا ۹۰ درصد خسارت دیدهاند؛ برآورد اولیه خسارتها در سال گذشته حدود ۷.۵ همت بود که با تجدید برآورد و با توجه به افزایش قیمتها، اکنون میزان خسارتها حتماً بیش از ۱۰ همت است.
وی با اشاره به پایان یافتن حفاظت اضطراری از این آثار افزود: همکاران ما در حال مطالعه برای نحوه مرمت این آثار هستند؛ بخشی از دستگاهها مسئولیت اجتماعی را پذیرفتهاند، دولت نیز بخشی از هزینهها را تقبل کرده و ایرانیان خارج از کشور نیز اعلام آمادگی کردهاند. با امن شدن فضای جنگ، عملیات مرمت آغاز خواهد شد و این آثار در کمترین فرصت ممکن به چرخه عمومی بازخواهند گشت.
وزیر میراثفرهنگی در پایان با قدردانی از حضور هنرمندان، پیشکسوتان و اهالی فرهنگ و هنر در این آیین، تأکید کرد: پاسداشت واقعی فرشچیان زمانی محقق میشود که میراث فکری، هنری و فرهنگی او به نسلهای بعد منتقل شود و جهان نیز با این سرمایه بزرگ فرهنگی ایران بیش از پیش آشنا شود.
نظرات (0)