شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در نامهای خطاب به دستگاههای اجرایی، مجموعهای از ضوابط و ملاحظات حفاظتی را برای جلوگیری از تلفات حیاتوحش در تأسیسات آبی سراسر کشور ابلاغ کرد. در این نامه با اشاره به گزارشهای دریافتی از ادارات کل حفاظت محیط زیست استانها، اعلام شده که سقوط و گرفتار شدن جانوران در مخازن، کانالهای انتقال آب، استخرهای ذخیره آب کشاورزی، استخرهای پرورش آبزیان و حوضچههای واقع در عرصههای طبیعی، خسارات قابل توجهی به تنوع زیستی کشور وارد میکند.
خطر جدی برای گونههای در معرض انقراض
به گفته رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، این تلفات بهویژه برای گونههای در معرض خطر انقراض و گونههای حمایتشده و حفاظتشده، آسیبهای جبرانناپذیری به همراه دارد. بررسیهای میدانی نشان میدهد در بسیاری از موارد، به دلیل پیشبینی نشدن یا اجرای نامناسب تدابیر حفاظتی، همچنان شاهد تلف شدن جانوران وحشی در این تأسیسات هستیم.
انصاری در این ابلاغیه به ماده ۵۴ آییننامه ایمنی مخازن آب و استخرها، مصوب شورای عالی حفاظت فنی نیز استناد کرده است. بر اساس این مقررات، در اطراف استخرها از جمله مخازن آب آتشنشانی و کشاورزی باید نرده حفاظتی مناسب تعبیه شود و محیط از روشنایی کافی برخوردار باشد.
الزامات حفاظتی در همه مراحل تأسیسات آبی
بر اساس ضوابط تازه، دستگاههای اجرایی، اشخاص حقیقی و حقوقی و بهرهبرداران تأسیسات آبی موظفاند در مراحل مکانیابی، طراحی، احداث، بازسازی، توسعه، بهرهبرداری و نگهداری، ملاحظات حفاظت از جانوران وحشی را در نظر بگیرند. از جمله این الزامات میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- اجتناب از استقرار تأسیسات در زیستگاههای حساس، گذرگاههای شناختهشده و مسیرهای تردد گونههای جانوری
- شناسایی مخاطرات احتمالی برای حیاتوحش در مطالعات و طراحی طرحهای جدید و پیشبینی اقدامات کاهش خطر
- استفاده از حصار، نرده، پوشش، موانع بازدارنده یا تجهیزات مناسب برای محدود کردن دسترسی جانوران به نقاط پرخطر
- پیشبینی امکان خروج ایمن جانوران از طریق رمپ، مسیر شیبدار، سکوی خروج، پله یا سایر سازههای مناسب
اولویت ایمنسازی در بازسازی تأسیسات
در ابلاغیه جدید تأکید شده است که در بازسازی و بهسازی تأسیسات موجود نیز ایجاد مسیرهای خروج و اجرای اقدامات ایمنسازی حیاتوحش باید در اولویت قرار گیرد. همچنین این دستورالعمل بر شناسایی و پایش تأسیسات دارای سابقه یا احتمال بالای تلفات تأکید دارد و خواستار ثبت و مستندسازی تلفات و اصلاح طراحی، تجهیزات حفاظتی یا شیوه بهرهبرداری در مواردی است که تلفات بهصورت مکرر رخ میدهد.
بهعلاوه، برای تأسیسات واقع در مجاورت مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست، زیستگاههای حساس، کریدورهای حیاتوحش و سایر مناطق دارای ارزش حفاظتی، طراحی و اجرای اقدامات حفاظتی باید با هماهنگی ادارات کل حفاظت محیط زیست استانها انجام شود و اطلاعات مربوط به تلفات و اقدامات اصلاحی میان دستگاههای ذیربط تبادل و مستندسازی گردد.
آموزش، علائم هشداردهنده و حقابه محیط زیست
آموزش کارکنان، پیمانکاران و عوامل بهرهبرداری در زمینه حفاظت از حیاتوحش، شناسایی مخاطرات، نگهداری تجهیزات حفاظتی و نحوه برخورد با جانوران گرفتار، از دیگر الزامات این ابلاغیه است. استفاده از علائم هشداردهنده و ابزارهای اطلاعرسانی مناسب در نقاط پرخطر نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
در بخش دیگری از این نامه با اشاره به برداشت آب برای فعالیتهای کشاورزی از چشمهها و نهرهای واقع در محیطهای طبیعی، تأکید شده است که اجرای این طرحها در مناطق تحت مدیریت سازمان، موضوع بند «الف» ماده ۳ قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست، مستلزم اخذ مجوز از ادارات کل حفاظت محیط زیست استانهاست. این ابلاغیه همچنین خواستار خودداری از مسدود کردن کامل چشمهها هنگام برداشت منابع آب شده و تأکید دارد که حداقل ۳۰ درصد از جریان طبیعی و دائمی آب برای حفظ اکوسیستمهای طبیعی و تنوع زیستی بهعنوان حقابه محیط زیست لحاظ شود.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست از وزارتخانههای نیرو و جهاد کشاورزی و شرکتهای وابسته خواسته است این ضوابط را به تمامی واحدهای تابعه ابلاغ کرده و تمهیدات لازم برای اجرا و نظارت بر حسن اجرای ضوابط حفاظتی را اتخاذ کنند. بر اساس این دستورالعمل، انتخاب، طراحی و اجرای اقدامات حفاظتی باید متناسب با نوع تأسیسات، شرایط بهرهبرداری، ویژگیهای محیطی و گونههای جانوران وحشی منطقه و بر اساس اصول مهندسی، نتایج ارزیابی مخاطرات و الزامات محیط زیستی انجام شود.
نظرات (0)