روزنامه لبنانی «الاخبار» در گزارشی تحلیلی به واکنش رژیم صهیونیستی نسبت به امضای «توافقنامه سهجانبه مکه» میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان پرداخته و آن را نشانهای از دگرگونی در معادلات امنیتی منطقه پس از شکست جنگ علیه ایران دانسته است.
توافقی که نتیجه شکست جنگ است
بر اساس این تحلیل، رژیم صهیونیستی پیمان مکه را یک تهدید نظامی مستقیم برای خود تلقی نمیکند، اما بهصراحت پذیرفته که شکلگیری این ائتلاف، حاصل ناکامی جنگ افروزی آمریکایی-صهیونیستی علیه ایران است. به نوشته الاخبار، این جنگ نه تنها چهره خاورمیانه را تغییر نداد، بلکه نشان داد که چتر دفاعی آمریکا در قبال عربستان و دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس کارآمدی چندانی ندارد.
همین ناتوانی، کشورهای عربی منطقه را بر آن داشته تا بهدنبال شرکای جایگزین یا مکملی بگردند که بتوانند امنیت آنها را بدون اتکای صرف به واشنگتن تأمین کنند. تلآویو اما این ائتلاف را بلوکی ضد ایرانی نمیبیند؛ چراکه به اعتقاد صهیونیستها، مراجعه ریاض به آنکارا و اسلامآباد بهجای درخواست کمک از اسرائیل، این پیام را به تهران منتقل میکند که این پیمان ماهیتی دفاعی دارد و در پی رویارویی مستقیم نیست.
آسیبپذیری ریاض یا قدرتنمایی؟
به باور رژیم صهیونیستی، توافق مکه بیش از آنکه بیانگر توانمندی عربستان باشد، نشاندهنده آسیبپذیری این کشور است. این نگرانی ریشه در این ارزیابی دارد که ایران با جرئت و اراده بیشتری از جنگ با آمریکا و متحدانش خارج شده است و اکنون بهکارگیری فشار نظامی برای پیشبرد خواستههای خود در منطقه را ممکن میداند؛ عاملی که کشورهای حاشیه خلیج فارس را ناگزیر کرده برای تثبیت موقعیت خویش، به گسترش دایره شرکا روی آورند.
در این میان، پاکستان بهعنوان یکی از حامیان فرامنطقهای وارد این معادله شده است. نکته قابل توجه از نگاه تحلیلگران، اصرار اسلامآباد بر این است که ائتلاف مذکور نباید موضعی خصمانه علیه ایران تلقی شود، بهویژه آنکه هیچگونه سابقه روابط خصمانهای میان پاکستان و ایران وجود ندارد.
انگیزه آنکارا و نگرانی فزاینده اسرائیل
در مورد ترکیه نیز انگیزه این کشور آشکار ارزیابی شده است؛ آنکارا در جستجوی حضور و نفوذی در منطقه است که امیدوار است با توانمندیهای نظامی خود همتراز باشد. از دیدگاه رژیم صهیونیستی، با اعلام توافق مکه، بخش دیگری از امیدهای تلآویو برای ایجاد ائتلافی منطقهای با محوریت «خطرات امنیتی و سیاسی ایران» از میان میرود؛ زیرا تمایل کشورهای عربی به مشارکتهای منطقهای به دور از اسرائیل، به این معناست که این کشورها دیگر اسرائیل را پناهگاهی امن نمیدانند، بلکه آن را مسئلهای میبینند که باید از آن فاصله گرفت.
واکنش محتاطانه کابینه و موضع وزرای افراطی
کابینه رژیم صهیونیستی در قبال اعلام این توافق رفتاری محتاطانه در پیش گرفته و تاکنون موضع رسمیای در رد یا خطرناک توصیف کردن آن اعلام نکرده است. با این حال، «عمیخای شیکلی»، وزیر امور دیاسپورا و از چهرههای راست افراطی، خواستار تشکیل ائتلافی متشکل از امارات، قبرس، یونان و سومالیلند برای مقابله با آنچه «ائتلاف سنی خطرناک» خوانده، شده است.
بر اساس این تحلیل، توافق مکه تاکنون در تلآویو بیشتر بهعنوان هشداری به آمریکا درک میشود تا سرآغازی برای جایگزینهای حمایتی بهجای واشنگتن. همچنین این پیمان تلاشی ضمنی برای ترغیب ایران و متحدانش به پرهیز از اقدامات خصمانه علیه ریاض ارزیابی شده است.
تأثیر بر مذاکرات آینده با تلآویو
این توافق همچنین نشان میدهد که عربستان با شرایط و مطالبات بیشتری سر میز مذاکره احتمالی با اسرائیل حاضر خواهد شد و دیگر ترتیبات پیشنهادی پیش از شکلگیری این چتر سهجانبه را نخواهد پذیرفت. از دیدگاه تلآویو، پیمان مکه فاصله میان کشورهای عربی و رژیم صهیونیستی را بیشتر کرده و در عین حال گویای دقت و احتیاط این کشورها در پرهیز از تحریک ایران است؛ و این دقیقاً همان موضوعی است که نگرانی صهیونیستها را برانگیخته است.
نظرات (0)