به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری، ساعاتی پس از حملات گسترده پهپادی و موشکی یمن به منطقه جازان عربستان، داده‌های سامانه‌های ردیابی کشتی‌ها (AIS) نشان داد که شمار قابل توجهی از شناورها و نفتکش‌ها با شتاب در حال خروج از این بندر هستند. تصاویر منتشر شده از سوی منابع ناوبری، فرار دست‌کم ۱۱ فروند کشتی و یک نفتکش غول‌پیکر را از بندر جازان تأیید می‌کند.

اهمیت استراتژیک جازان

بندر جازان در جنوب غربی عربستان و در کرانه دریای سرخ واقع شده است. این بندر به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، یکی از پایانه‌های کلیدی صادرات نفت و فرآورده‌های نفتی عربستان سعودی به شمار می‌رود. ویژگی منحصربه‌فرد جازان در این است که امکان صادرات نفت را بدون نیاز به عبور از تنگه هرمز فراهم می‌کند؛ موضوعی که در سال‌های اخیر و با تشدید تنش‌ها در آب‌های خلیج فارس، اهمیت دوچندانی یافته بود.

شکست کریدور جایگزین

تنگه هرمز که گذرگاه اصلی صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس محسوب می‌شود، همواره به عنوان یک نقطه آسیب‌پذیر در امنیت انرژی جهان مطرح بوده است. عربستان سعودی با بهره‌گیری از پایانه جازان و خطوط لوله راهبردی، به دنبال ایجاد مسیری جایگزین برای کاهش وابستگی به این تنگه بود. با این حال، حملات یمن به این منطقه عملاً این کریدور جایگزین را از کار انداخته و زنجیره صادرات نفت سعودی را با چالش جدی مواجه کرده است.

کارشناسان اقتصادی معتقدند که خروج نفتکش‌ها از جازان و توقف احتمالی فعالیت این پایانه، می‌تواند بر بازارهای جهانی نفت تأثیر بگذارد. عربستان در سال‌های گذشته سرمایه‌گذاری گسترده‌ای روی پایانه جازان انجام داده بود تا بتواند روزانه میلیون‌ها بشکه نفت را بدون عبور از تنگه هرمز روانه بازارهای جهانی کند.

واکنش بازارها و چشم‌انداز آینده

به دنبال انتشار اخبار مربوط به حمله یمن به جازان و فرار نفتکش‌ها، بازارهای نفتی منطقه با نوساناتی همراه شد. تحلیلگران مسائل انرژی بر این باورند که اگرچه تأسیسات نفتی جازان ممکن است آسیب مستقیم ندیده باشد، اما خروج ناگهانی کشتی‌ها و تردید شرکت‌های کشتیرانی برای بازگشت به این بندر، می‌تواند به اختلال در زنجیره تأمین نفت منجر شود.

یمن در ماه‌های اخیر با تشدید حملات خود به عمق خاک عربستان، توانسته است معادلات امنیتی منطقه را تحت تأثیر قرار دهد. حملات پهپادی و موشکی به تأسیسات حساس سعودی، از جمله آرامکو و پایانه‌های نفتی، نشان‌دهنده افزایش توان تهاجمی نیروهای مسلح یمن است. این تحولات در حالی رخ می‌دهد که تلاش‌های بین‌المللی برای برقراری آتش‌بس در یمن همچنان ادامه دارد.

پیامدهای راهبردی

کارشناسان مسائل راهبردی معتقدند که از کار افتادن خط دورزن تنگه هرمز، وابستگی عربستان و متحدانش را به امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز بیش از پیش آشکار می‌کند. این رویداد همچنین نشان می‌دهد که امنیت تأسیسات نفتی عربستان حتی در مناطق دوردست مانند جازان نیز تضمین‌شده نیست و گروه‌های مقاومت منطقه‌ای توانایی به چالش کشیدن زیرساخت‌های حیاتی این کشور را دارند.

نیروهای مسلح یمن پیش از این نیز حملات متعددی به تأسیسات نفتی عربستان از جمله پالایشگاه‌های شرکت آرامکو در بقیق و خریص انجام داده بودند که منجر به کاهش چشمگیر تولید نفت این کشور شد. با این حال، حمله به جازان از آن جهت حائز اهمیت است که یک نقطه استراتژیک و جایگزین برای صادرات نفت را هدف قرار داده است.