محمدتقی زاجکانی‌ها، معاون مسکن و ساختمان اداره‌کل راه و شهرسازی استان قزوین، در جریان بازدید از پروژه‌های نهضت ملی مسکن در شهر جدید مهرگان، تازه‌ترین وضعیت این طرح را در استان تشریح کرد. وی با اشاره به جایگاه ویژه نهضت ملی مسکن در میان طرح‌های بزرگ کشور، گفت که این استان از نظر پیشبرد طرح، پیشرفت فیزیکی، مدیریت پروژه‌ها و کیفیت ساخت‌وساز در جمع سه استان برتر کشور قرار دارد.

ثبت‌نام گسترده و پالایش متقاضیان

به گفته زاجکانی‌ها، از زمان آغاز ثبت‌نام طرح نهضت ملی مسکن، بیش از ۱۱۰ هزار نفر در استان قزوین برای بهره‌مندی از مزایای آن ثبت‌نام کردند. پس از انجام فرآیند پالایش و بررسی شرایط، حدود ۲۵ هزار نفر واجد شرایط شناخته شدند و برای تأمین زمین این افراد در نقاط مختلف استان اقدام شده است.

از مجموع متقاضیان واجد شرایط، حدود ۲۳ هزار و ۸۰۰ واحد در قالب پروژه‌های انبوه‌سازی در حال اجراست که متولی‌گری ساخت و پالایش متقاضیان بر عهده اداره‌کل راه و شهرسازی و بنیاد مسکن است. بخش دیگری از واحدها نیز در قالب «گروه ساخت» اجرا می‌شود؛ به این صورت که زمین در اختیار متقاضیان قرار می‌گیرد و فرآیند ساخت توسط خود آن‌ها انجام می‌شود. این پروژه‌ها در شهرهایی مانند ضیاءآباد، محمودآباد نمونه و سایر شهرهای کوچک استان در جریان است.

پیشرفت فیزیکی از ۴۰ به ۸۲ درصد

معاون مسکن و ساختمان استان قزوین با اشاره به روند پیشرفت پروژه‌های انبوه‌سازی گفت: اواخر سال ۱۴۰۳، پیشرفت فیزیکی این پروژه‌ها در استان کمتر از ۴۰ درصد بود، اما امروز این میزان به حدود ۸۲ درصد رسیده است.

وی افزود: تاکنون حدود ۷ هزار و ۵۰۰ واحد تکمیل و برای تحویل به متقاضیان آماده شده است و این تعداد به‌تدریج افزایش خواهد یافت. هدف‌گذاری قطعی تحویل حداقل ۴ هزار واحد دیگر تا پایان سال است؛ اگرچه از نظر پیشرفت ساختمانی، امکان تحویل تا حدود ۸ هزار واحد نیز وجود دارد. به گفته وی، تحویل واحدهای مسکونی باید همزمان با تأمین زیرساخت‌های آب، برق، گاز و فاضلاب انجام شود و به همین دلیل هدف‌گذاری قطعی روی تحویل حداقل ۴ هزار واحد است.

اجرای همزمان زیرساخت‌ها

زاجکانی‌ها یکی از چالش‌های اصلی گذشته را تمرکز بر ساخت واحدهای مسکونی بدون پیش‌بینی همزمان زیرساخت‌ها عنوان کرد و گفت: در گذشته، به‌ویژه در سایت ۲۸۶ هکتاری مهرگان، بیشتر تمرکز بر ساخت ساختمان‌ها بود و زیرساخت‌های مورد نیاز به‌صورت همزمان پیش‌بینی نشده بود. از ابتدای دولت چهاردهم و بر اساس سیاست‌های وزارت راه و شهرسازی مقرر شد ساخت واحدهای مسکونی و اجرای زیرساخت‌ها به‌صورت همزمان پیش برود.

وی خاطرنشان کرد: امروز دستگاه‌های خدمات‌رسان تقریباً متناسب با روند ساخت پروژه‌ها در حال پیشرفت هستند، هرچند در برخی بخش‌ها حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد عقب‌ماندگی نسبت به روند ساخت وجود دارد که بخشی از آن ناشی از تداخل کاری در سایت‌هاست و هماهنگی با پیمانکاران برای رفع این مشکلات در حال انجام است. در حوزه مساجد نیز دو پروژه در مهرگان در حال اجراست که یکی از آن‌ها با زیربنای یک هزار و ۲۲۶ مترمربع، حدود ۵۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و عملیات اجرایی مسجد دوم امسال آغاز می‌شود.

تأمین مالی زیرساخت‌ها

معاون مسکن و ساختمان استان قزوین درباره تأمین منابع مالی زیرساخت‌ها اظهار کرد: بر اساس مصوبه شورای عالی مسکن، هزینه اجرای زیرساخت‌ها یک‌سوم توسط وزارت نیرو، یک‌سوم از محل منابع صندوق ملی مسکن و اعتبارات وزارت راه و شهرسازی و یک‌سوم نیز توسط استانداری‌ها تأمین می‌شود.

وی افزود: تاکنون بیش از ۸۰۰ میلیارد تومان از اعتبارات سازمان ملی زمین و مسکن و صندوق ملی مسکن به دستگاه‌های خدمات‌رسان تخصیص داده شده که حدود ۶۴۰ میلیارد تومان آن به حساب آب و فاضلاب و حدود ۲۰۰ میلیارد تومان نیز به بخش برق اختصاص یافته است. تأمین زیرساخت گاز نیز طبق روال، از محل منابع شرکت گاز انجام می‌شود.

زاجکانی‌ها با اشاره به تفاوت مدل‌های اجرایی توضیح داد: در پروژه‌های حمایتی که زمین با مالکیت دولت و به‌صورت اجاره ۹۹ ساله در اختیار متقاضیان قرار گرفته، هزینه اجرای زیرساخت‌ها بر عهده دولت است، اما در زمین‌هایی که مالکیت شخصی دارند، این هزینه بر عهده متقاضیان خواهد بود. درباره پروژه‌های گروه ساخت در رشتقون نیز گفت: در این مدل، زمین به متقاضی واگذار می‌شود و ساخت توسط خود متقاضی انجام می‌شود؛ بنیاد مسکن بر روند اجرا نظارت دارد و اداره‌کل راه و شهرسازی نیز متقاضی را برای دریافت تسهیلات به بانک معرفی می‌کند.

خدمات روبنایی؛ از مدرسه تا درمان

معاون مسکن و ساختمان استان قزوین با اشاره به خدمات روبنایی پروژه‌ها گفت: برای تأمین حداقل‌های مورد نیاز زندگی مردم، اجرای این خدمات نیز در دستور کار قرار گرفته است. مهم‌ترین نیاز در این حوزه موضوع آموزش است؛ ۱۲ مدرسه با مشارکت اداره‌کل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس در پروژه‌های نهضت ملی مسکن در حال اجراست که از این تعداد هشت مدرسه در مهرگان و چهار مدرسه در سایر نقاط استان قرار دارد.

به گفته وی، زمین این مدارس توسط اداره‌کل راه و شهرسازی تأمین می‌شود و ۵۰ درصد منابع ساخت از محل منابع سازمان ملی زمین و مسکن و ۵۰ درصد دیگر از منابع ملی، استانی و ظرفیت خیرین تأمین خواهد شد. این ۱۲ مدرسه در مجموع بیش از ۱۲۰ کلاس درس و بیش از ۱۶ هزار مترمربع زیربنا خواهند داشت و پیش‌بینی می‌شود از سال آینده مورد بهره‌برداری قرار گیرند.

زاجکانی‌ها از احداث یک کلانتری با زیربنای ۷۳۵ مترمربع در شهر جدید مهرگان خبر داد که سال گذشته تحویل شده است. همچنین ۱۳۹ واحد تجاری در مهرگان در حال احداث است تا نیازهای روزمره ساکنان این منطقه تأمین شود. وی افزود: آماده‌سازی معابر در این سایت‌ها بدون دریافت هزینه از متقاضیان انجام می‌شود و منابع آن از محل تهاتر و فروش دارایی‌های اداره‌کل تأمین می‌شود. برای خدمات درمانی نیز یک قطعه زمین برای احداث بیمارستان در مهرگان به تأمین اجتماعی واگذار شده است.

سامانه ثبت‌نام و چالش تأمین زمین

معاون مسکن و ساختمان استان قزوین درباره توقف موقت سامانه ثبت‌نام نهضت ملی مسکن گفت: این سامانه در سطح ملی به‌صورت موقت متوقف شده و دلیل آن، تعهداتی است که از سال ۱۴۰۰ ایجاد شده و هدف‌گذاری شده بود ابتدا این تعهدات به سرانجام برسد. با افزایش میزان تحویل واحدها و رسیدن روند اجرای پروژه‌ها به مراحل پایانی، سامانه ثبت‌نام نیز مجدداً باز خواهد شد.

وی در پایان به چالش الحاق زمین به محدوده شهرها اشاره کرد و گفت: بر اساس قانون جهش تولید مسکن، الحاق زمین‌های کشاورزی درجه یک و دو با محدودیت مواجه است و این موضوع در استان قزوین به دلیل ظرفیت بالای اراضی کشاورزی، یکی از چالش‌های جدی در تأمین زمین محسوب می‌شود. با این وجود، در قالب طرح جوانی جمعیت، برای بیش از ۴۶ هزار و ۷۰۰ متقاضی زمین تأمین و واگذار شده و برای تمام متقاضیان واجد شرایط نهضت ملی مسکن در استان نیز زمین تأمین شده و پروژه‌ها در حال اجراست.