محمود محمودی، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان تهران، در نشستی خبری به تشریح وضعیت ناترازی برق کشور و جایگاه ویژه پایتخت در این معادله پرداخت. او با اشاره به اهمیت راهبردی صنعت برق تأکید کرد که شبکه سراسری برق ایران یکی از یکپارچه‌ترین شبکه‌های جهان است و به‌صورت جزیره‌ای فعالیت نمی‌کند؛ به همین دلیل هر اختلالی در هر نقطه از کشور می‌تواند اثر خود را در پایتخت نشان دهد.

ظرفیت اسمی در برابر تولید واقعی

به گفته محمودی، حدود ۱۵۰ نیروگاه بزرگ در سراسر کشور وظیفه تولید برق را بر عهده دارند و ظرفیت اسمی شبکه به ۱۰۰ تا ۱۰۵ هزار مگاوات می‌رسد؛ اما این رقم به معنای تولید عملی و قابل اتکا در همه شرایط نیست. نیروگاه‌ها با محدودیت‌های بهره‌برداری، برنامه‌های تعمیرات، گرمای شدید، سرمای هوا و سایر قیود فنی مواجه‌اند.

وی یادآور شد که در اوج تابستان سال گذشته، یعنی روز ۳۱ تیرماه، بیشترین میزان تولید عملی برق کشور حدود ۶۸ هزار مگاوات ثبت شد. ایران با وجود آنکه از نظر جمعیت در رتبه هجدهم یا نوزدهم جهان قرار دارد و تقریباً دو برابر نیاز جمعیتی خود برق تولید می‌کند، همچنان با پدیده ناترازی دست‌به‌گریبان است.

چرا کسری تولید عمیق‌تر شد؟

مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان تهران با اشاره به شرایط سخت یک سال گذشته گفت: گرمای زودهنگام از نیمه فروردین آغاز شد و پس از آن نیز رویدادهای امنیتی و جنگ ۱۲ روزه خردادماه بر پیچیدگی شرایط افزود. از سال گذشته تاکنون دست‌کم چهار هزار مگاوات از ظرفیت نیروگاهی کشور از دست رفته و واحدهایی مانند فولاد مبارکه و پارس جنوبی از مدار خارج شده‌اند؛ به همین دلیل نسبت به سال قبل بین سه هزار و ۵۰۰ تا چهار هزار مگاوات از نظر تولید عقب هستیم.

این در حالی است که مصرف برق کشور سالانه بین چهار تا ۶ درصد رشد می‌کند و با فرض نیاز حدود ۸۰ هزار مگاواتی سال گذشته، تنها همین رشد مصرف، چهار تا پنج هزار مگاوات به تقاضای جدید اضافه می‌کند. محمودی جمع این دو عامل را عقب‌افتادگی حداقل هشت هزار مگاواتی نسبت به سال گذشته دانست و از تعریف ۱۴ مگاپروژه در سال جاری خبر داد که بخشی از آن به حوزه تولید اختصاص دارد.

زنجیره تولید تا توزیع؛ پایتخت در نقطه حساس

محمودی با تشریح مسیر برق از تولید تا مصرف توضیح داد: برق تولیدی پس از افزایش ولتاژ، در سطوح ۲۳۰ و ۴۰۰ کیلوولت به ۱۶ شرکت برق منطقه‌ای تحویل می‌شود و شرکت برق منطقه‌ای تهران، استان‌های تهران، البرز و قم را پوشش می‌دهد. در نهایت ۳۹ شرکت توزیع در کشور خدمات برق را به مشترکان ارائه می‌کنند که شرکت توزیع نیروی برق استان تهران یکی از آنهاست.

وی هشدار داد که اگر در بخش انتقال مشکلی ایجاد شود، تولید در شبکه حبس می‌شود و آثار آن به‌سرعت در شبکه توزیع و در زندگی روزمره مردم دیده می‌شود. به گفته وی، استان تهران به‌عنوان مرکز کشور و یکی از قطب‌های اصلی صنعتی، هم بیشترین بار صنعتی و هم بیشترین بار خانگی کشور را به خود اختصاص داده است؛ نیاز مصرف این استان به ۱۲ هزار و در برخی شرایط تا ۱۵ هزار مگاوات می‌رسد، در حالی که حداکثر تولید برق استان تنها حدود هفت تا هشت هزار مگاوات است.

مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان تهران تأکید کرد: اگر به هر دلیلی پایداری شبکه سراسری به مخاطره بیفتد و کشور ناگزیر به تأمین جزیره‌ای برق شود، بیش از همه در تهران ناترازی بزرگی رقم خواهد خورد؛ به همین دلیل حفظ پایداری شبکه در اولویت کاری همکاران ما قرار دارد.

توسعه تجدیدپذیرها و هوشمندسازی

در بخش تولید انرژی پاک نیز اقدامات قابل توجهی انجام شده است. به گفته محمودی، برنامه هفتم توسعه الحاق ۱۲ هزار مگاوات انرژی خورشیدی و پاک را پیش‌بینی کرده و تاکنون بیش از پنج هزار مگاوات ظرفیت خورشیدی به شبکه اضافه شده است. در استان تهران نیز نزدیک به ۲۰۰ مگاوات انرژی خورشیدی به‌صورت فعال یا در دست اجرا وجود دارد و نیروگاه‌های ۶۳ و ۳۲ مگاواتی شمس‌آباد در مسیر توسعه قرار دارند.

وی سدها و نیروگاه‌های برق‌آبی را بخش مهمی از سبد تولید دانست و گفت حدود ۱۲ هزار مگاوات از تولید کشور به این نیروگاه‌ها وابسته است و بارندگی مناسب باعث شده سدها بین ۶۰ تا ۷۰ درصد پرشدگی داشته باشند. همچنین در حوزه توزیع، توسعه نیروگاه‌های کوچک و پراکنده زیر هفت مگاوات، عمدتاً از نوع سه مگاواتی، در دستور کار قرار گرفته است.

محمودی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع عدالت در تأمین برق و نقش هوشمندسازی اشاره کرد و گفت: رعایت الگوی مصرف مشترکان خانگی تهران از حدود ۷۷ درصد در سال گذشته به ۸۳.۵ درصد در سال جاری رسیده است. از حدود دو میلیون و ۳۰۰ هزار کنتور برق استان تهران، نزدیک به ۶۰۰ هزار کنتور هوشمند است و در بخش مشترکان تجاری نیز حدود ۷۰ درصد بار تحت پوشش کنتورهای هوشمند قرار گرفته است.