سید مهدی غضنفری، رئیس هیئت عامل صندوق توسعه ملی، در آیین امضای تفاهمنامه اعطای تسهیلات به بخش‌های اقتصادی مناطق کمتر توسعه‌یافته، با اشاره به عملکرد ناموفق دوره‌های پیشین، نسبت به تکرار تجربه شکست‌خورده تخصیص ۱.۵ میلیارد دلار برای توسعه روستایی هشدار داد.

جزئیات تفاهمنامه جدید

بر اساس این تفاهمنامه که میان صندوق توسعه ملی و معاونت روستایی رئیس‌جمهور به امضا رسیده، قرار است ۱.۵ همت از سوی صندوق و ۱.۵ همت نیز از سوی بانک‌ها به عنوان آورده، در مجموع ۳ همت برای ارائه تسهیلات به مناطق روستایی و کمتر توسعه‌یافته اختصاص یابد. غضنفری تأکید کرد که متقاضیان این تسهیلات باید تجار و فعالان حوزه صادرات باشند تا فرآیند بازگشت منابع به صورت ارزی و با اطمینان کامل انجام شود.

رسوب منابع؛ چالش اصلی نظام بانکی

رئیس صندوق توسعه ملی با نقد عملکرد شبکه بانکی در پرداخت تسهیلات روستایی گفت: «متأسفانه در تجربه قبلی تخصیص ۱.۵ میلیارد دلار برای توسعه روستایی، شبکه بانکی در پرداخت مؤثر این منابع به متقاضیان نهایی موفق نبود و بخش عمده‌ای از این پول‌ها به جای رسیدن به دست تولیدکنندگان و روستاییان، در بانک‌ها رسوب کرد.»

وی هدف از رویکرد جدید را جلوگیری از رسوب منابع در سیستم بانکی و اطمینان از وصول مستقیم تسهیلات به دست متقاضیان نهایی دانست و تصریح کرد که این تغییر به معنای تغییر اولویت‌های صندوق نیست و صندوق همچنان در حوزه‌های نفت، معدن، فناوری‌های نوین و بازسازی مناطق جنگ‌زده با قدرت فعالیت خواهد کرد.

توسعه روستایی؛ رکن حیاتی توسعه ملی

غضنفری با بیان اینکه توسعه روستایی یکی از ارکان حیاتی توسعه ملی است، اظهار داشت: «دوران بهره‌مندی روستاها از منابع طبیعی بدون نیاز به فناوری به پایان رسیده است. امروز انتظار می‌رود همان سطح از رفاه که در مراکز شهری وجود دارد، در مناطق دورافتاده نیز جاری شود و این عین عدالت است.»

وی تأکید کرد که توسعه ملی و توسعه روستایی در یک رابطه متقابل قرار دارند و آبادانی روستاها به توسعه ملی کمک می‌کند و رونق توسعه ملی نیز موتور محرک عمران روستاها خواهد بود.

چالش‌های صندوق توسعه ملی در حوزه ریال

رئیس هیئت عامل صندوق توسعه ملی به سهم ناچیز این صندوق از کل تسهیلات ریالی کشور اشاره کرد و گفت: «صندوق توسعه ملی اساساً یک صندوق ارزی است و ریال در اساسنامه آن تعریف نشده است. با این حال، بر اساس ماده ۵۲ قانون، طی سال‌های گذشته حدود ۱۰ میلیارد دلار از منابع ارزی صندوق به ریال تبدیل شد که با توجه به نوسانات ارزی، ارزش دلاری آن امروز بسیار کمتر از رقم اولیه است.»

غضنفری مجموع گردش مالی تسهیلات ریالی صندوق از سال ۱۳۹۱ تاکنون را ۱۴۶ همت اعلام کرد و گفت این رقم تنها حدود یک درصد از حجم کل تسهیلات بانک‌های کشور را شامل می‌شود.

رویکرد جدید صندوق

رئیس صندوق توسعه ملی با انتقاد از روش‌های پیشین تأکید کرد که این صندوق نسبت به شیوه‌های قبلی پرداخت تسهیلات معترض است و به دنبال تغییر رویکرد و اتخاذ متدولوژی جدیدی برای حمایت واقعی از اقتصاد روستاها و مناطق محروم است. این تغییر رویکرد با هدف جلوگیری از تکرار تجربیات تلخ گذشته و رسوب منابع در بانک‌ها طراحی شده است.