اسد بابایی، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی آذربایجان‌شرقی، روز سه‌شنبه در سی‌ونهمین نشست نقد ادبی «کتاب ماه تبریز» با بیان اینکه نمی‌توان اقتصاد، صنعت و اتاق بازرگانی را از فرهنگ جدا کرد، خاطرنشان کرد: انتظار اینکه زیرساخت‌های فرهنگی به‌تنهایی مسیر توسعه و بالندگی را طی کنند، واقع‌بینانه نیست و تحقق این مهم نیازمند همراهی جدی بخش اقتصادی است.

پیوند دیرینه اقتصاد و فرهنگ در تبریز

بابایی با اشاره به سابقه تاریخی ارتباط میان اقتصاد و فرهنگ در تبریز گفت: اسناد موجود نشان می‌دهد بسیاری از بزرگان اقتصادی و تجاری این شهر در شکل‌گیری و توسعه نهادهای فرهنگی نقش مؤثری داشته‌اند. وی از وجود سندی تاریخی درباره مشارکت مردم و فعالان اقتصادی تبریز در تأسیس کتابخانه ملی ایران خبر داد و افزود: در این سند نام ۱۰۷ نفر از بزرگان تبریز که برای شکل‌گیری کتابخانه ملی ایران کمک مالی کرده‌اند ثبت شده است که بخش قابل توجهی از آنان از تجار، فعالان اقتصادی و چهره‌های اجتماعی شهر بوده‌اند.

به گفته مدیرکل کتابخانه‌های عمومی آذربایجان‌شرقی، نخستین کتابخانه رسمی و مدرن تبریز با تلاش علی‌اصغر تربیت شکل گرفت و پس از آن نیز توسعه کتابخانه ملی تبریز با حمایت تجار و فعالان اقتصادی دنبال شد؛ امری که نشان‌دهنده پیوستگی تاریخی اقتصاد و فرهنگ در این شهر است.

منابع عمومی پاسخگوی نیازهای کتابخانه‌ها نیست

بابایی با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت مسئولیت اجتماعی صنایع برای توسعه زیرساخت‌های فرهنگی تصریح کرد: کتابخانه‌های عمومی به‌عنوان نهادهای عمومی غیردولتی منابع مالی محدودی دارند و نمی‌توان تمام نیازهای توسعه‌ای آنان را تنها از محل اعتبارات عمومی و سهم نیم‌درصدی درآمد شهرداری‌ها تأمین کرد.

وی افزود: بخشی از تحولات حوزه کتاب و کتابخوانی در آذربایجان‌شرقی طی سال‌های اخیر دقیقاً با استفاده از ظرفیت مسئولیت اجتماعی و حمایت صنایع و مجموعه‌های اقتصادی محقق شده است.

کتابخانه مرکزی تبریز؛ مرکز فرهنگی و خلاقیت کشور

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی آذربایجان‌شرقی به ظرفیت‌های ایجادشده در کتابخانه مرکزی تبریز اشاره کرد و گفت: این مجموعه امروز به یکی از مراکز مهم فرهنگی و خلاقیت کشور تبدیل شده و در حوزه کودک و نوجوان نیز توانمندی‌های قابل توجهی ایجاد کرده است که بخشی از آن با بهره‌گیری از حمایت‌های مسئولیت اجتماعی شکل گرفته است.

وی مشارکت خیران در توسعه کتابخانه‌ها را نمونه‌ای از اثرگذاری همکاری جامعه اقتصادی با حوزه فرهنگ دانست و اظهار کرد: ساخت و تجهیز کتابخانه توسط خیران می‌تواند زمینه استفاده روزانه صدها نفر از این فضاهای فرهنگی را فراهم کند.

بازتاب تجربه تبریز در سطح بین‌المللی

بابایی در ادامه از بازدید اخیر سفیر قزاقستان از کتابخانه مرکزی تبریز خبر داد و گفت: امکانات و میزان استقبال مردم از این مجموعه مورد توجه سفیر قزاقستان قرار گرفت و وی خواستار انتقال تجربه تبریز در حوزه کتابخانه‌های عمومی برای استفاده در ایجاد کتابخانه در آستانه شد. به گفته وی، توجه مسئولان و میهمانان خارجی به ظرفیت کتابخانه‌های تبریز نشان می‌دهد این شهر همچنان جایگاه قابل توجهی در حوزه کتاب، کتابخوانی و فعالیت‌های فرهنگی دارد.

تجهیز کتابخانه در زندان‌ها و طرح مشارکت عمومی

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی آذربایجان‌شرقی همچنین از تجهیز پنج زندان استان و ایجاد کتابخانه در این مراکز خبر داد و یادآور شد: زندانیان نیز از جمله گروه‌هایی هستند که استقبال قابل توجهی از کتاب و کتابخانه دارند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود از اجرای طرح «اهدانش» برای جلب مشارکت عمومی در توسعه کتابخانه‌ها سخن گفت و توضیح داد: در قالب این طرح، مردم می‌توانند حتی با تأمین یک صندلی یا وسیله مورد نیاز کتابخانه محل زندگی خود در توسعه فضاهای کتابخوانی مشارکت کنند.

بابایی با بیان اینکه هدف از اجرای این طرح ایجاد فرصت مشارکت برای همه اقشار جامعه است، تأکید کرد: توسعه فرهنگ کتابخوانی تنها به کمک‌های مالی بزرگ وابسته نیست و هر فرد می‌تواند متناسب با توان خود در این مسیر نقش‌آفرینی کند؛ آنچه اهمیت دارد تقویت فرهنگ مشارکت و مسئولیت اجتماعی در حوزه کتاب و کتابخوانی است.